آیا شاهدی در دادگاه برخلاف واقع شهادت داده یا اظهارات او به پرونده شما آسیب زده است؟ نحوه شکایت از شهود به این صورت است که ابتدا باید دروغ بودن شهادت و عمدی بودن آن را با مدارک قابل ارائه نشان دهید، سپس شکایت کیفری خود را از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید. صرف اختلاف میان گفته شاهد و ادعای شما، برای محکومیت او کافی نیست و مرجع قضایی باید احراز کند که شهادت درباره موضوعی مؤثر، خلاف واقع و آگاهانه بوده است.
باید میان اعتراض به اعتبار شهادت در همان پرونده و شکایت کیفری از شاهد تفاوت گذاشت. اگر شاهد ذینفع، فاقد شرایط قانونی، دارای رابطه خاص با یکی از طرفین یا متناقضگو باشد، میتوانید اعتبار اظهارات او را در پرونده اصلی زیر سؤال ببرید. اما برای شکایت کیفری، معمولاً لازم است ثابت شود شاهد نزد مقام رسمی و در موضوعی مؤثر، عمداً خلاف حقیقت گفته است.
اشتباه، فراموشی، برداشت متفاوت از واقعه یا ناتوانی در بیان دقیق جزئیات، لزوماً شهادت دروغ محسوب نمیشود. همچنین اگر شاهد در خارج از دادگاه مطلب نادرستی بیان کرده باشد، ممکن است عنوان کیفری شهادت دروغ بر آن صدق نکند و موضوع، حسب مورد، عناوین دیگری داشته باشد.
در نحوه شکایت از شهود، کیفیت ادله اهمیت اساسی دارد. مدارک زیر میتواند برای شروع رسیدگی مفید باشد:
ضبط مخفیانه مکالمات، دسترسی غیرمجاز به حسابها یا تهیه مدارک از راه غیرقانونی میتواند برای خود شاکی مشکل ایجاد کند. بهتر است هر دلیل با توضیح زمان، مکان و ارتباط آن با موضوع شهادت ارائه شود.
شکایت کیفری معمولاً از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و برای دادسرای صالح ارسال میشود؛ صلاحیت دقیق میتواند به محل ادای شهادت و وضعیت پرونده وابسته باشد. در متن شکایت، مشخصات شاهد، مرجع و تاریخ ادای شهادت، موضوع اظهارات خلاف واقع و دلایل خود را روشن بنویسید.
ثبت شکایت بهتنهایی باعث بیاعتباری فوری شهادت در پرونده اصلی نمیشود. بنابراین همزمان باید در پرونده اصلی، لایحه اعتراض به شهادت و درخواست توجه به تناقضها و ادله مخالف را مطرح کنید. مهلت اعتراض، تجدیدنظر یا سایر اقدامات، با توجه به نوع پرونده و ابلاغ انجامشده تعیین میشود.
برای نمونه، در دعوای مطالبه وجه، شاهد اعلام کرد هنگام امضای رسید در محل حضور داشته است. شاکی با ارائه گزارش ورود و خروج محل کار و تصاویر دوربین ثابت کرد شاهد در همان ساعت در مکان دیگری بوده است. در این وضعیت، نحوه شکایت از شهود بر پایه ادعای کلی پیش نمیرود؛ بلکه باید صورتجلسه شهادت، اسناد مکانی و توضیح درباره عمدی بودن اظهارات ارائه شود. دادسرا پس از بررسی میتواند شاهد را احضار و موضوع را از پرونده اصلی استعلام کند، اما نتیجه نهایی به ارزیابی همه ادله بستگی دارد.
توهین یا تهدید شاهد، طرح ادعا بدون سند، مخلوط کردن نارضایتی از رأی با اثبات شهادت دروغ، و بیتوجهی به متن دقیق صورتجلسه از خطاهای رایج است. در نحوه شکایت از شهود باید فقط مطالب قابل اثبات را مطرح کنید و از نسبت دادن جرم بدون دلیل بپرهیزید؛ زیرا شکایت بیپایه ممکن است مسئولیت حقوقی یا کیفری جداگانه ایجاد کند.