آخرین به روزرسانی ۱۴۰۵/۰۴/۳۰ (سه شنبه - ۳۰ تیر ۱۴۰۵)

نحوه دفاع در صورت ناشناس بودن شاکی

پرسش مردمی درباره نحوه دفاع در صورت ناشناس بودن شاکی.
باسلام خدمت شما
بنده دیروز ابلاغیه واسم اومد از دادسرای عمومی تهران جهت مطلع و ادای توضیح ولی بنده اصلا شخصی که شاکی منو معرفی کرده رو نمیشناسم من اصلا تهران نیستم میشه راهنماییم کنید ممنون

نقطه‌نظر وکیل درباره اختلافات قراردادی

مطابق ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، هرگاه مقام قضایی تشخیص دهد شخصی از موضوع پرونده اطلاعات یا آگاهی دارد، می‌تواند او را به عنوان مطلع برای ادای توضیح احضار کند. بنابراین احضار به عنوان مطلع، به معنای متهم بودن یا مجرم شناخته شدن شما نیست.

ممکن است نام یا شماره تماس شما در جریان تحقیقات مطرح شده باشد و مقام قضایی صرفاً قصد داشته باشد اطلاعات بیشتری درباره موضوع پرونده کسب کند.

اگر شاکی را نمی‌شناسید چه باید بکنید؟
اگر واقعاً هیچ شناختی از شاکی ندارید و هیچ ارتباطی با موضوع پرونده نداشته‌اید، جای نگرانی از این جهت وجود ندارد. در صورت حضور در دادسرا، کافی است حقیقت را بیان کنید و توضیح دهید که:

شاکی را نمی‌شناسید؛
هیچ رابطه کاری، مالی یا شخصی با وی نداشته‌اید؛
اطلاعی از موضوع پرونده ندارید.

مقام قضایی بر اساس تحقیقات و سایر دلایل موجود درباره ادامه رسیدگی تصمیم خواهد گرفت.

اگر در تهران سکونت ندارید، آیا باید حتماً به تهران بروید؟

اصل بر این است که شخص احضارشده باید در زمان و مکان مندرج در ابلاغیه حاضر شود، مگر اینکه قانون یا مقام قضایی ترتیب دیگری مقرر کرده باشد.

اما اگر به دلیل دوری محل سکونت، بیماری، مأموریت، یا عذر موجه امکان حضور ندارید، بهتر است پیش از موعد تعیین‌شده موضوع را به شعبه دادسرا اطلاع دهید.

در بسیاری از موارد می‌توانید:

با دفتر شعبه تماس بگیرید و علت عدم امکان حضور را توضیح دهید.
از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، لایحه یا درخواست خود را ثبت کنید.
در صورت پذیرش مقام قضایی، امکان تعیین وقت جدید یا انجام برخی اقدامات از طریق نیابت قضایی فراهم شود.

البته اینکه با این درخواست موافقت شود یا خیر، به تشخیص مقام قضایی بستگی دارد.

اگر در موعد مقرر حاضر نشوید چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر بدون عذر موجه و بدون اطلاع به مرجع قضایی در موعد مقرر حاضر نشوید، ممکن است مقام قضایی مطابق مقررات قانون آیین دادرسی کیفری تصمیم مقتضی اتخاذ کند.

بنابراین حتی اگر امکان حضور ندارید، بهتر است موضوع را بی‌اطلاع رها نکنید و پیش از تاریخ مقرر، وضعیت خود را به دادسرا اعلام نمایید.

آیا می‌توانید از موضوع پرونده مطلع شوید؟

بله.

شما حق دارید بدانید به چه علت برای ادای توضیح احضار شده‌اید.

برای این منظور می‌توانید:

متن ابلاغیه را به دقت بررسی کنید؛
شماره پرونده و شعبه رسیدگی‌کننده را یادداشت نمایید؛
با دفتر شعبه تماس بگیرید و درباره موضوع کلی پرونده سؤال کنید؛
در زمان حضور در دادسرا نیز از مقام قضایی درباره علت احضار توضیح بخواهید.

