هزینه ابرا مهریه در دفترخانه
هزینه ابرا مهریه در دفترخانه مبلغ ثابت و یکسانی برای همه پروندهها نیست و بر اساس میزان مهریه، نوع سند، تعرفه جاری دفاتر اسناد رسمی و خدمات انجامشده محاسبه میشود. هزینه ابرا مهریه در دفترخانه معمولاً شامل حقالتحریر تنظیم سند رسمی، مالیات بر ارزش افزوده و هزینههای اداری مربوط به ثبت و صدور سند است؛ برای مثال، اگر زوجه بخواهد تمام ۳۰۰ سکه مهریه خود را به صورت رسمی ببخشد، دفترخانه پس از بررسی مدارک و ارزش موضوع سند، مبلغ نهایی را اعلام میکند. بنابراین پیش از مراجعه، باید از دفترخانه درباره تعرفه همان روز و جزئیات فیش پرداختی استعلام شود.
ابراء مهریه چیست و چه اثری دارد؟
ابراء مهریه به این معناست که زن، به عنوان طلبکار، شوهر را از پرداخت تمام یا بخشی از مهریه بریالذمه میکند. ابراء با بخشش معمولی یا توافق شفاهی تفاوت دارد؛ زیرا با تنظیم سند رسمی، اراده زن و میزان دقیق طلبی که از آن صرفنظر شده، در یک سند معتبر ثبت میشود.
ابراء میتواند نسبت به کل مهریه یا بخشی از آن انجام شود. برای نمونه، زوجه ممکن است از ۵۰۰ سکه، فقط ۲۰۰ سکه را ابراء کند و ۳۰۰ سکه باقیمانده را مطالبهپذیر نگه دارد. همچنین امکان دارد موضوع ابراء، مبلغ نقدی، تعداد مشخصی سکه، مال معین یا تمام حقوق مالی ناشی از مهریه باشد. عبارت سند باید دقیق و بدون ابهام تنظیم شود؛ زیرا پس از امضا، اثبات اشتباه یا بیاعتباری آن ممکن است دشوار باشد.
در ابراء، اصل بر این است که زن با قصد و رضایت خود از حق مالیاش صرفنظر میکند. معمولاً برای اعتبار سند، حضور و امضای زوجه اهمیت اصلی دارد و حضور شوهر ممکن است با توجه به رویه دفترخانه و نحوه تنظیم سند لازم یا برای تکمیل تشریفات درخواست شود. بهتر است پیش از مراجعه، موضوع حضور زوج از دفترخانه پرسیده شود.
عوامل مؤثر بر مبلغ قابل پرداخت در دفترخانه
برای تعیین هزینه ابرا مهریه در دفترخانه باید چند عامل را همزمان در نظر گرفت. مهمترین عامل، میزان مالی است که در سند ابراء میشود. ابراء تمام مهریه، بهویژه وقتی مهریه تعداد زیادی سکه یا مبلغ بالایی باشد، ممکن است با ابراء بخشی از مهریه تفاوت تعرفهای داشته باشد.
- حقالتحریر تنظیم سند رسمی بر اساس تعرفه مصوب و نوع سند؛
- مالیات بر ارزش افزوده مربوط به خدمات دفترخانه، در مواردی که طبق مقررات دریافت میشود؛
- هزینه صدور نسخههای سند، ثبت اطلاعات و خدمات اداری؛
- هزینه استعلام یا دریافت اطلاعات تکمیلی، در صورت نیاز؛
- هزینه تنظیم وکالتنامه، اگر یکی از طرفین از طریق وکیل رسمی اقدام کند؛
- هزینههای احتمالی مرتبط با پرونده اجرایی یا ارسال سند به مرجع دیگر.
این هزینهها ممکن است با توجه به نوع سندی که سردفتر انتخاب میکند، میزان مهریه و تغییر تعرفههای سالانه متفاوت باشد. به همین دلیل، اعلام یک رقم قطعی بدون مشاهده مدارک و دانستن مقدار مهریه قابل اعتماد نیست. دفترخانه باید هزینهها را تفکیک کند و رسید یا فیش پرداختی ارائه دهد. اگر مبلغی با عنوان کلی و بدون توضیح مطالبه شد، متقاضی میتواند ریز هزینهها را درخواست کند.
