آیا همه ورثه برای فروش خانه پدری باید رضایت بدهند؟ بله، در فروش خانه پدری و تقسیم ارث، فروش کل ملک معمولاً به رضایت و امضای تمام ورثه یا نمایندگان قانونی آنان نیاز دارد؛ بااینحال، هر وارث میتواند سهم مشاع خود را منتقل کند، حتی اگر سایر ورثه با فروش کل خانه موافق نباشند. این انتقال بدون تعیین حدود فیزیکی سهم انجام میشود و خریدار در مالکیت مشاع با دیگران قرار میگیرد.
پیش از معامله باید وضعیت مالکیت، تعداد ورثه و بدهیهای احتمالی متوفی روشن شود. مدارک معمول عبارتاند از:
گواهی انحصار وراثت فقط اشخاص ذیحق و سهم قانونی آنان را مشخص میکند و بهتنهایی جای سند انتقال را نمیگیرد. پیش از امضای مبایعهنامه نیز باید بررسی شود که ملک در رهن، بازداشت یا موضوع دعوای دیگری نباشد.
هیچ وارثی نمیتواند بدون اجازه دیگران کل خانه را بفروشد. او فقط نسبت به سهم مشاع خود اختیار انتقال دارد و فروش سهم سایرین، بدون وکالت یا اجازه معتبر، نسبت به آنان اثر ندارد. اگر ملک قابل تفکیک یا افراز باشد، هر شریک میتواند از مسیر قانونی، افراز سهم خود را پیگیری کند. در املاک ثبتشده، مرجع ثبتی در موارد دارای شرایط قانونی رسیدگی میکند و در سایر موارد، دادگاه صالح وارد موضوع میشود.
اگر ملک غیرقابل افراز تشخیص داده شود، ذینفع میتواند فروش آن و تقسیم بهای حاصل میان ورثه را درخواست کند. پس از صدور تصمیم لازم، فروش از مسیر قانونی و اجرای مربوط انجام میشود؛ بنابراین صرف مخالفت یک وارث، لزوماً مانع همیشگی پایان دادن به شراکت نیست.
پس از کسر هزینههای قانونی، بدهیهای قطعی متوفی و تعهداتی که باید پیش از تقسیم ترکه پرداخت شوند، مبلغ خالص بر اساس سهمالارث تقسیم میشود. سهم هر شخص به جنسیت، وجود یا نبود همسر، پدر، مادر، فرزند و دیگر ورثه وابسته است و نمیتوان بدون بررسی گواهی انحصار وراثت، درصد قطعی اعلام کرد.
اگر یکی از ورثه پیش از فروش هزینه ضروری ملک، بدهی متوفی یا مخارج مشترک را پرداخته باشد، ممکن است نسبت به اصل هزینه ادعا داشته باشد؛ اما این ادعا باید با رسید، قرارداد یا دلایل قابل قبول اثبات شود و خودبهخود سهم او را افزایش نمیدهد.
فرض کنید پدر خانواده فوت کرده و سه فرزند و همسر او وارث هستند. یکی از فرزندان بدون اجازه دیگران کل ملک را به خریدار واگذار میکند. در چنین وضعی، قرارداد نسبت به سهم فروشنده میتواند معتبر باشد، اما نسبت به سهم دیگر ورثه بدون تنفیذ آنان اثر قطعی ندارد. برای جلوگیری از اختلاف، در فروش خانه پدری و تقسیم ارث بهتر است همه ورثه در دفترخانه حاضر شوند یا وکالتنامه رسمی با اختیار روشن فروش، دریافت ثمن و امضای اسناد بدهند.
در فروش خانه پدری و تقسیم ارث، نخست باید ورثه، سهمها، سند و بدهیهای متوفی مشخص شود. توافق همه، سادهترین راه است؛ اما در صورت مخالفت، فروش سهم مشاع یا درخواست افراز و فروش قانونی ملک امکان بررسی دارد. از پرداخت کامل ثمن پیش از احراز مالکیت و امضای تمام اشخاص ذیحق خودداری کنید و در صورت وجود وارث صغیر، محجور، ملک بازداشتشده یا اختلاف درباره مالکیت، پیش از معامله از وکیل یا دفترخانه راهنمایی بگیرید.