برای دریافت تسهیلات اجاره، آیا مستأجر باید حتماً ضامن رسمی معرفی کند؟ در عمل، ضمانت وام ودیعه مسکن به مقررات بانک عامل، مبلغ تسهیلات، وضعیت اعتباری متقاضی و توان بازپرداخت او بستگی دارد و یک شیوه واحد برای همه بانکها وجود ندارد. بانک ممکن است ضامن دارای درآمد قابل احراز، گواهی کسر از حقوق، چک، سفته یا ترکیبی از این موارد را مطالبه کند؛ بنابراین، پذیرش در سامانه به معنای قطعیشدن پرداخت وام نیست.
بانک معمولاً پیش از انعقاد قرارداد، هویت، سابقه اعتباری، بدهیهای سررسیدشده و توان مالی متقاضی و ضامن را بررسی میکند. ضامن کارمند ممکن است با ارائه گواهی اشتغال و کسر از حقوق ارزیابی شود، در حالی که برای اشخاص آزاد، مدارکی مانند جواز کسب، گردش حساب یا اسناد درآمدی اهمیت بیشتری دارد. تصمیم نهایی به دستورالعمل داخلی بانک و نوع قرارداد بستگی دارد.
مدارک دقیق ممکن است در هر بانک متفاوت باشد، اما معمولاً کارت ملی و شناسنامه، اجارهنامه معتبر و ثبتشده، مدارک مربوط به محل سکونت، شماره حساب، مدارک شغلی و مستندات درآمدی مطالبه میشود. ضامن نیز باید مدارک هویتی، گواهی اشتغال یا درآمد و در صورت درخواست بانک، فیش حقوقی یا گواهی کسر از حقوق ارائه کند.
پیش از امضا، متن قرارداد، مبلغ اصل بدهی، سود، وجه التزام، تعداد اقساط و حدود مسئولیت ضامن را بخوانید. ضمانت وام ودیعه مسکن صرفاً یک امضای تشریفاتی نیست؛ اگر وامگیرنده اقساط را نپردازد، بانک میتواند بر اساس قرارداد و اسناد امضاشده، برای مطالبه طلب به بدهکار و در حدود تعهد، به ضامن مراجعه کند.
صرف پشیمانی معمولاً موجب پایان مسئولیت ضامن نمیشود. خروج از تعهد ممکن است تنها با رضایت بانک، تسویه بدهی، جایگزینی ضامن یا تحقق شرایطی که در قرارداد پیشبینی شده امکانپذیر باشد. ضامن باید بداند امضای سفته یا چک نیز میتواند آثار مستقل خود را داشته باشد و سفیدامضا یا بدون درج دقیق مبلغ و موضوع، ریسک اختلاف را افزایش میدهد.
اگر بانک برخلاف توافق، مبلغی را مطالبه کند یا عملیات اجرایی انجام دهد، ضامن باید قرارداد، رسید پرداختها، اخطارها و اسناد تضمینی را جمعآوری و ابتدا اعتراض خود را از مسیر رسمی بانک ثبت کند. در صورت باقیماندن اختلاف، مراجعه به وکیل یا مرجع قضایی صالح و بررسی دقیق قرارداد ضرورت دارد؛ نتیجه دعوا به مفاد اسناد و دلایل موجود وابسته است.
فرض کنید «مریم» برای دریافت وام ودیعه، برادرش «رضا» را معرفی میکند. رضا گواهی کسر از حقوق امضا میکند و قرارداد بانکی نیز او را متعهد به پرداخت بدهی در حدود مندرج میداند. پس از چند قسط، مریم پرداخت را متوقف میکند. بانک ابتدا سوابق پرداخت و قرارداد را بررسی کرده و سپس میتواند مطابق مفاد اسناد، مطالبه بدهی را پیگیری کند. رضا نیز باید ثابت کند مبلغ مطالبهشده با تعهد امضاشده مطابقت ندارد، بدهی قبلاً پرداخت شده یا ایراد دیگری در اسناد وجود دارد. صرف خویشاوندی یا شفاهیبودن توافق میان طرفین، مسئولیت قراردادی را خودبهخود از بین نمیبرد.
برای کاهش ریسک، پیش از معرفی ضامن از بانک درباره نوع تضمین، مدارک پذیرفتهشده و آثار تأخیر سؤال کنید. وامگیرنده باید اقساط را منظم بپردازد و ضامن نیز بدون مطالعه قرارداد، سفته یا چک امضا نکند. در ضمانت وام ودیعه مسکن، متن قرارداد و اسناد بانکی تعیینکننده حدود تعهد هستند، نه صرفاً توافقهای شفاهی میان طرفین.