مدارک لازم برای تنظیم سند ابراء
مدارک مورد نیاز ممکن است بر اساس وضعیت پرونده و رویه دفترخانه اندکی تفاوت داشته باشد، اما معمولاً مدارک زیر لازم است:
- اصل شناسنامه و کارت ملی زوجه؛
- اصل شناسنامه و کارت ملی زوج، در صورت درخواست دفترخانه برای حضور یا احراز اطلاعات او؛
- اصل سند ازدواج یا رونوشت معتبر آن؛
- اطلاعات دقیق میزان مهریه و مقدار مورد ابراء؛
- وکالتنامه رسمی، در صورت اقدام از طریق وکیل؛
- مدارک مربوط به پرونده اجرایی یا دادگاه، اگر برای مهریه اجرائیه صادر شده باشد؛
- مدارک هویتی و مستندات سمت قانونی، در صورت اقدام ولی، قیم یا نماینده قانونی.
بهتر است زن پیش از امضای سند، متن آن را بهطور کامل بخواند و مطمئن شود که عبارتهایی مانند «تمام مهریه»، «کلیه حقوق مالی ناشی از نکاح» یا «اسقاط هرگونه ادعا» ناخواسته در سند درج نشده است. اگر هدف فقط بخشش تعداد مشخصی سکه است، باید همان مقدار بهصورت روشن و عددی در سند نوشته شود.
مراحل ابراء مهریه در دفترخانه
برای انجام این کار، ابتدا باید یک دفتر اسناد رسمی انتخاب و درباره امکان تنظیم سند و مدارک مورد نیاز هماهنگ شود. در مرحله بعد، دفترخانه هویت اشخاص، رابطه زوجیت و اطلاعات مهریه را بررسی میکند. اگر سند ازدواج در دسترس نباشد، ممکن است دفترخانه از متقاضی بخواهد رونوشت معتبر یا اطلاعات ثبتشده قابل استناد ارائه کند.
در مرحله بعد، متن ابراء بر اساس خواسته زوجه تنظیم میشود. متن باید مشخص کند که ابراء نسبت به کل مهریه است یا بخشی از آن و در صورت جزئی بودن، مقدار دقیق بخشودهشده را بیان کند. اگر مهریه سکه باشد، تعداد سکهها و نوع آن باید بدون ابهام درج شود. اگر موضوع ابراء وجه نقد باشد، مبلغ به عدد و حروف نوشته میشود.
پس از قرائت سند و تأیید مفاد آن، امضا و اثر انگشت در دفترخانه انجام میشود و سند رسمی صادر میگردد. بهتر است زوجه یک نسخه از سند را دریافت و در محل امن نگهداری کند. اگر مهریه در اجرای ثبت یا دادگاه در حال پیگیری باشد، ارائه تصویر برابر اصل یا نسخه معتبر سند ابراء به مرجع رسیدگی اهمیت زیادی دارد.
اگر قصد تنظیم سند از طریق وکیل وجود دارد، وکالتنامه باید اختیار صریح برای ابراء یا بذل مهریه داشته باشد. اختیار کلی برای انجام امور مالی همیشه بهتنهایی برای چنین اقدام مهمی کافی نیست و دفترخانه ممکن است وکالتنامه را از نظر حدود اختیار بررسی کند.
تفاوت ابراء رسمی با بخشش شفاهی مهریه
بخشش شفاهی مهریه ممکن است در صورت وجود شرایط قانونی و امکان اثبات، موضوع استناد قرار گیرد؛ اما در عمل، اثبات آن به شهادت، پیامها، رسیدها یا سایر قرائن وابسته میشود و میتواند اختلافبرانگیز باشد. در مقابل، سند رسمی ابراء تاریخ، هویت امضاکننده و مفاد دقیق اعلام او را ثبت میکند.
تنظیم سند رسمی همچنین برای جلوگیری از مطالبه دوباره مهریه اهمیت دارد. اگر زوجه پس از ابراء رسمی به اجرای ثبت یا دادگاه مراجعه کند، زوج میتواند با ارائه سند، پرداختنشدن یا بخشودهشدن دین را اثبات کند. البته اگر ادعا شود سند با اکراه، فریب، اشتباه مؤثر یا فقدان اهلیت تنظیم شده است، موضوع میتواند در مرجع صالح بررسی شود.
اگر مهریه در حال اجرا باشد چه باید کرد؟
اگر برای مهریه اجرائیه صادر شده یا پرونده در اجرای ثبت تشکیل شده باشد، صرف تنظیم سند در دفترخانه همیشه به معنای پایان خودکار پرونده نیست. زوجه یا نماینده قانونی او باید سند ابراء را به مرجع اجرا ارائه کند تا درباره میزان باقیمانده طلب و ادامه یا توقف عملیات اجرایی تصمیمگیری شود.
در ابراء کامل، معمولاً باید درخواست توقف عملیات اجرایی و اصلاح وضعیت پرونده بر اساس سند رسمی مطرح شود. در ابراء جزئی، لازم است میزان بخشودهشده و مقدار باقیمانده بهطور دقیق محاسبه شود. اگر توقیف حساب، ملک یا خودرو انجام شده باشد، ارائه سند رسمی برای پیگیری رفع توقیف نیز اهمیت دارد؛ اما رفع توقیف ممکن است به اقدام اداری جداگانه در همان مرجع نیاز داشته باشد.
