آیا مدیر ساختمان یا مجموعه میتواند پس از تحویل آپارتمان، مالک یا خریدار را از ورود به ملک منع کند؟ در حالت عادی، عدم اجازه ورود به ملک پس از تحویل آپارتمان توسط مدیر مجموعه مجاز نیست؛ زیرا تحویل، معمولاً به معنای واگذاری تصرف و امکان استفاده متعارف از واحد است. مدیر ساختمان فقط در حدود قانون، قرارداد، مصوبات معتبر و ضرورتهای ایمنی حق تصمیمگیری دارد و نمیتواند شخصاً حق ورود به واحد اختصاصی را سلب کند.
مدیر مجموعه مسئول اداره مشاعات، اجرای تصمیمهای معتبر مجمع، هماهنگی خدمات و حفظ نظم ساختمان است؛ اما مالکیت یا تصرف واحدهای اختصاصی به او منتقل نمیشود. بنابراین، نپرداختن شارژ، اختلاف درباره سند، دعوای مالی با سازنده یا مخالفت مدیر با حضور مالک، بهتنهایی مجوز جلوگیری از ورود نیست. حتی اگر فرد مالک رسمی نباشد، مستأجر یا متصرف قانونی نیز با توجه به قرارداد و اجازه مالک، حق استفاده از ملک را دارد.
با این حال، باید میان «ورود به واحد» و «استفاده از مشاعات» تفاوت گذاشت. مدیر میتواند برای ورود خودرو، استفاده از سالن یا جابهجایی اثاثیه، مقررات معقول و یکسان تعیین کند؛ اما این مقررات نباید عملاً استفاده از آپارتمان را غیرممکن کند. وجود خطر فوری مانند آتشسوزی، ریزش، نشت شدید گاز یا عملیات ایمنسازی نیز ممکن است محدودیت موقت و متناسب ایجاد کند، مشروط بر اینکه خطر واقعی باشد و محدودیت پس از رفع ضرورت ادامه پیدا نکند.
در چنین اختلافی، صرف ادعای شفاهی معمولاً برای تصمیم قضایی کافی نیست. مدارک باید نشان دهد واحد تحویل شده، شخص حق تصرف داشته و مدیر یا عوامل او مانع ورود شدهاند. برای مستندسازی میتوان موارد زیر را گردآوری کرد:
در فیلمبرداری و جمعآوری مدارک باید از انتشار عمومی تصاویر اشخاص یا اطلاعات خصوصی خودداری شود. گزارش پلیس لزوماً به معنای اثبات نهایی جرم نیست، اما میتواند زمان و وضعیت ممانعت را ثبت کند. همچنین ارسال اظهارنامه، مطالبه رفع مانع و تعیین مهلت معقول، از نظر اثبات مطالبه قبلی اهمیت دارد.
بهتر است ابتدا درخواست کتبی و محترمانه برای مدیر، هیئتمدیره و در صورت ارتباط، مالک یا سازنده ارسال شود. در متن باید تاریخ تحویل، نشانی واحد، نحوه ممانعت و خواسته مشخص، یعنی رفع فوری مانع ورود، ذکر شود. اگر پاسخ دریافت نشود، بسته به وضعیت، امکان طرح دعوای حقوقی برای رفع ممانعت یا مزاحمت، مطالبه خسارت و در موارد دارای وصف کیفری، شکایت کیفری قابل بررسی است. عنوان درست دعوا به نوع تصرف، شیوه جلوگیری، مدارک و اینکه مانع در واحد اختصاصی یا مشاعات ایجاد شده بستگی دارد.
فرض کنید واحدی با صورتجلسه تحویل به خانم «الف» واگذار شده، اما مدیر مجتمع به دلیل اختلاف مالی با سازنده، از تحویل کلید پارکینگ و اجازه ورود به آپارتمان جلوگیری میکند. در این وضعیت، عدم اجازه ورود به ملک پس از تحویل آپارتمان توسط مدیر مجموعه با استناد به اختلاف مدیر و سازنده، بهطور خودکار قانونی نمیشود. خانم الف میتواند قرارداد، صورتجلسه تحویل، پیامهای مدیر و گواهی شاهدان را ارائه و ابتدا رفع مانع را مطالبه کند. نتیجه نهایی به احراز تحویل، حدود اختیار مدیر و کیفیت ادله بستگی خواهد داشت.
عدم اجازه ورود به ملک پس از تحویل آپارتمان توسط مدیر مجموعه در اصل اقدامی قابل اعتراض است، مگر آنکه منع ورود بر مبنای خطر واقعی، دستور مرجع صالح یا اختیار قراردادی روشن و محدود باشد. مالک یا متصرف باید از اقدام فیزیکی، درگیری و شکستن قفل خودداری کند و با حفظ مدارک، اظهارنامه و مسیر قضایی مناسب را انتخاب کند. در هر پرونده، بررسی قرارداد، وضعیت تحویل و دلیل دقیق ممانعت برای تعیین راهکار ضروری است.