اگر پیمانکار حقوق و مزایای شما را پرداخت نکرده است، چه اقدامی باید انجام دهید؟ در چنین وضعی، عدم دریافت حقوق از پیمانکار معمولاً از طریق طرح شکایت در اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل کار قابل پیگیری است؛ البته ابتدا باید رابطه کاری، میزان مطالبات و هویت شخص یا شرکت مسئول بهدرستی اثبات شود. قرارداد کتبی نداشتن، بهتنهایی حق کارگر را از بین نمیبرد و پرداخت منظم دستمزد، حضور و غیاب، شهادت همکاران و سایر اسناد میتواند رابطه کاری را نشان دهد.
در حالت معمول، پیمانکار که کارگر را استخدام کرده و دستمزد او را تعیین یا پرداخت میکند، کارفرمای مستقیم محسوب میشود. بنابراین مطالبه حقوق، عیدی، سنوات، اضافهکاری و سایر مزایای قانونی باید ابتدا علیه پیمانکار مطرح شود. با این حال، اگر کار در قالب قرارداد پیمانکاری برای یک شرکت یا دستگاه اصلی انجام شده باشد، مفاد قرارداد میان کارفرمای اصلی و پیمانکار نیز اهمیت دارد.
قانون کار، کارفرمای اصلی را مکلف میکند در قرارداد پیمانکاری، رعایت مقررات کار درباره کارکنان پیمانکار را پیشبینی کند. همچنین در برخی شرایط، مسئولیت کارفرمای اصلی نسبت به مطالبات کارگران و مبالغ نگهداریشده از قرارداد پیمانکار مطرح میشود. تشخیص این مسئولیت به متن قرارداد، نوع فعالیت، نحوه نظارت و اسناد پرداخت وابسته است و نمیتوان در همه پروندهها نتیجه یکسانی اعلام کرد.
هر مدرکی که اشتغال، میزان مزد و مدت کار را نشان دهد، میتواند مؤثر باشد. بهتر است مدارک زیر را جمعآوری کنید:
اگر پرداختها نقدی بوده یا قرارداد شفاهی باشد، مجموعه قرائن اهمیت بیشتری پیدا میکند. ادعای کارگر بهتنهایی کافی نیست، اما نبود قرارداد کتبی نیز مانع رسیدگی نخواهد بود.
ابتدا مبلغ مطالبات را ماهبهماه محاسبه و اسناد را مرتب کنید. سپس میتوانید از طریق سامانه یا اداره کار صالح، دادخواست خود را ثبت کنید. مرجع رسیدگی معمولاً اداره کار محل انجام کار یا محل مرتبط با کارگاه است و پس از ابلاغ، جلسه رسیدگی تشکیل میشود. در صورت اختلاف، رأی صادرشده ممکن است در مرحله قانونی بعدی قابل اعتراض باشد.
در دادخواست باید خواستهها جداگانه درج شوند؛ برای نمونه، حقوق معوقه، اضافهکاری، عیدی، سنوات و حق بیمه. پس از قطعی شدن رأی، اجرای آن از مسیر واحد اجرای احکام اداره کار دنبال میشود. اگر پیمانکار شرکت باشد، نام دقیق شرکت و شناسه آن را از قرارداد یا اسناد رسمی استخراج کنید.
فرض کنید علی به مدت هشت ماه در پروژه ساختمانی یک شرکت مشغول بوده و پیمانکار، سه ماه آخر حقوق او را نپرداخته است. علی قرارداد کتبی ندارد، اما کارت ورود، پیامهای کاری، گردش حساب و شهادت دو همکار را در اختیار دارد. در این وضعیت، عدم دریافت حقوق از پیمانکار با ارائه این قرائن قابل طرح در اداره کار است. اگر شرکت اصلی نیز در پرداختها، نظارت مستقیم یا نگهداری مطالبات پیمانکار نقش داشته باشد، ممکن است بررسی مسئولیت آن شرکت نیز ضروری شود؛ بااینحال نتیجه نهایی به اسناد پرونده بستگی دارد.
امضای رسید تسویهحساب بدون دریافت واقعی پول، تحویل اصل مدارک، طرح شکایت علیه شخصی غیر از کارفرمای واقعی و نادیده گرفتن بیمه از اشتباهات رایج است. پیش از امضا، متن تسویه را دقیق بخوانید و در صورت پرداخت ناقص، مبلغ دریافتشده و باقیمانده را روشن بنویسید. برای جلوگیری از طولانی شدن رسیدگی، عدم دریافت حقوق از پیمانکار را همراه با تاریخها، مبلغ دقیق و مدارک قابل ارائه مطرح کنید.
عدم دریافت حقوق از پیمانکار قابل پیگیری است، اما موفقیت پرونده به اثبات رابطه کاری، میزان طلب و مسئولیت هر یک از پیمانکار و کارفرمای اصلی بستگی دارد. گردآوری مدارک، تعیین درست طرف شکایت و تفکیک حقوق، مزایا و بیمه، مهمترین اقدامات پیش از مراجعه به اداره کار هستند.