آیا نداشتن حساب ثنا یا ندیدن پیام ابلاغیه میتواند عذر موجهی برای عدم حضور در دادگاه باشد؟ در بسیاری از موارد، نداشتن ثنا و نفهمیدن ابلاغیه و عدم حضور بهتنهایی مانع ادامه رسیدگی نمیشود؛ زیرا پس از ثبت و ارسال قانونی ابلاغیه در سامانه، بیاطلاعی واقعی از محتوا همیشه اثر حقوقی ندارد. بااینحال، اگر ابلاغ بهدرستی انجام نشده باشد، شماره تلفن یا نشانی اشتباه ثبت شده باشد، یا شخص اساساً امکان دسترسی معتبر نداشته باشد، میتوان موضوع را بررسی و در صورت وجود دلیل، به آن اعتراض کرد.
اصل مهم این است که میان «ندیدن» و «ابلاغ نشدن» تفاوت وجود دارد. در ابلاغ الکترونیکی، قرار گرفتن اوراق قضایی در حساب کاربری ثنا و ثبت سابقه آن میتواند آثار ابلاغ قانونی را ایجاد کند؛ بنابراین صرف باز نکردن پیام یا بیتوجهی به پیامک، معمولاً مهلت اقدام را متوقف نمیکند. البته پیامک تلفن همراه بیشتر نقش اطلاعرسانی دارد و ملاک اصلی، سوابق سامانه ابلاغ و تشریفات قانونی است.
در پروندههای حقوقی، عدم حضور خوانده ممکن است در شرایطی به رسیدگی بدون حضور او یا صدور رأی غیابی منجر شود. در پروندههای کیفری نیز حاضر نشدن متهم یا شاکی، بسته به نوع احضار، وضعیت پرونده و تشخیص مرجع قضایی، آثار متفاوتی دارد. بنابراین نمیتوان بدون بررسی نوع ابلاغیه و پرونده، نتیجه قطعی اعلام کرد.
شخصی که مدعی است ابلاغ را بهطور معتبر دریافت نکرده، باید به جای بیان صرفِ بیاطلاعی، دلیل ارائه کند. نداشتن ثنا و نفهمیدن ابلاغیه و عدم حضور زمانی قابل استنادتر میشود که نقص مشخصی در فرآیند ابلاغ وجود داشته باشد.
اعتراض ممکن است از طریق همان شعبه رسیدگیکننده، درخواست واخواهی در موارد قابل اعمال، اعتراض به عملیات اجرایی یا راهکار متناسب دیگری انجام شود. مهلت هر اقدام به نوع تصمیم، شیوه ابلاغ و وضعیت شخص بستگی دارد و نباید بدون بررسی پرونده، یک مهلت ثابت برای همه موارد تصور کرد.
فرض کنید برای «مینا» دادخواست مطالبه وجه ثبت شده و ابلاغیه در حساب ثنای او قرار گرفته است. او پیامک را ندیده و در جلسه حاضر نشده است. در این وضعیت، نداشتن ثنا و نفهمیدن ابلاغیه و عدم حضور، بهتنهایی برای بیاعتبار کردن رسیدگی کافی نیست؛ زیرا دادگاه ابتدا سوابق ابلاغ را بررسی میکند. اگر حساب به نام او بوده و ابلاغ مطابق مقررات انجام شده باشد، باید از راه قانونی متناسب، مانند اعتراض به رأی یا ارائه دفاع، اقدام کند. اما اگر ابلاغ به حساب شخص دیگری ارسال شده یا مشخصات هویتی اشتباه بوده باشد، امکان طرح ایراد جدیتر است.
ابتدا با مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا حساب ثنا، تمام ابلاغیهها، شماره پرونده، شعبه و تاریخهای ثبتشده را استخراج کنید. سپس مشخص کنید موضوع پرونده حقوقی، کیفری، خانواده یا اجرایی است و آیا رأی صادر شده یا هنوز جلسه رسیدگی برگزار میشود. از پاسخگویی تلفنی غیرمستند یا پرداخت وجه به افراد ناشناس خودداری کنید و اصل مدارک را نگه دارید. نداشتن ثنا و نفهمیدن ابلاغیه و عدم حضور، در صورت تأخیر، ممکن است فرصت دفاع را محدود کند؛ پس مشاوره با وکیل یا کارشناس حقوقی باید پیش از پایان مهلت اقدام انجام شود.
ثبت نشدن مشاهده ابلاغیه لزوماً به معنای ابلاغ نشدن آن نیست. معیار اصلی، صحت تشریفات و سوابق رسمی ابلاغ است. اگر نقص فنی یا قانونی وجود دارد، باید سریعاً با مدارک معتبر اعتراض کنید؛ و اگر ابلاغ صحیح بوده، مسیر قانونی مناسب برای دفاع، واخواهی یا اعتراض را در مهلت مربوط دنبال نمایید.