اگر یکی از ساکنان شارژ ساختمان را نپردازد، مدیر ساختمان چه اقدامی میتواند انجام دهد؟ عدم پرداخت شارژ آپارتمان باعث از بین رفتن مسئولیت مالی مالک یا استفادهکننده نمیشود و مدیر میتواند پس از مطالبه رسمی، از مسیر قانونی برای دریافت بدهی اقدام کند. میزان شارژ، مهلت پرداخت و نحوه مطالبه باید تا حد امکان بر اساس مصوبات مجمع عمومی، اساسنامه و هزینههای واقعی ساختمان مشخص شده باشد.
در رابطه داخلی میان مالک و مستأجر، قرارداد اجاره تعیین میکند هزینههای جاری مانند نظافت، آب مشترک، برق مشاعات و تعمیرات جزئی بر عهده چه کسی باشد. با این حال، در برابر ساختمان، مدیر معمولاً میتواند پرداخت هزینههای مشترک را از مالک یا استفادهکننده مطالبه کند؛ زیرا بهرهمندی از قسمتهای مشترک، مسئولیت پرداخت هزینههای آن را نیز به دنبال دارد. مالک نمیتواند صرفاً با استناد به قرارداد اجاره، در برابر ساختمان از مسئولیت خود شانه خالی کند؛ هرچند پس از پرداخت، حق مراجعه به مستأجر طبق قرارداد برای او محفوظ است.
پیش از هر اقدام، مبلغ بدهی باید به شکل روشن و قابل بررسی محاسبه شود. صرف اعلام شفاهی یا درج یک رقم کلی، در صورت اختلاف ممکن است کافی نباشد. مدارک کاربردی عبارتاند از:
مطالبه بهتر است ابتدا به صورت کتبی و با تعیین مهلت متعارف انجام شود. مدیر باید میان شارژ ماهانه، هزینه فوقالعاده تعمیرات و خسارت ناشی از تأخیر تفاوت بگذارد؛ زیرا مبنای مطالبه هرکدام ممکن است متفاوت باشد.
بر اساس مقررات مربوط به تملک آپارتمانها، مدیر میتواند ابتدا اظهارنامهای شامل مبلغ بدهی و ریز آن برای مالک یا استفادهکننده ارسال کند. چنانچه بدهی در مهلت قانونی پرداخت نشود، در شرایط مقرر امکان درخواست صدور اجراییه از اداره ثبت محل وقوع ملک وجود دارد. همچنین در مواردی، مدیر میتواند درباره خدمات مشترک، مانند استفاده از برخی امکانات رفاهی، مطابق قانون و با رعایت حدود مقرر تصمیم بگیرد؛ اما قطع خودسرانه آب، برق یا گاز اختصاصی واحد، تهدید، ممانعت از ورود یا انتشار نام بدهکار، اقدام قانونی مطمئنی نیست و ممکن است مسئولیت مدنی یا کیفری ایجاد کند.
اگر بدهکار به مبلغ یا اصل بدهی اعتراض داشته باشد، باید اسناد پرداخت، قرارداد، مصوبات مجمع و دلایل خود را ارائه کند. اختلاف درباره غیرواقعی بودن هزینه، نحوه تقسیم یا اعتبار مصوبه ممکن است در دادگاه محل وقوع ملک بررسی شود. بنابراین، صرف ادعای نارضایتی از کیفیت خدمات، معمولاً دلیل کافی برای نپرداختن سهم قطعی هزینههای مشترک نیست.
در یک مجتمع ۲۰ واحدی، مالک واحد ۸ طی شش ماه شارژ و سهم تعمیر آسانسور را نپرداخته و بدهی او طبق صورتحساب بهطور دقیق محاسبه شده است. مدیر پس از ارسال اخطار، اظهارنامهای با ذکر ریز بدهی و مهلت مقرر فرستاده است. در صورت استمرار عدم پرداخت شارژ آپارتمان، مدیر میتواند با مدارک مدیریت، مصوبه مجمع و مستندات بدهی، تقاضای اجراییه کند. اگر مالک ثابت کند بخشی از مبلغ قبلاً پرداخت شده یا مصوبه مجمع معتبر نبوده است، مرجع رسیدگی همان بخش را بررسی خواهد کرد و نتیجه به مدارک بستگی دارد.
برای جلوگیری از اختلاف، مدیر باید هزینهها را شفاف، مستند و برابر مقررات تقسیم کند و ابتدا مطالبه کتبی انجام دهد. ساکن نیز در صورت اعتراض، به جای توقف کامل پرداخت، بخش مسلم بدهی را بپردازد و درباره قسمت مورد اختلاف دلیل ارائه کند. پیگیری منظم، تنظیم صورتجلسه و استفاده از اظهارنامه، مهمترین ابزارهای قانونی در برابر عدم پرداخت شارژ آپارتمان است.