آیا مستاجر اجارهبها را نمیپردازد یا پس از پایان قرارداد ملک را تخلیه نمیکند؟ نحوه شکایت از مستاجر به نوع تخلف، مدت قرارداد، رسمی یا عادی بودن اجارهنامه و مدارک مالک بستگی دارد؛ اما معمولاً باید ابتدا مدارک جمعآوری و در موارد لازم اظهارنامه رسمی ارسال شود، سپس درخواست تخلیه یا دادخواست مطالبه وجه و خسارت در مرجع صالح ثبت گردد.
مالک میتواند در صورت پایان مدت اجاره، پرداخت نکردن اجارهبها، استفاده برخلاف توافق، ورود خسارت جدی یا انتقال ملک به دیگری بدون اجازه، پیگیری حقوقی انجام دهد. بااینحال، صرف نارضایتی مالک برای تخلیه کافی نیست و باید تخلف یا پایان رابطه استیجاری اثبات شود.
اگر مدت قرارداد هنوز باقی است و مستاجر اجارهبها را منظم میپردازد، تخلیه پیش از موعد معمولاً نیازمند وجود شرط فسخ، توافق طرفین یا اثبات تخلف اساسی است. بنابراین ابتدا باید مفاد قرارداد، شروط فسخ و تعهدات دو طرف بررسی شود.
اجارهنامه عادی نیز میتواند دلیل باشد، اما اعتبار آن به امضا، تاریخ، مفاد قرارداد و سایر قرائن بستگی دارد. پیامهای تلفنی یا شبکههای اجتماعی بهتنهایی همیشه برای اثبات ادعا کافی نیستند و ممکن است نیاز به بررسی اصالت داشته باشند.
در عمل، بهتر است موجر این مراحل را دنبال کند:
در برخی وضعیتها، مانند وجود اجارهنامه واجد شرایط و پایان مدت، مسیر تخلیه با مطالبه اجارهبهای معوق یا خسارت تفاوت دارد. مرجع صالح نیز با توجه به نوع درخواست و مقررات جاری تعیین میشود؛ بنابراین عنوان خواسته باید با دقت انتخاب شود.
تخلیه برای بازپسگیری ملک مطرح میشود، اما مطالبه اجارهبها برای دریافت مبالغ پرداختنشده است. این دو موضوع ممکن است همزمان قابل پیگیری باشند، ولی لزوماً یک خواسته واحد نیستند. اگر موجر ودیعهای نزد خود دارد، موضوع استرداد یا محاسبه آن باید شفاف باشد و کسر خسارت بدون دلیل قابل دفاع، میتواند برای مالک مشکل ایجاد کند.
در نحوه شکایت از مستاجر نباید بدون تعیین دقیق خواسته، صرفاً عبارت «شکایت» را مطرح کرد؛ زیرا تخلیه، فسخ قرارداد، مطالبه اجارهبها و مطالبه خسارت، شرایط و ادله متفاوتی دارند.
فرض کنید مستاجر پس از پایان مدت اجاره، ملک را تخلیه نمیکند و دو ماه اجاره نیز بدهکار است. مالک باید قرارداد و رسید ودیعه را بررسی، اظهارنامه ارسال و همزمان مدارک بدهی و پایان مدت را آماده کند. در این مثال، نحوه شکایت از مستاجر ممکن است شامل درخواست تخلیه و پیگیری جداگانه اجارهبهای معوق باشد؛ اما نتیجه نهایی به اعتبار قرارداد، نحوه پرداخت ودیعه و دفاعیات مستاجر بستگی دارد.
تغییر قفل، قطع آب و برق، تهدید مستاجر، ورود بدون اجازه یا تخلیه خودسرانه، راه قانونی محسوب نمیشود و ممکن است مسئولیت جداگانه ایجاد کند. همچنین ارسال اظهارنامه با مطالب توهینآمیز یا ادعاهای اثباتنشده، به جای تقویت پرونده، به زیان مالک تمام میشود. بهتر است پیش از اقدام، مبلغ بدهی، تاریخ پایان قرارداد و مدارک موجود دقیق بررسی شود.
برای اقدام مؤثر، ابتدا نوع تخلف و خواسته حقوقی را مشخص کنید، سپس مدارک را کامل و در صورت لزوم اظهارنامه ارسال کنید. نحوه شکایت از مستاجر در هر پرونده یکسان نیست و انتخاب مسیر درست، به نوع قرارداد، وضعیت ودیعه، ادله موجود و مقررات جاری مرجع رسیدگی وابسته است.