صفحات اصلی
عدم حضور در جلسه اعسار
اعسار در حقوق ایران نهادی است که به فرد محکومعلیه یا مدیون اجازه میدهد در صورت ناتوانی از پرداخت بدهی یا محکومبه، از دادگاه بخواهد که یا به صورت اقساطی پرداخت کند و یا به طور کلی از پرداخت هزینههای سنگین دادرسی معاف گردد. دعوای اعسار در دو حوزه مطرح میشود:- اعسار از هزینه دادرسی (موضوع مواد ۵۰۴ تا ۵۱۴ قانون آیین دادرسی مدنی).
- اعسار از محکومبه یا همان تقاضای تقسیط بدهی (موضوع مواد ۶ تا ۲۳ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴).
آثار عدم حضور خواهان اعسار
۱. غیبت مطلق خواهان در جلسهاگر خواهان دعوای اعسار در جلسه حاضر نشود و لایحهای هم نفرستد، دادگاه معمولاً به استناد ماده ۹۵ قانون آیین دادرسی مدنی قرار ابطال دادخواست صادر میکند. به این معنا که دعوای اعسار مختومه میشود اما مانع از طرح مجدد آن نیست.
۲. غیبت همراه با ارسال لایحه
چنانچه خواهان نتواند در جلسه حاضر شود اما لایحه دفاعیه همراه با دلایل و مدارک ارسال نماید، دادگاه میتواند بدون حضور او رسیدگی کند. در این صورت، اگر شهود نیز حاضر باشند، دادگاه میتواند به استماع شهادت پرداخته و تصمیم بگیرد.
۳. غیبت موجه خواهان
اگر عدم حضور ناشی از عذر موجه (بیماری، حادثه، مأموریت اداری و ...) باشد و دلایل آن به دادگاه ارائه گردد، قاضی میتواند جلسه را تجدید نماید.
آثار عدم حضور شهود اعسار
- در اغلب موارد، شهادت شهود رکن اصلی اثبات اعسار است. اگر شهود در جلسه حاضر نشوند، دعوای اعسار بدون دلیل اثباتی کافی خواهد ماند و دادگاه میتواند حکم به رد اعسار دهد.
- البته اگر مدعی اعسار مدارک مستندی همچون گواهیهای مالیاتی، پرینت حساب بانکی یا مدارک پزشکی و درمانی ارائه دهد، قاضی ممکن است با استناد به آنها حکم اعسار صادر کند. اما در رویه عملی، اغلب قضات به شهادت شهود تأکید دارند.
در اعسار از محکومبه
در این حوزه، عدم حضور در جلسه آثار شدیدتری دارد. چرا که:- اگر محکومعلیه (مدعی اعسار) در جلسه رسیدگی حاضر نشود و دلیل موجهی ارائه نکند، دادگاه به سرعت حکم به رد اعسار صادر میکند.
- در نتیجه، شخص محکومعلیه، معسر شناخته نمیشود و امکان صدور حکم جلب یا بازداشت وی به درخواست محکومله وجود دارد.
- به علاوه، شهود نیز باید حضور یابند. اگر حاضر نشوند، به معنای عدم اثبات اعسار خواهد بود.
نمونه رویه قضایی
در بسیاری از آرای دادگاهها مشاهده میشود اگر مدعی اعسار و شهود همگی در جلسه غیبت داشته باشند، دادگاه بلافاصله حکم به رد دعوا صادر کرده است. در مواردی که شهود حاضر نشدهاند اما خواهان مدارک کافی ارائه داده است، برخی قضات با تجدید جلسه یا پذیرش مدارک مکتوب، اعسار را پذیرفتهاند.
پیامدهای عملی عدم حضور
۱. خطر بازداشت محکومعلیه: در دعوای اعسار از محکومبه، اگر اعسار رد شود و محکومعلیه نتواند بدهی را بپردازد، با تقاضای محکومله ممکن است دستور بازداشت وی صادر شود.
2. اطاله دادرسی: حتی اگر دعوای اعسار مجدداً مطرح شود، زمان زیادی تلف خواهد شد و هزینههای جدیدی تحمیل میشود.
3. از بین رفتن اعتماد قاضی: عدم حضور یا بینظمی در ارائه ادله، قاضی را نسبت به صداقت مدعی اعسار دچار تردید میکند.
توصیه
- حضور به موقع: حضور خواهان و شهود در جلسه رسیدگی به اعسار بسیار حیاتی است. وکیل باید از قبل هماهنگی لازم را انجام دهد.
- لایحه احتیاطی: اگر احتمال عدم حضور وجود دارد، بهتر است لایحهای مستدل با پیوست مدارک به دادگاه ارسال شود.
- تدارک شهود جایگزین: معرفی بیش از دو شاهد (مثلاً سه یا چهار نفر) باعث میشود اگر یکی حاضر نشد، مشکل اساسی پیش نیاید.
- ارائه اسناد مالی: علاوه بر شهادت شهود، باید اسناد و مدارکی همچون فیش حقوقی، اجارهنامه منزل، هزینههای درمانی و ... به دادگاه داده شود تا ادعای اعسار تقویت شود.
- درخواست تجدید جلسه در صورت عذر موجه: در صورت بروز مشکل پیشبینینشده (مانند بستری شدن در بیمارستان)، وکیل باید بلافاصله درخواست تجدید جلسه کند.
جمعبندی
عدم حضور در جلسه اعسار، چه در اعسار از هزینه دادرسی و چه در اعسار از محکومبه به بهترین وکیل در شریف آباد، میتواند عواقب سنگینی برای خواهان داشته باشد. در سادهترین حالت، منجر به ابطال یا رد دادخواست میشود و در سختترین حالت، به بازداشت محکومعلیه ختم خواهد شد. به طور خلاصه، غیبت در جلسه اعسار نه تنها نشانه بیاعتنایی به دادگاه تلقی میشود، بلکه میتواند کل فرآیند اثبات اعسار را از بین ببرد. بنابراین حضور فعال و ارائه دلایل کامل، به فرایند رسیدگی کمک شایانی میکند.
سایر صفحات
مراحل رسیدگی به پرونده حقوقی شما
مرحله اول
مرحله دوم
مرحله سوم
عدم حضور در جلسه اعسار محکوم علیه عدم حضور در جلسه اعسار محکوم علیه عدم حضور در جلسه اعسار محکوم علیه
مشاوره حقوقی رایگان