آیا برای وصول چکی که بانک آن را برگشت زده است، میتوان مستقیماً از دادگاه اجراییه گرفت؟ بله؛ نمونه درخواست صدور اجراییه چک از دادگاه باید با پیوستکردن اصل چک یا تصویر برابر اصل آن و گواهی عدم پرداخت، از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شود. این راهکار معمولاً زمانی کاربرد دارد که چک مشروط یا بابت تضمین انجام تعهد نباشد و گواهی عدم پرداخت نیز به علت دستور قانونی عدم پرداخت صادر نشده باشد.
بر اساس مقررات صدور چک، دارنده میتواند از دادگاه صالح درخواست صدور اجراییه کند. دادگاه پس از بررسی ظاهری اسناد، در صورت وجود شرایط قانونی، علیه صاحب حساب اجراییه صادر میکند. مهمترین شرایط عبارتاند از:
وجود اختلاف قراردادی، بهتنهایی مانع صدور اجراییه نیست؛ اما اگر صادرکننده بتواند تضمینی یا مشروطبودن چک را با دلیل معتبر نشان دهد، ممکن است در رسیدگی قضایی یا توقف عملیات اجرایی اثرگذار باشد.
برای تنظیم نمونه درخواست صدور اجراییه چک از دادگاه معمولاً مدارک زیر لازم است:
اگر چک از طریق ظهرنویسی یا انتقال قانونی به دارنده رسیده است، مدارک زنجیره انتقال نیز باید حفظ شود. ناقصبودن نشانی صادرکننده میتواند ابلاغ و اجرای تصمیم را طولانی کند.
دارنده ابتدا باید از بانک گواهی عدم پرداخت بگیرد و سپس درخواست خود را در دفتر خدمات قضایی ثبت کند. مرجع صالح با توجه به مقررات صلاحیت، از جمله اقامتگاه صادرکننده یا محل بانک محالعلیه، تعیین میشود. پس از صدور و ابلاغ اجراییه، صادرکننده مهلت قانونی دارد که وجه را بپردازد، با دارنده توافق کند یا مال قابل توقیف معرفی کند. در غیر این صورت، اقدامات اجرایی مانند شناسایی و توقیف اموال امکانپذیر است.
هزینه ثبت درخواست و اجرای آن، مبلغ ثابتی برای همه پروندهها ندارد و به تعرفه خدمات قضایی، تعداد پیوستها، استفاده از وکیل و اقدامات اجرایی وابسته است. این هزینه را باید هنگام ثبت در دفتر خدمات قضایی استعلام کرد. همچنین درخواست صدور اجراییه با شکایت کیفری چک تفاوت دارد و مهلتهای کیفری، شرایط جداگانهای دارند.
فرض کنید سارا چکی به مبلغ مشخص از علی دریافت کرده، چک در سررسید برگشت خورده و در متن آن هیچ اشارهای به ضمانت یا شرط نشده است. در این وضعیت، سارا میتواند از نمونه درخواست صدور اجراییه چک از دادگاه استفاده کند و بنویسد: «با توجه به صدور چک، عدم پرداخت وجه و صدور گواهی عدم پرداخت، تقاضای صدور اجراییه علیه صادرکننده و ابلاغ آن را دارم.» اگر علی ادعا کند چک بابت تضمین بوده، باید این ادعا را با قرارداد، رسید یا دلایل قابل بررسی اثبات کند و نتیجه پرونده به مدارک بستگی خواهد داشت.
درج نشانی نادرست، ارائه گواهی فاقد کد رهگیری، بیتوجهی به انتقال چک، یا پنهانکردن تضمینیبودن آن از اشتباهات مهم است. پیش از ثبت نمونه درخواست صدور اجراییه چک از دادگاه باید مشخصات چک، مبلغ، تاریخ، بانک و هویت صادرکننده دقیقاً با اسناد بانکی مطابقت داشته باشد.
صدور اجراییه دادگاه مسیر نسبتاً مستقیم وصول چک است، اما فقط با وجود شرایط قانونی و مدارک کامل نتیجه میدهد. بررسی ماهیت چک، مرجع صالح و وضعیت ابلاغ، پیش از ثبت درخواست، از اطاله روند و رد یا توقف عملیات اجرایی جلوگیری میکند.