آیا پس از ثبت طلاق، زن همچنان میتواند برای دریافت مهریه اقدام کند؟ بله؛ ضمانت پرداخت مهریه بعد طلاق معمولاً به این معناست که تعهد پرداخت مهریه با طلاق از بین نمیرود و میتوان برای تضمین یا وصول آن از شوهر، ضامن، توافقنامه یا مراجع قانونی استفاده کرد. طلاق بهخودیخود موجب بخشش مهریه نیست؛ مگر اینکه زن در سند رسمی یا توافق معتبر، تمام یا بخشی از آن را بذل، ابراء یا دریافت کرده باشد.
مهریه از زمان عقد، دین شوهر محسوب میشود و طلاق فقط رابطه زوجیت را پایان میدهد. بنابراین اگر مهریه در زمان طلاق پرداخت نشده باشد، اصل بدهی باقی میماند. البته باید متن سند طلاق، توافقهای انجامشده و اظهارات زن بررسی شود؛ زیرا عباراتی مانند «بذل تمام مهریه»، «ابراء ذمه زوج» یا «دریافت کامل مهریه» میتواند حق مطالبه را نسبت به همان مقدار از بین ببرد.
در طلاق خلع یا مبارات نیز معمولاً زن در برابر طلاق، مالی را به شوهر میبخشد که ممکن است همه یا بخشی از مهریه باشد. این موضوع خودکار و یکسان نیست و مفاد سند و میزان بذل اهمیت دارد. پس از رجوع در طلاق رجعی نیز وضعیت حقوقی بذل یا ابراء باید با توجه به سند و اقدامات انجامشده ارزیابی شود.
اگر شخص ثالثی پرداخت مهریه را تضمین کند، باید تعهد او روشن، قابل اثبات و ترجیحاً در سند رسمی یا قرارداد مکتوب تنظیم شود. مبلغ، تعداد سکه یا میزان وجه، زمان پرداخت، نحوه مطالبه و حدود مسئولیت ضامن باید دقیق باشد. ضمانت شفاهی، بهویژه در مبالغ بالا، ممکن است از نظر اثباتی با مشکل روبهرو شود.
در عقد ضمان، آثار تعهد به نوع قرارداد و مفاد آن بستگی دارد و ممکن است مسئولیت پرداخت به ضامن منتقل شود یا ضامن در کنار شوهر مسئولیت داشته باشد. به همین دلیل، استفاده از عبارتهای مبهم مانند «در صورت توانایی پرداخت میکنم» یا «پشتوانه مهریه هستم» برای ایجاد تعهد قطعی کافی نیست. ضمانت پرداخت مهریه بعد طلاق باید به شکلی تنظیم شود که دین، شخص متعهد و شرایط مطالبه در آن قابل تشخیص باشد.
زن میتواند با توجه به وضعیت سند و هدف خود، از طریق اجرای ثبت یا دادگاه خانواده اقدام کند. انتخاب مسیر به رسمی یا عادی بودن مدرک، میزان مهریه، وجود مال قابل شناسایی و ادعاهای شوهر بستگی دارد. در صورت تقسیط، توان مالی، درآمد، دارایی و دفاعیات طرفین بررسی میشود و نتیجه برای همه پروندهها یکسان نیست.
ناهید هنگام طلاق توافق کرد بخشی از مهریه را دریافت کند و باقیمانده در چند مرحله پرداخت شود. برادر شوهر نیز در یک نوشته رسمی، پرداخت اقساط باقیمانده را تضمین کرد. اگر شوهر اقساط را نپردازد، ناهید میتواند با ارائه سند طلاق، توافق پرداخت و سند ضمانت، اجرای تعهد را پیگیری کند. با این حال، اگر در سند طلاق عبارت ابراء کل مهریه آمده باشد، صرف وجود نوشته خانوادگی لزوماً حق مطالبه را ثابت نمیکند و اعتبار و تاریخ اسناد باید بررسی شود.
برای حفظ حق، هنگام طلاق باید دقیقاً مشخص شود چه مقدار مهریه پرداخت، بخشیده یا تقسیط شده است. ضمانت پرداخت مهریه بعد طلاق زمانی قابل اتکاتر است که در سند رسمی، با مبلغ و شرایط روشن تنظیم شود. پیش از امضا، متن سند طلاق و توافق ضمانت را با دقت بخوانید و در صورت اختلاف درباره ابراء، بذل یا مسئولیت ضامن، از بررسی تخصصی وکیل خانواده استفاده کنید.