اگر برای پارک خودرو در پارکینگ عمومی، مجتمع، محل کار یا زمین خصوصی وجهی پرداخت کرده‌اید، بهتر است رسیدی تنظیم کنید که تاریخ، مشخصات خودرو، مدت توقف، مبلغ و مسئولیت‌های طرفین را روشن کند. متن بابت پارک خودرو باید به‌گونه‌ای نوشته شود که هم دریافت وجه را ثابت کند و هم در صورت آسیب، سرقت یا اختلاف درباره مدت توقف قابل استناد باشد. برای مثال، اگر مالک پارکینگ پس از دریافت وجه منکر پرداخت شود یا درباره خسارت واردشده به خودرو اختلاف ایجاد شود، یک رسید کامل می‌تواند یکی از مهم‌ترین مدارک اثباتی شما باشد.
رسید پارک خودرو فقط یک نوشته ساده برای اعلام دریافت پول نیست؛ بلکه می‌تواند نشان دهد میان مالک یا متصدی پارکینگ و صاحب خودرو، یک رابطه قراردادی شکل گرفته است. این رابطه معمولاً با پرداخت وجه و تحویل خودرو به پارکینگ ایجاد می‌شود و هر دو طرف نسبت به تعهدات خود مسئول هستند.
دارنده خودرو با پرداخت هزینه، انتظار دارد خودرو در محل تعیین‌شده و برای مدت مشخص نگهداری شود. در مقابل، پارکینگ نیز باید فضای مناسب را فراهم کند، اطلاعات خودرو را ثبت نماید و در حدود تعهدات خود از ورود افراد غیرمجاز یا جابه‌جایی بدون اجازه جلوگیری کند. البته مسئولیت پارکینگ نسبت به سرقت یا خسارت، به شرایط واقعی، نوع پارکینگ، مفاد رسید و نحوه اثبات تقصیر یا کوتاهی بستگی دارد.
در پارکینگ‌های عمومی، درج ساعت ورود و خروج اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مبلغ پرداختی معمولاً بر اساس مدت توقف محاسبه می‌شود. در پارکینگ‌های ماهانه یا اختصاصی نیز باید مدت قرارداد، شماره جای پارک، مبلغ ماهانه و نحوه تمدید مشخص شود. اگر جای پارک در مجتمع مسکونی یا اداری باشد، بهتر است وضعیت مالکیت یا حق استفاده از آن نیز روشن شود.
یک متن بابت پارک خودرو زمانی ارزش اثباتی بیشتری دارد که اطلاعات آن کامل، خوانا و بدون ابهام باشد. درج موارد زیر معمولاً برای جلوگیری از اختلاف مفید است:
بهتر است هنگام تحویل خودرو، بدنه، شیشه‌ها، چراغ‌ها و رینگ‌ها بررسی شود. اگر آسیب قبلی وجود دارد، باید در رسید نوشته شود یا از خودرو عکس گرفته شود. عکس‌ها بهتر است تاریخ و زمان مشخص داشته باشند و در کنار رسید یا پیام‌های ردوبدل‌شده نگهداری شوند. همچنین اگر پارکینگ دوربین مداربسته دارد، در زمان بروز اختلاف باید سریعاً درخواست حفظ تصاویر داده شود؛ زیرا ممکن است تصاویر پس از مدتی پاک یا جایگزین شوند.
در ادامه یک نمونه متن بابت پارک خودرو ارائه می‌شود که می‌توانید با توجه به نوع پارکینگ، مدت توقف و مبلغ پرداختی آن را تکمیل کنید. این متن برای استفاده عملی مناسب است، اما در قراردادهای بلندمدت یا مواردی که ارزش خودرو و مسئولیت‌های طرفین اهمیت زیادی دارد، بررسی شرایط اختصاصی توصیه می‌شود.
«اینجانب .......... فرزند .......... به شماره ملی .......... به عنوان مالک یا متصدی پارکینگ واقع در نشانی ..........، در تاریخ .......... ساعت ..........، خودرو به مشخصات نوع ..........، مدل ..........، رنگ .......... و شماره پلاک .......... را از آقای/خانم .......... تحویل گرفتم.
خودرو برای مدت .......... از تاریخ .......... تا تاریخ .......... در محل تعیین‌شده پارکینگ نگهداری می‌شود. مبلغ .......... ریال بابت هزینه پارک خودرو برای مدت مذکور دریافت شد و نحوه پرداخت آن نقدی/کارت بانکی/واریز به حساب اعلامی است. شماره تراکنش یا رسید پرداخت، در صورت وجود، عبارت است از .......... .
وضعیت ظاهری خودرو هنگام تحویل به شرح زیر است: .......... . وسایل موجود در خودرو که نزد متصدی امانت گذاشته شده است، عبارت است از: .......... . مسئولیت متصدی نسبت به خودرو در حدود تعهدات قانونی و توافق انجام‌شده خواهد بود. تحویل خودرو در زمان خروج، پس از احراز هویت و دریافت رسید یا تأیید کتبی مالک انجام می‌شود.
این رسید در دو نسخه تنظیم و پس از مطالعه، به امضای طرفین رسید. نام و امضای تحویل‌دهنده: .......... . نام و امضای متصدی پارکینگ: .......... . تاریخ و ساعت تنظیم: .......... .»
