آیا میتوان شکایت ثبتشده را پس گرفت و پرونده را متوقف کرد؟ بله، اما نتیجه آن به کیفری یا حقوقی بودن دعوا، قابل گذشت بودن جرم و مرحله رسیدگی بستگی دارد؛ در بسیاری از موارد، نحوه پس گرفتن شکایت با ثبت درخواست رسمی گذشت، ترک تعقیب یا استرداد دعوا در مرجع رسیدگی انجام میشود و صرف اعلام شفاهی کافی نیست.
در پروندههای کیفری باید میان «پس گرفتن شکایت»، «گذشت» و «ترک تعقیب» تفاوت گذاشت. اگر جرم قابل گذشت باشد، شاکی اصولاً میتواند از ادامه پیگیری منصرف شود. پیش از صدور کیفرخواست، در صورت وجود شرایط قانونی، امکان درخواست ترک تعقیب وجود دارد. این تصمیم معمولاً موجب پایان فعلی تعقیب میشود، اما در برخی وضعیتها شاکی میتواند در مهلت قانونی، تعقیب مجدد را درخواست کند.
پس از صدور کیفرخواست یا در مراحل بعدی، اعلام گذشت معمولاً به جای ترک تعقیب مطرح میشود و در جرایم قابل گذشت میتواند موجب توقف تعقیب یا رسیدگی شود. گذشت باید روشن، صریح و بدون ابهام باشد. همچنین در بسیاری از موارد، پس از اعلام گذشت قطعی، عدول از آن پذیرفته نمیشود؛ بنابراین پیش از امضا باید آثار تصمیم به دقت بررسی شود.
اگر شاکی شخص حقوقی باشد، مدارک نمایندگی و اختیار امضاکننده نیز لازم است. درخواست معمولاً از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و به شعبه رسیدگیکننده ارسال میشود. در برخی مراحل، حضور در دادسرا یا دادگاه برای احراز هویت و تأیید اراده شاکی نیز ضروری است.
خیر. در جرایم غیرقابل گذشت، شکایت ممکن است فقط آغازکننده رسیدگی باشد و پس گرفتن آن الزاماً مانع ادامه تحقیقات یا صدور رأی نمیشود؛ زیرا جنبه عمومی جرم همچنان میتواند مورد رسیدگی قرار گیرد. در چنین وضعی، اعلام رضایت شاکی ممکن است در تصمیم قضایی یا میزان مجازات مؤثر باشد، اما تضمینی برای مختومه شدن پرونده نیست.
در دعاوی حقوقی نیز استرداد دادخواست یا دعوا، آثار متفاوتی دارد و زمان آن، مرحله رسیدگی و نحوه اقدام اهمیت دارد. بنابراین نباید درخواست کیفری و دادخواست حقوقی را با یک عنوان و روش واحد پس گرفت. پیش از ثبت درخواست، مشخص کنید پرونده در دادسرا، دادگاه کیفری، دادگاه حقوقی یا اجرای احکام قرار دارد.
فرض کنید علی از بابت ایراد خسارت به خودرو علیه رضا شکایت کرده و رضا پس از توافق، هزینه تعمیر را پرداخت میکند. علی میتواند با مراجعه به دفتر خدمات قضایی و درج شماره پرونده، رضایت خود را اعلام کند. در این مثال، نحوه پس گرفتن شکایت به قابل گذشت بودن عنوان اتهامی و مرحله پرونده وابسته است؛ اگر هنوز کیفرخواست صادر نشده باشد، درخواست ترک تعقیب ممکن است مطرح شود، اما اگر رسیدگی وارد مرحله بعد شده باشد، اعلام گذشت آثار دیگری خواهد داشت.
برای نحوه پس گرفتن شکایت، نخست باید نوع پرونده و قابل گذشت بودن جرم مشخص شود. سپس درخواست مناسب، مانند ترک تعقیب، گذشت یا استرداد دعوا، به صورت رسمی ثبت شود. اعلام شفاهی، پیامرسان یا توافق خصوصی همیشه برای توقف پرونده کافی نیست. همچنین متن رضایتنامه باید دقیق باشد و روشن کند که شاکی فقط از جنبه مالی صرفنظر کرده یا نسبت به اصل شکایت نیز گذشت قطعی دارد.