اگر شخصی اعلام کند قصد طرح دعوا یا شکایت کیفری علیه شما را دارد، چه اقدامی باید انجام دهید؟ برای دانستن نحوه شکایت علیه شما، ابتدا باید نوع موضوع، مرجع صالح و مدارک موجود را مشخص کنید؛ زیرا صرف تهدید به شکایت، به معنای محکومیت یا حتی ثبت قطعی پرونده نیست. ممکن است موضوع، حقوقی، کیفری، خانوادگی، ثبتی یا مربوط به تخلفات اداری باشد و هرکدام مسیر متفاوتی دارد.
اعلام رسمی معمولاً از طریق ابلاغ الکترونیکی در سامانه ثنا انجام میشود. بنابراین بررسی منظم حساب کاربری و شماره تلفن ثبتشده اهمیت دارد. پیامک، تماس تلفنی یا نوشته غیررسمی بهتنهایی همیشه نشاندهنده تشکیل پرونده معتبر نیست. پس از مشاهده ابلاغیه، باید نام مرجع، شماره پرونده، موضوع اتهام یا خواسته، تاریخ حضور و مهلت اقدام را با دقت بخوانید. بیتوجهی به ابلاغ قانونی ممکن است باعث از دست رفتن فرصت دفاع یا صدور تصمیم بدون حضور شما شود.
مدارک باید مستقیماً ادعای شاکی یا خواهان را تأیید یا رد کنند. بسته به موضوع، موارد زیر اهمیت دارند:
اصل سند را نگهداری و از ارائه توضیحات متناقض خودداری کنید. تصویر یا فایل ناقص، بدون احراز اصالت و ارتباط با موضوع، ممکن است ارزش اثباتی محدودی داشته باشد.
در همه پروندهها حضور وکیل الزام قانونی ندارد، اما در اتهامهای کیفری مهم، اختلافهای مالی سنگین، دعاوی ملکی یا پروندههایی با چند طرف، مشاوره تخصصی میتواند از اشتباههای پرهزینه جلوگیری کند. وکیل باید پیش از هر دفاع، ابلاغیه، سوابق ارتباط طرفین و مدارک را بررسی کند. اگر توان پرداخت حقالوکاله ندارید، درباره امکان استفاده از وکیل معاضدتی یا خدمات مشاوره حقوقی حمایتی از مرجع مربوط پرسوجو کنید.
فرض کنید «الف» مدعی شود مبلغی به «ب» قرض داده و آن را پس نگرفته است. ب برای بررسی نحوه شکایت علیه شما باید ابتدا ابلاغیه و خواسته دقیق الف را ببیند، سپس رسیدهای بانکی و پیامهایی را که علت پرداخت را نشان میدهند جمعآوری کند. اگر پرداخت بابت خرید کالا بوده باشد، فاکتور و تحویل کالا میتواند با ادعای قرض تعارض داشته باشد. بااینحال، وجود این مدارک بهتنهایی نتیجه قطعی ایجاد نمیکند و دادگاه مجموع دلایل، اظهارات طرفین و در صورت لزوم نظر کارشناس را بررسی خواهد کرد.
ابتدا مهلت قانونی و مرجع رسیدگی را یادداشت کنید. سپس یک روایت زمانی و کوتاه از وقایع بنویسید و مدارک را بر اساس تاریخ مرتب کنید. در مرحله بعد، دفاعیه یا پاسخ خود را دقیق، محترمانه و محدود به موضوع پرونده تنظیم کنید. از تهدید شاکی، انتشار اسناد خصوصی، حذف پیامها یا تماسهای عصبی پرهیز کنید؛ زیرا این رفتارها ممکن است در ارزیابی پرونده علیه شما مؤثر باشد. همچنین هیچ نوشتهای را بدون مطالعه کامل امضا نکنید.
نحوه شکایت علیه شما به نوع پرونده و محتوای ابلاغیه بستگی دارد، نه صرفاً ادعای طرف مقابل. اقدام سریع، حفظ مدارک، رعایت مهلتها و دریافت مشاوره متناسب، مهمترین گامهای دفاعی هستند. اگر موضوع کیفری است یا احتمال بازداشت، تأمین کیفری یا خسارت قابل توجه وجود دارد، پیش از حضور در مرجع رسیدگی با وکیل یا مشاور حقوقی آگاه مشورت کنید.