صرف وجود تابلو یا عبارت «پارکینگ مسئولیتی ندارد» همیشه به‌تنهایی تکلیف مسئولیت را مشخص نمی‌کند. اعتبار چنین عبارتی به شرایط قرارداد، نوع خدمت، اطلاع‌رسانی قبلی، رفتار طرفین و مقررات حاکم بستگی دارد. اگر خودرو با دریافت وجه به پارکینگ سپرده شده باشد، متصدی نمی‌تواند بدون بررسی شرایط واقعی، تمام مسئولیت‌های احتمالی خود را نادیده بگیرد.
برای اثبات ادعا باید مشخص شود خودرو چه زمانی و در چه وضعیتی تحویل شده، چه کسی امکان دسترسی به آن داشته و خسارت در چه زمانی رخ داده است. رسید ورود، بلیت پارکینگ، تصاویر دوربین، شهادت کارکنان، پیامک پرداخت، گزارش کارشناسی و عکس‌های قبل و بعد از توقف می‌توانند در اثبات موضوع مؤثر باشند.
اگر خسارت ناشی از برخورد خودروی دیگر باشد، ممکن است موضوع به مسئولیت راننده مقصر و بیمه مربوط شود. اگر خسارت نتیجه بی‌احتیاطی کارکنان، جابه‌جایی بدون اجازه یا نقص ایمنی محل باشد، بررسی مسئولیت متصدی پارکینگ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در موارد سرقت نیز باید موضوع بدون تأخیر به پلیس اعلام شود و از تغییر وضعیت محل تا حد امکان جلوگیری گردد.
در چنین شرایطی، پرداخت را از روش قابل اثبات انجام دهید و تصویر رسید بانکی، پیامک واریز، مکالمات، پیام‌ها و مشخصات پارکینگ را نگه دارید. عکس گرفتن از پلاک خودرو در محل، تابلوهای اعلام هزینه و ورودی پارکینگ نیز می‌تواند مفید باشد. اگر پرداخت نقدی است، از متصدی بخواهید حداقل در پیامک یا پیام‌رسان، دریافت وجه و مشخصات خودرو را تأیید کند.
چنانچه اختلاف ایجاد شد، ابتدا یک درخواست کتبی و محترمانه برای ارائه رسید، پرداخت خسارت یا توضیح درباره وضعیت خودرو ارسال کنید. در این درخواست باید تاریخ توقف، شماره پلاک، مبلغ پرداختی و خواسته شما دقیق نوشته شود. ارسال اظهارنامه رسمی نیز در اختلاف‌های مهم می‌تواند زمان مطالبه و محتوای درخواست را قابل اثبات کند.
اگر موضوع به دریافت وجه، خسارت یا انجام تعهد مربوط باشد، بسته به مبلغ و موضوع، امکان طرح دعوای حقوقی برای مطالبه وجه یا جبران خسارت وجود دارد. در صورت وجود نشانه‌هایی مانند فریب، خیانت در امانت یا برداشت غیرمجاز، تشخیص عنوان کیفری به جزئیات پرونده وابسته است و باید پیش از طرح شکایت، مدارک به‌دقت بررسی شود.
بلیت دستگاهی می‌تواند ورود خودرو، شماره جایگاه یا زمان توقف را نشان دهد، اما معمولاً همه جزئیات خسارت و وسایل داخل خودرو را ثابت نمی‌کند. برای خودروهای گران‌قیمت یا توقف‌های طولانی، ثبت وضعیت ظاهری و نگهداری مدارک پرداخت نیز بهتر است.
پرداخت بدون رسید ممکن است اثبات رابطه قراردادی و مبلغ پرداختی را دشوار کند. اگر ناچار به پرداخت نقدی هستید، از متصدی تأیید کتبی یا پیامکی بگیرید و زمان، مبلغ و شماره پلاک را در همان پیام درج کنید.
پیش از خروج از پارکینگ، از محل آسیب عکس و فیلم تهیه کنید، موضوع را به متصدی اطلاع دهید و درخواست کنید در رسید یا صورت‌جلسه ثبت شود. مشخصات شاهدان و تصاویر دوربین را نیز پیگیری کنید و در صورت بی‌نتیجه‌ماندن مذاکره، مطالبه رسمی خسارت را انجام دهید.
خودداری از تحویل خودرو موضوعی حساس است و به علت بدهی، شرایط قرارداد و مقررات مربوط بستگی دارد. در صورت بروز درگیری، از اقدام خودسرانه خودداری کنید، مدارک را جمع‌آوری نمایید و برای تعیین راهکار قانونی از مرجع انتظامی یا مشاور حقوقی کمک بگیرید.
مدت قرارداد، مبلغ و زمان پرداخت، شماره جای پارک، امکان تمدید، شرایط فسخ، مسئولیت خسارت، نحوه تحویل کلید یا کارت ورود و تکلیف خودرو در روزهای تعطیل باید روشن باشد. بهتر است قرارداد در دو نسخه امضا شود و هر دو طرف یک نسخه دریافت کنند.
برای کاهش اختلاف، تنظیم متن بابت پارک خودرو را به درج مبلغ محدود نکنید و مشخصات کامل خودرو، زمان تحویل، مدت توقف، وضعیت ظاهری و مسئولیت‌های طرفین را بنویسید. رسید بانکی، عکس، فیلم، پیام‌های تأییدکننده و اطلاعات دوربین می‌توانند ارزش اثباتی رسید را بیشتر کنند. در صورت خسارت یا سرقت، موضوع را سریع ثبت و مستندسازی کنید و پیش از طرح دعوا یا شکایت، مدارک و عنوان قانونی مناسب را بررسی نمایید.