آیا شوهر میتواند اجرای طلاق را تا پرداخت اقساط مهریه متوقف کند؟ بله، موکول نمودن اجرای صیغه طلاق به پرداخت اقساط مهریه در بسیاری از پروندهها با تصمیم دادگاه و رعایت حقوق مالی زوجه امکانپذیر است، اما صرف تقسیط مهریه بهتنهایی به معنی بینیازی از پرداخت پیشقسط یا تضمین اقساط نیست. دادگاه هنگام صدور گواهی عدم امکان سازش، وضعیت مهریه، نفقه، اجرتالمثل، جهیزیه و سایر حقوق مالی زن را بررسی میکند و شیوه پرداخت را مشخص میسازد.
تقسیط مهریه معمولاً زمانی مطرح میشود که شوهر توان پرداخت یکجای آن را ندارد و دادگاه نیز اعسار یا ناتوانی مالی او را، با توجه به مدارک و اظهارات طرفین، احراز کند. در چنین وضعی ممکن است پرداخت مهریه به پیشقسط و اقساط دورهای تقسیم شود. با این حال، اجرای طلاق و ثبت آن باید مطابق مفاد رأی یا گواهی صادرشده انجام گیرد. بنابراین ممکن است دادگاه پرداخت پیشقسط، معرفی ضامن، ارائه تأمین مناسب یا تعیین برنامه پرداخت را پیششرط ثبت طلاق قرار دهد.
دادگاه صرفاً به ادعای ناتوانی مالی اکتفا نمیکند و مجموعه وضعیت اقتصادی زوج را میسنجد. شغل، درآمد، اموال، حسابهای بانکی، خودرو، ملک، بدهیهای واقعی و هزینههای ضروری زندگی میتواند در تعیین مبلغ پیشقسط و فاصله اقساط مؤثر باشد. زن نیز حق دارد به ادعای اعسار اعتراض کند و دلایلی درباره توان مالی شوهر ارائه دهد. توجه کنید که تقسیط، اصل بدهی را از بین نمیبرد و در صورت تأخیر، امکان مطالبه اقساط معوق و استفاده از ضمانتاجراهای قانونی وجود دارد.
مدارک مورد نیاز به جایگاه شخص در پرونده بستگی دارد، اما معمولاً اسناد زیر اهمیت دارند:
درخواست موکول نمودن اجرای صیغه طلاق به پرداخت اقساط مهریه باید با مفاد رأی دادگاه هماهنگ باشد؛ توافق شفاهی یا رسید عادی، بدون ثبت و انعکاس در پرونده، ممکن است در مرحله دفترخانه مشکل ایجاد کند.
فرض کنید علی دادخواست طلاق داده و همسرش، مریم، مهریه را مطالبه کرده است. دادگاه پس از بررسی وضعیت مالی علی، پرداخت بخشی از مهریه به عنوان پیشقسط و باقیمانده به صورت اقساط را تعیین میکند. اگر در گواهی عدم امکان سازش تصریح شده باشد که پس از پرداخت پیشقسط، طلاق قابل ثبت است، دفترخانه میتواند با احراز پرداخت و رعایت سایر تکالیف قانونی اقدام کند. در این مثال، موکول نمودن اجرای صیغه طلاق به پرداخت اقساط مهریه به معنای بخشش مهریه یا سقوط اقساط آینده نیست؛ مریم همچنان میتواند اقساط سررسیدشده را مطالبه کند.
زوجین میتوانند درباره زمان پرداخت، مبلغ اقساط یا تضمین آن توافق کنند؛ اما برای جلوگیری از اختلاف، توافق باید در صورتجلسه دادگاه یا سند رسمی درج شود. همچنین مهلت اعتبار گواهی عدم امکان سازش و تشریفات دفترخانه باید رعایت شود. عدم حضور یکی از طرفین یا پرداخت نکردن مبلغ مقرر میتواند روند ثبت طلاق را متوقف کند، مگر اینکه رأی یا مقررات مربوط راهکار دیگری پیشبینی کرده باشد.
موکول نمودن اجرای صیغه طلاق به پرداخت اقساط مهریه موضوعی وابسته به رأی دادگاه، وضعیت مالی زوج و مفاد توافق طرفین است. تقسیط، مانع قطعی طلاق نیست، اما پرداخت پیشقسط و رعایت شرایط مقرر اهمیت اساسی دارد. پیش از مراجعه به دفترخانه، باید متن رأی، میزان پرداخت اولیه، تضمینها و وضعیت سایر حقوق مالی زن دقیقاً بررسی شود.