آیا اگر ابلاغیه دادگاه به دست شما نرسیده باشد، باز هم ممکن است رأی یا تصمیم قضایی علیه شما صادر شود؟ پاسخ این است که عدم دریافت ابلاغیه جهت حضور در دادگاه همیشه به معنای بیاعتباری جلسه نیست؛ اگر ابلاغ از نظر قانونی صحیح و از طریق سامانه ثنا یا شیوههای مقرر انجام شده باشد، ممکن است آثار حقوقی خود را داشته باشد، اما در صورت نبود ابلاغ معتبر، امکان اعتراض و درخواست رسیدگی به موضوع وجود دارد.
ابلاغ واقعی زمانی است که اوراق قضایی مستقیماً به شخص مخاطب تحویل داده شود یا او در سامانه مربوط، ابلاغیه را مشاهده کند. در مقابل، ابلاغ قانونی ممکن است در شرایطی مانند نبودن مخاطب، امتناع از دریافت، یا عدم امکان دسترسی به او و طبق تشریفات مشخص انجام شود. بنابراین، ندیدن پیامک یا باز نکردن سامانه ثنا بهتنهایی ثابت نمیکند که ابلاغ انجام نشده است.
پیامک ثنا معمولاً نقش اطلاعرسانی دارد و معیار اصلی، ثبت ابلاغیه در حساب کاربری و رعایت تشریفات قانونی است. همچنین تغییر شماره تلفن، نشانی یا بیاطلاعی از حساب ثنا، در بسیاری از موارد مسئولیت بررسی و بهروزرسانی اطلاعات را از بین نمیبرد.
در گام نخست، باید با استفاده از حساب ثنا، ابلاغیههای جدید، سوابق پرونده و شعبه رسیدگیکننده را بررسی کنید. اگر به حساب دسترسی ندارید، مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا شعبه پرونده میتواند برای شناسایی وضعیت مؤثر باشد. در صورت مشاهده تصمیم یا رأی، باید نوع آن و راه اعتراض بررسی شود؛ زیرا مهلت اعتراض ممکن است از تاریخ ابلاغ معتبر محاسبه شود، نه از زمانی که شخص ادعا میکند از موضوع مطلع شده است.
اگر ابلاغ معتبر باشد، غیبت شخص میتواند باعث رسیدگی بدون حضور او، از دست رفتن فرصت دفاع یا در برخی پروندهها صدور تصمیم قانونی شود. البته نتیجه به ماهیت دعوا، نوع جلسه، مدارک موجود و مقررات حاکم بستگی دارد و نمیتوان صرفاً با ادعای نرسیدن ابلاغیه، رأی را بیاعتبار دانست. در پروندههای کیفری نیز تشخیص اطلاع متهم، اعتبار احضار و وجود یا نبود عذر موجه اهمیت ویژه دارد.
در مقابل، چنانچه ابلاغ به نشانی اشتباه، شخص نامرتبط یا بدون رعایت تشریفات انجام شده باشد، عدم دریافت ابلاغیه جهت حضور در دادگاه میتواند مبنای درخواست بررسی اعتبار ابلاغ یا اعتراض به تصمیمی باشد که بدون فراهم شدن امکان دفاع صادر شده است. اثبات این موضوع معمولاً به سوابق سامانه، گزارش مأمور ابلاغ، نشانی ثبتشده و سایر قرائن وابسته است.
فرض کنید شخصی در یک دعوای مالی، نشانی خود را در سامانه ثنا تغییر داده، اما ابلاغیه به نشانی پیشین ارسال شده و او از جلسه مطلع نشده است. او پس از اطلاع از رأی، باید ابتدا سوابق ابلاغ و نشانی ثبتشده را بررسی کند. عدم دریافت ابلاغیه جهت حضور در دادگاه در این مثال بهتنهایی نتیجه را تعیین نمیکند؛ اگر اشتباه سامانه یا نقص تشریفات اثبات شود، امکان پیگیری وجود دارد، اما اگر نشانی قبلی همچنان معتبر بوده باشد، دفاع او دشوارتر خواهد بود.
بهترین اقدام، بررسی فوری ثنا و مراجعه به شعبه یا دفتر خدمات قضایی است. میان نرسیدن فیزیکی ابلاغیه و نبود ابلاغ معتبر تفاوت وجود دارد. برای تصمیمگیری درباره اعتراض، اعاده مهلت یا درخواست رسیدگی مجدد، باید متن ابلاغ، تاریخ ثبت، نوع پرونده و دلیل ادعایی خود را دقیق بررسی کنید.