در صورتی که پرونده در دادگاه مطرح باشد، سند ابراء باید به شعبه رسیدگیکننده ارائه شود. مرجع قضایی با توجه به زمان تنظیم سند، میزان ابراء و وضعیت پرونده درباره ادامه رسیدگی یا تعیین تکلیف دعوا تصمیم میگیرد.
پرسشهای متداول درباره ابراء مهریه
آیا برای ابراء مهریه حضور شوهر الزامی است؟
اصل ابراء از سوی طلبکار یعنی زوجه اعلام میشود، اما تشریفات حضور زوج به نوع سند و رویه دفترخانه بستگی دارد. بعضی دفاتر برای احراز اطلاعات و امضای سند از زوج نیز دعوت میکنند و بعضی موارد را با حضور زوجه انجام میدهند. بنابراین بهتر است قبل از مراجعه، این موضوع از دفترخانه پرسیده شود.
آیا میتوان فقط بخشی از مهریه را ابراء کرد؟
بله. مقدار مورد ابراء باید کاملاً مشخص باشد. برای مثال، میتوان تعداد معینی سکه یا مبلغ مشخصی از مهریه را بخشید و نسبت به باقیمانده حق مطالبه را حفظ کرد. درج دقیق مقدار در سند از اختلافات بعدی جلوگیری میکند.
هزینه ابرا مهریه در دفترخانه را چه کسی پرداخت میکند؟
قانوناً توافق زوجین درباره پرداخت هزینهها امکانپذیر است و در عمل، اغلب شخصی که درخواست تنظیم سند میکند هزینه را میپردازد. با این حال، مسئول پرداخت میتواند با توافق طرفین تغییر کند. مبلغ نهایی باید طبق تعرفه دفترخانه و با ارائه ریز هزینهها مشخص شود.
آیا پس از ابراء رسمی، امکان پس گرفتن مهریه وجود دارد؟
ابراء با قصد اسقاط دین انجام میشود و در حالت عادی نباید آن را مانند یک وعده قابل بازگشت تلقی کرد. بازگشت یا بیاعتبار کردن سند فقط در صورت وجود دلیل قانونی مانند اثبات اکراه، فقدان اهلیت، اشتباه اساسی یا ایراد مؤثر در تنظیم سند قابل بررسی است و صرف پشیمانی معمولاً کافی نیست.
اگر سند ازدواج گم شده باشد، آیا تنظیم سند ممکن است؟
گمشدن سند ازدواج لزوماً به معنای غیرممکن بودن اقدام نیست، اما دفترخانه برای احراز رابطه زوجیت و میزان مهریه به مدرک معتبر نیاز دارد. دریافت رونوشت سند ازدواج یا ارائه اطلاعات قابل استعلام میتواند راهحل باشد. پیش از مراجعه، بهتر است مدارک جایگزین از دفترخانه یا مرجع تنظیمکننده سند ازدواج پرسیده شود.
نکات مهم برای جلوگیری از اشتباه
- پیش از امضا، متن سند را کامل و آرام بخوانید و هر عبارت مبهم را از سردفتر بپرسید.
- اگر فقط بخشی از مهریه بخشیده میشود، مقدار باقیمانده را نیز در متن یا پیوست سند روشن کنید.
- از امضای سند سفید یا متنی که بعداً قرار است تکمیل شود خودداری کنید.
- در صورت وجود اختلاف، تهدید یا فشار خانوادگی، پیش از امضا با مشاور حقوقی مستقل مشورت کنید.
- پس از تنظیم سند، نسخه رسمی را دریافت و در صورت وجود پرونده اجرایی، فوراً به مرجع مربوط ارائه کنید.
- هزینه ابرا مهریه در دفترخانه را با فیش رسمی و ریز اقلام پرداخت کنید و رسید را نگه دارید.
جمع بندی
ابراء مهریه در دفترخانه راهی رسمی برای صرفنظر کردن از تمام یا بخشی از طلب مهریه است و میتواند از اختلافات آینده درباره بخشش یا عدم بخشش جلوگیری کند. هزینه نهایی به میزان مهریه، نوع سند و تعرفه جاری وابسته است و رقم قطعی تنها پس از بررسی مدارک توسط دفترخانه اعلام میشود. برای اقدام مطمئن، زوجه باید متن سند را دقیق بررسی کند، مقدار ابراء را بدون ابهام بنویسد، نسخه رسمی را دریافت کند و اگر پرونده اجرایی یا قضایی وجود دارد، سند را به مرجع مربوط تحویل دهد.