آیا زن میتواند مهریه خود را هر زمان مطالبه کند یا باید توان مالی شوهر را ثابت کند؟ پاسخ این است که فرق مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه در زمان امکان مطالبه و وضعیت اثبات توان پرداخت شوهر دیده میشود؛ در نوع عندالمطالبه، اصل بر قابلیت مطالبه مهریه پس از وقوع عقد است، اما در نوع عندالاستطاعه، اجرای آن به اثبات استطاعت مالی زوج وابسته میشود.
در مهریه عندالمطالبه، زن اصولاً میتواند پس از عقد، تمام یا بخشی از مهریه را مطالبه کند و برای دریافت آن از طریق اجرای ثبت یا دادگاه اقدام نماید. برای شروع پیگیری، سند ازدواج یا رونوشت رسمی آن اهمیت اساسی دارد. پس از مطالبه، شوهر باید دین خود را بپردازد یا درباره ناتوانی مالی، مطابق مقررات مربوط، دادخواست اعسار ارائه کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
عندالمطالبه بودن به این معنا نیست که زن بدون طی تشریفات قانونی فوراً وجه یا مال دریافت میکند. شناسایی اموال، توقیف دارایی، بررسی ادعای اعسار و امکان تقسیط، به وضعیت مالی زوج و اقدامات انجامشده در مرجع صالح بستگی دارد. همچنین برای ضمانت اجراهای شدیدتر، میزان مهریه و مقررات مالی حاکم مؤثر است و نباید تصور کرد هر میزان مهریه الزاماً به یک شیوه اجرا میشود.
در مهریه عندالاستطاعه، مطالبه مهریه بهطور معمول منوط به اثبات استطاعت مالی شوهر است. بنابراین زن باید دلایلی مانند وجود ملک، خودرو، حساب بانکی، درآمد مستمر، فعالیت اقتصادی یا سایر داراییهای قابل دسترس زوج را ارائه کند. صرف ادعا، شغل داشتن یا احتمال ثروتمند بودن شوهر همیشه برای اثبات استطاعت کافی نیست و ارزش هر دلیل را مرجع رسیدگی بررسی میکند.
مهمترین فرق مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه در بار اثبات است. در نوع عندالمطالبه، زن معمولاً اصل وجود دین و میزان آن را با سند ازدواج نشان میدهد و این شوهر است که در صورت ادعای ناتوانی باید اعسار خود را اثبات کند. در نوع عندالاستطاعه، زن علاوه بر اثبات نکاح و مقدار مهریه، باید قرائن قابل قبول درباره توان پرداخت زوج ارائه دهد.
مدارک مفید میتواند شامل سند ازدواج، مشخصات ثبتی املاک، اطلاعات خودرو، مستندات درآمد، قراردادهای تجاری، گردش مالی قابل استناد و شهادت اشخاص مطلع باشد. البته دسترسی به اطلاعات بانکی یا ثبتی تابع مقررات است و شخص نمیتواند بدون مجوز قانونی، اطلاعات خصوصی دیگری را به دست آورد.
فرض کنید در عقدنامه مریم، ۱۱۰ سکه بهار آزادی عندالمطالبه و در عقدنامه ناهید، همان مقدار عندالاستطاعه درج شده است. مریم با ارائه سند ازدواج میتواند مطالبه را آغاز کند و در صورت شناسایی مال، توقیف آن را بخواهد؛ شوهر او در صورت ناتوانی باید مسیر قانونی اعسار را پیگیری کند. ناهید ابتدا باید نشانهای معتبر از توان مالی همسرش، مانند مالکیت یک آپارتمان یا درآمد قابل توجه، ارائه کند. این مثال نشان میدهد فرق مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه به مقدار سکه محدود نیست، بلکه به شرط پرداخت و شیوه اثبات مربوط است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
انتخاب یا تفسیر نوع مهریه باید بر اساس متن دقیق عقدنامه انجام شود. عندالمطالبه معمولاً امکان مطالبه سریعتری دارد، اما وصول آن تضمینشده و فوری نیست. عندالاستطاعه فشار اثباتی بیشتری بر زن میگذارد و شناسایی دارایی زوج در آن اهمیت ویژه دارد. پیش از اقدام، بررسی عبارت عقدنامه، وضعیت اموال، مدارک موجود و روش مناسب مراجعه به ثبت یا دادگاه ضروری است؛ زیرا فرق مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه میتواند مسیر و نتیجه پیگیری را بهطور جدی تغییر دهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در پاکدشت را ببینید.