اگر همسرتان شما را زده یا مجروح کرده است، برای پیگیری قانونی چه اقدامی باید انجام دهید؟ ضرب و شتم توسط همسر میتواند موجب تشکیل پرونده کیفری، مطالبه دیه یا ارش و در برخی شرایط طرح عناوین مجرمانه دیگری مانند تهدید یا توهین شود؛ اما نتیجه پرونده به شدت آسیب، مدارک موجود و نحوه وقوع حادثه بستگی دارد.
هرگونه ایراد صدمه بدنی عمدی، حتی اگر میان زوجین رخ داده باشد، از نظر حقوقی قابل بررسی است. رابطه زوجیت، مجوز کتکزدن یا وارد کردن آسیب نیست. در صورت ایجاد کبودی، تورم، خراش، شکستگی یا آسیب داخلی، پزشکی قانونی میتواند نوع و میزان صدمه را بررسی کند و دادگاه بر اساس آن درباره دیه یا ارش تصمیم بگیرد. اگر رفتار مرتکب همراه با تهدید، توهین، حبس کردن یا تخریب اموال باشد، این رفتارها نیز ممکن است جداگانه بررسی شوند.
مهمترین دلیل، گزارش پزشکی قانونی است؛ بنابراین مراجعه سریع به مرکز درمانی و سپس دریافت معرفینامه پزشکی قانونی اهمیت زیادی دارد. گزارش کلانتری، اظهارات شاهدان، پیامکها و پیامهای تهدیدآمیز، تصاویر صدمات، فیلم دوربینهای محل و اسناد درمانی نیز میتوانند در ارزیابی پرونده مؤثر باشند. تصاویر باید بدون ویرایش و همراه با تاریخ یا نشانه قابل بررسی نگهداری شوند. شهادت بستگان نیز صرفاً به دلیل خویشاوندی بیاعتبار نیست، اما قاضی مجموع قرائن و شرایط شهادت را ارزیابی میکند.
پس از ایمن شدن، میتوان موضوع را از طریق کلانتری یا دفاتر خدمات الکترونیک قضایی پیگیری کرد. در شکواییه باید زمان، مکان، نحوه وقوع، نوع آسیب و دلایل موجود دقیق نوشته شود. پرونده ممکن است برای تحقیقات به دادسرا و برای تعیین صدمات به پزشکی قانونی ارجاع شود. پس از تکمیل تحقیقات، تصمیم قضایی درباره ادامه رسیدگی، صدور قرار مناسب یا ارسال پرونده به دادگاه اتخاذ خواهد شد. مهلت و آثار گذشت، رضایت یا سازش به عنوان اتهام و وضعیت پرونده بستگی دارد؛ بنابراین امضای رضایتنامه باید پس از مطالعه دقیق انجام شود.
فرض کنید زوجه پس از مشاجره، به دلیل ضرب و شتم توسط همسر دچار کبودی و شکستگی انگشت شده و همان روز به درمانگاه مراجعه کرده است. او با گزارش درمانگاه، تصاویر آسیب، پیام تهدیدآمیز و اظهارات یکی از همسایگان شکایت میکند. در این وضعیت، پزشکی قانونی میزان صدمه را تعیین میکند و دادگاه با توجه به گزارشها، دفاعیات طرفین و سایر قرائن درباره مسئولیت کیفری و پرداخت دیه یا ارش تصمیم میگیرد. صرف ادعا برای محکومیت کافی نیست و ارزش هر دلیل به نحوه ارائه و ارتباط آن با حادثه بستگی دارد.
بله، شاکی میتواند علاوه بر پیگیری جنبه کیفری، مطالبه دیه یا ارش صدمات اثباتشده را نیز مطرح کند. در صورت تداوم خشونت، تهدید یا احتمال آسیب مجدد، موضوع را به پلیس و مقام قضایی اعلام کنید و مدارک هر حادثه را جداگانه نگه دارید. طرح دعوای طلاق یا مطالبه حقوق مالی، مسیرهایی مستقل هستند و جایگزین شکایت کیفری بابت صدمه بدنی نمیشوند؛ هرچند ممکن است اسناد یک پرونده در پرونده دیگر نیز مؤثر باشد.
در پرونده ضرب و شتم توسط همسر، سرعت در تأمین امنیت، مراجعه پزشکی و ثبت رسمی حادثه اهمیت اساسی دارد. از تهدید متقابل، انتشار تصاویر خصوصی و درگیری دوباره خودداری کنید و برای تنظیم شکواییه، بررسی ادله و تصمیم درباره گذشت یا سازش، از وکیل یا مشاور حقوقی آگاه به دعاوی خانواده و کیفری کمک بگیرید.