البته ممکن است در برخی پرونده‌ها به دلیل محرمانه بودن تحقیقات، تمام جزئیات در ابتدای رسیدگی اعلام نشود.

اگر بعداً مشخص شود شما متهم نیستید

چنانچه پس از بررسی اظهارات شما مشخص شود که هیچ ارتباطی با موضوع پرونده ندارید، معمولاً تحقیقات نسبت به شما پایان می‌یابد و مسئولیتی متوجه شما نخواهد بود.

صرف دریافت ابلاغیه یا حضور در دادسرا، به معنای محکومیت یا ایجاد سابقه کیفری نیست.

آیا داشتن وکیل ضروری است؟

اگر در ابلاغیه صرفاً عنوان مطلع ذکر شده باشد، معمولاً حضور وکیل الزامی نیست.

اما اگر:

موضوع پرونده پیچیده باشد؛
احتمال دهید بعداً عنوان اتهامی متوجه شما شود؛
یا در جلسه تحقیق احساس کنید وضعیت پرونده فراتر از ادای توضیح است؛

استفاده از وکیل می‌تواند از حقوق قانونی شما بهتر حمایت کند.

مطابق ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری، اشخاص در موارد مقرر در قانون حق استفاده از وکیل را دارند.

مواد قانونی مرتبط

در این موضوع، مهم‌ترین مقررات عبارت‌اند از:

ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری: درباره احضار مطلع برای ادای توضیح.
ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری: درباره حق برخورداری از وکیل در مراحل دادرسی.
مواد ۱۷۸ تا ۱۸۱ قانون آیین دادرسی کیفری: درباره نحوه احضار اشخاص و آثار عدم حضور.
راهکارهای عملی

برای جلوگیری از هرگونه مشکل، پیشنهاد می‌شود اقدامات زیر را انجام دهید:

ابلاغیه را به‌طور کامل مطالعه و تاریخ حضور را بررسی کنید.
با دفتر شعبه دادسرا تماس بگیرید و علت احضار و امکان ارائه توضیح از راه دور یا تعیین وقت جدید را جویا شوید.
اگر امکان حضور ندارید، پیش از موعد از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا ارسال لایحه، عذر خود را اعلام کنید.
در صورت حضور، فقط حقیقت را بیان کنید و اگر شاکی را نمی‌شناسید، همین موضوع را صریح و شفاف اعلام نمایید.
اگر احساس کردید احتمال طرح اتهام علیه شما وجود دارد، از وکیل کیفری کمک بگیرید.
جمع‌بندی

اگر در ابلاغیه عنوان «مطلع» درج شده است، این موضوع به معنای متهم بودن شما نیست و صرفاً نشان می‌دهد مقام قضایی تصور می‌کند ممکن است اطلاعاتی درباره پرونده داشته باشید. اگر شاکی را نمی‌شناسید و هیچ ارتباطی با او ندارید، موضوع را صادقانه به دادسرا اعلام کنید. همچنین اگر به دلیل سکونت در شهر دیگر امکان حضور در موعد مقرر را ندارید، بهتر است قبل از تاریخ تعیین‌شده با شعبه رسیدگی‌کننده تماس بگیرید یا لایحه‌ای برای اعلام عذر موجه خود ثبت کنید تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری شود.

نکات مهم
احضار به عنوان مطلع با احضار به عنوان متهم تفاوت دارد.
مطابق ماده ۲۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری، مقام قضایی می‌تواند برای کسب اطلاعات، اشخاص را به عنوان مطلع احضار کند.
اگر امکان حضور ندارید، موضوع را پیش از موعد به دادسرا اطلاع دهید.
صرف دریافت ابلاغیه، به معنای مجرم بودن یا محکومیت شما نیست.
در صورت پیچیده بودن موضوع یا احتمال تغییر وضعیت به متهم، استفاده از وکیل می‌تواند به حفظ حقوق قانونی شما کمک کند.