آیا خریدار خودرو پس از تحویل گرفتن ماشین، تمام پول را نپرداخته است؟ برای پیگیری طلب از فروختن ماشین، فروشنده باید قرارداد، رسیدها و مدارک پرداختنشدن ثمن را جمعآوری و در صورت لزوم دادخواست مطالبه وجه مطرح کند. اگر بخشی از مبلغ با چک پرداخت شده باشد، علاوه بر دعوای مطالبه وجه، امکان استفاده از مسیرهای قانونی مربوط به چک نیز با توجه به وضعیت آن وجود دارد.
مبنای ادعا معمولاً قرارداد خریدوفروش یا مبایعهنامه است. در این قرارداد باید خودرو، مبلغ معامله، زمان پرداخت، شیوه تسویه و تعهدات طرفین مشخص باشد. انتقال خودرو یا تحویل آن، بهتنهایی ثابت نمیکند که کل مبلغ پرداخت شده است؛ اما فروشنده باید نشان دهد چه مقدار از ثمن باقی مانده و موعد پرداخت آن فرا رسیده است.
اگر مبلغ در چند مرحله پرداخت شده، محاسبه دقیق اصل بدهی اهمیت زیادی دارد. همچنین باید میان طلب ناشی از فروش خودرو و خسارتهای احتمالی مانند وجه التزام یا خسارت تأخیر تأدیه تفاوت گذاشت؛ زیرا هرکدام شرایط اثبات و مبنای محاسبه جداگانه دارند.
شهادت شهود میتواند در کنار اسناد مؤثر باشد، اما ارزش آن به شرایط پرونده و سایر دلایل بستگی دارد. پیامهای الکترونیکی نیز باید بهگونهای ارائه شوند که انتساب آنها به طرف مقابل و تمامیت محتوایشان قابل بررسی باشد.
ابتدا مبلغ دقیق بدهی و سررسید آن را از روی قرارداد بررسی کنید. ارسال اظهارنامه، هرچند در همه پروندهها شرط طرح دعوا نیست، میتواند مطالبه رسمی و فرصت پرداخت را مستند کند. سپس دادخواست مطالبه وجه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود و مرجع صالح، پس از بررسی صلاحیت و ابلاغ، به دلایل طرفین رسیدگی میکند.
هزینه دادرسی دعوای مالی بر اساس مبلغ خواسته و تعرفه زمان ثبت محاسبه میشود؛ بنابراین بدون دانستن مبلغ طلب و سال ثبت، اعلام رقم قطعی درست نیست. خسارت تأخیر تأدیه نیز خودکار و در همه وضعیتها قابل مطالبه نیست و به مطالبه طلب، وضعیت دین، توان پرداخت و سایر شرایط قانونی وابسته است.
فرض کنید مهدی خودرویی را به مبلغ کامل یک میلیارد تومان فروخته و خریدار هنگام تحویل، تنها هشتصد میلیون تومان پرداخت کرده است. در قرارداد، مهلت پرداخت دویست میلیون تومان باقیمانده تعیین شده و پیامهای خریدار نیز بدهی را تأیید میکند. در این وضعیت، مهدی میتواند با ارائه قرارداد و مدارک پرداخت، طلب از فروختن ماشین را مطالبه کند؛ اما اگر خریدار مدعی پرداخت نقدی باشد، نتیجه پرونده به اعتبار ادعای او و دلایل قابل ارائه بستگی خواهد داشت.
خریدار ممکن است رسید پرداخت، تهاتر، فسخ معامله، بطلان قرارداد یا توافق جدید درباره مبلغ را مطرح کند. فروشنده نیز باید از درج مبلغی بیشتر از بدهی واقعی، استناد به اسناد ناقص و نادیده گرفتن پرداختهای جزئی خودداری کند. اگر چک بابت ثمن صادر شده باشد، وضعیت وصول، برگشت یا انتقال آن بر شیوه پیگیری اثر میگذارد و باید جداگانه بررسی شود.
برای وصول طلب از فروختن ماشین، قرارداد و مسیر پرداخت را دقیق بازسازی کنید، اسناد را نگه دارید و خواسته خود را بر اساس اصل بدهی و خسارتهای قابل مطالبه تنظیم کنید. پیش از ثبت دادخواست، بررسی صلاحیت مرجع، نشانی خوانده، وضعیت چک و امکان تأمین خواسته میتواند از تأخیر و هزینه اضافی جلوگیری کند.