آیا در تصادف، خسارت واردشده بیشتر از سقف تعهد بیمه است؟ بله، مطالبه خسارت تصادف مازاد بیمه معمولاً با طرح ادعا علیه شخص یا اشخاص مسئول حادثه امکانپذیر است؛ زیرا بیمهگر فقط تا میزان تعهد مندرج در بیمهنامه و حدود مقرر قانونی مسئول پرداخت است و بخش مازاد، در صورت اثبات مسئولیت، از عامل زیان مطالبه میشود.
مبنای مطالبه، احراز تقصیر یا مسئولیت راننده و اثبات میزان واقعی خسارت است. اگر زیان مالی یا بدنی از سقف تعهد بیمهنامه بیشتر باشد، زیاندیده میتواند نسبت به قسمت پرداختنشده به راننده مقصر، مالک مسئول یا حسب مورد سایر مسئولان مراجعه کند. البته صرف بیشتر بودن مبلغ خسارت از مبلغ پرداختی بیمه، بهتنهایی کافی نیست؛ باید رابطه سببیت، میزان خسارت و مسئولیت خوانده نیز اثبات شود.
در خسارت مالی، سقف پرداخت به نوع بیمهنامه، میزان تعهد خریداریشده و مقررات حاکم در زمان حادثه بستگی دارد. در خسارت بدنی نیز پرداخت بیمه بر اساس ضوابط مربوط به دیه، تعهدات بیمهگر و وضعیت حادثه انجام میشود. اگر بیمهنامه پوشش اختیاری بالاتری داشته باشد، ابتدا باید تمام ظرفیت همان بیمهنامه بررسی شود.
اگر درباره مبلغ خسارت اختلاف وجود داشته باشد، ارجاع موضوع به کارشناس رسمی یا کارشناس مورد اعتماد مرجع رسیدگی اهمیت زیادی دارد. در خسارت مالی، ادعای افزایش غیرمتعارف هزینه تعمیر، تعویض قطعات یا افت ارزش خودرو باید با اسناد و نظر تخصصی پشتیبانی شود.
نخست باید درخواست پرداخت خسارت به شرکت بیمه ارائه و پاسخ آن دریافت شود. چنانچه بیمه تنها بخشی از زیان را بپردازد، زیاندیده میتواند برای بخش باقیمانده، اظهارنامه رسمی ارسال و سپس دادخواست مناسب مطرح کند. در بسیاری از پروندهها، درج نام بیمهگر و راننده یا مالک مسئول در دعوا، با توجه به حدود تعهد هرکدام، از طرح دعوای ناقص جلوگیری میکند.
مرجع رسیدگی بر اساس مبلغ خواسته و مقررات صلاحیت، میتواند دادگاه یا مرجع قضایی صالح محل اقامت خوانده یا محل وقوع حادثه باشد. پیش از ثبت دادخواست، باید مبلغ خواسته، هزینه دادرسی و امکان درخواست تأمین دلیل بررسی شود. مطالبه خسارت تصادف مازاد بیمه بدون تعیین دقیق بخش پرداختنشده، ممکن است موجب ایراد یا طولانی شدن رسیدگی شود.
فرض کنید خودرویی در اثر بیاحتیاطی رانندهای آسیب دیده و کارشناس، خسارت قابل اثبات را ۸۰۰ میلیون تومان تعیین کرده باشد، اما شرکت بیمه بر اساس سقف تعهد بیمهنامه فقط ۶۰۰ میلیون تومان بپردازد. مالک خودرو میتواند برای ۲۰۰ میلیون تومان باقیمانده، مطالبه خسارت تصادف مازاد بیمه را علیه مسئول حادثه مطرح کند؛ مشروط بر اینکه پرداخت بیمه، میزان واقعی خسارت و مسئولیت راننده با مدارک معتبر احراز شود. اگر بخشی از مبلغ به علت نقص مدارک یا اختلاف کارشناسی پرداخت نشده باشد، ابتدا باید علت عدم پرداخت روشن شود.
امضای رضایتنامه کامل بدون مشخص کردن مبلغ و حدود آن، تعمیر خودرو پیش از تأمین دلیل، نادیده گرفتن افت ارزش خودرو، و طرح دعوا بدون تفکیک سهم بیمهگر و مسئول حادثه از اشتباهات رایج است. همچنین خسارتهای غیرمستقیم یا مبالغ فاقد رابطه روشن با تصادف، الزاماً قابل دریافت نیستند. در نهایت، مطالبه خسارت تصادف مازاد بیمه به مدارک، نظریه کارشناسی و اثبات دقیق مسئولیت وابسته است و نتیجه آن باید پس از بررسی پرونده ارزیابی شود.