آیا زوجه پس از صدور رأی طلاق میتواند نسبت به آن اعتراض کند؟ بله، در پرونده طلاق به درخواست زوجه و فرجام خواهی، رأی دادگاه خانواده معمولاً قابل اعتراض است و حسب مرحله رسیدگی، میتوان از تجدیدنظرخواهی یا فرجامخواهی استفاده کرد؛ اما تشخیص راه اعتراض به نوع رأی، مرجع صادرکننده و وضعیت ابلاغ بستگی دارد.
تجدیدنظرخواهی رسیدگی دوباره به رأی در دادگاه تجدیدنظر استان است و معمولاً امکان بررسی موضوعات شکلی و ماهوی را فراهم میکند. در مقابل، فرجامخواهی نزد دیوان عالی کشور انجام میشود و تمرکز اصلی آن بر رعایت قانون، مقررات دادرسی و انطباق رأی با موازین شرعی است؛ بنابراین دیوان عالی کشور معمولاً مانند دادگاه بدوی، وارد ارزیابی کامل همه دلایل و شهادتها نمیشود.
در موضوع طلاق به درخواست زوجه و فرجام خواهی، باید ابتدا مشخص شود رأی صادرشده «حکم» است یا «قرار» و آیا مرحله تجدیدنظر آن طی شده است یا خیر. مهلت اعتراض اصولاً از تاریخ ابلاغ معتبر محاسبه میشود. برای اشخاص مقیم ایران، مهلتهای قانونی اعتراض معمولاً کوتاه و در حدود بیست روز است و برای افراد مقیم خارج از کشور مهلت متفاوتی پیشبینی شده است؛ بااینحال، نوع تصمیم و مقررات خاص پرونده باید بررسی شود.
زوجه باید اعتراض خود را بر ایراد مشخص و قابل اثبات بنا کند، نه صرفاً نارضایتی از نتیجه. نمونههای قابل بررسی عبارتاند از:
صرف طرح ادعا برای نقض رأی کافی نیست. اسناد، پیامها، گزارش کلانتری، نظریه پزشکی، شهادت شهود و سوابق پرونده باید بهگونهای ارائه شوند که ارتباط آنها با سبب قانونی طلاق روشن باشد.
معترض باید تصویر رأی، ابلاغیه، مدارک هویتی، وکالتنامه در صورت داشتن وکیل و مستندات مرتبط با ایرادهای خود را آماده کند. ثبت دادخواست اعتراض از مسیر دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشود و پس از آن، پرونده به مرجع صالح ارسال خواهد شد.
در برخی شرایط، امکان درخواست اعاده مهلت وجود دارد؛ اما این امر منوط به اثبات عذر موجه و پذیرش مرجع قضایی است. ثبت اعتراض بدون توجه به مهلت یا مرجع صالح، ممکن است موجب رد آن شود.
فرض کنید زوجه به دلیل ترک زندگی و خودداری مستمر زوج از پرداخت نفقه، دادخواست طلاق داده و دادگاه پس از بررسی، حکم طلاق صادر کرده است. زوج اعتراض میکند و زوجه نیز در جریان طلاق به درخواست زوجه و فرجام خواهی، مدارکی مانند رأی محکومیت نفقه و گزارشهای مربوط به ترک منزل را ارائه میدهد. اگر دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور احراز کند که تحقیقات ناقص بوده یا دلیل مهمی نادیده مانده است، ممکن است رأی را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد اعاده کند؛ نتیجه قطعی به محتوای پرونده وابسته است.
در طلاق به درخواست زوجه و فرجام خواهی، سرعت عمل، تشخیص درست نوع اعتراض و ارائه دلیل منظم اهمیت اساسی دارد. فرجامخواهی فرصت بررسی قانونی رأی است، نه تضمین قطعی طلاق. پیش از اقدام، متن رأی، تاریخ ابلاغ و مستندات پرونده باید توسط شخص آشنا با دعاوی خانواده بررسی شود.