آیا فردی که از همسر خود طلاق گرفته و دوباره ازدواج کرده است میتواند تسهیلات ازدواج بگیرد؟ پاسخ این است که وام ازدواج پس از طلاق اصولاً فقط در صورتی قابل درخواست است که شخص در ازدواج قبلی خود این تسهیلات را دریافت نکرده باشد؛ طلاق بهتنهایی حق دریافت مجدد وام ایجاد نمیکند. بنابراین، ملاک مهم، سابقه استفاده از تسهیلات برای هر یک از زوجین و شرایط بخشنامه بانکی در زمان عقد جدید است.
در مقررات جاری، تسهیلات قرضالحسنه ازدواج معمولاً برای هر شخص فقط یکبار پرداخت میشود. اگر فرد در ازدواج نخست وام گرفته باشد، پس از طلاق و ازدواج مجدد، درخواست جدید او معمولاً به دلیل سابقه دریافت تسهیلات رد خواهد شد. اما اگر در ازدواج قبلی وامی دریافت نکرده باشد، میتواند با عقدنامه جدید درخواست خود را ثبت کند؛ البته تاریخ عقد، وضعیت ثبت در سامانه و شرایط سالانه بانک مرکزی نیز بررسی میشود.
بانک ابتدا اطلاعات هویتی و سوابق تسهیلات متقاضی را از سامانههای مربوط بررسی میکند. مدارک معمول عبارتاند از:
صرف ارائه سند طلاق، دلیل استحقاق وام نیست؛ این سند فقط سابقه پایان ازدواج قبلی را نشان میدهد. دلیل اصلی استحقاق، عقد جدید، نداشتن استفاده قبلی از تسهیلات و احراز سایر شرایط سامانه است.
متقاضی باید پس از ثبت رسمی ازدواج جدید، در سامانه تسهیلات ازدواج درخواست خود را ثبت کند و بانک عامل را انتخاب نماید. پس از تعیین شعبه، مراجعه در مهلت اعلامشده، تکمیل پرونده و معرفی ضامن انجام میشود. مدت انتظار عدد ثابتی ندارد و به سهمیه بانک، استان، تعداد متقاضیان و تکمیل بودن مدارک بستگی دارد. همچنین مبلغ وام، تعداد ضامنان و شرایط اعتبارسنجی ممکن است هر سال تغییر کند؛ بنابراین نباید مبلغ یا زمان سالهای گذشته را قطعی تلقی کرد.
سارا در ازدواج نخست خود وام ازدواج گرفته بود. پس از چند سال طلاق گرفت و با عقدنامه جدید برای دریافت وام ازدواج پس از طلاق اقدام کرد. بانک پس از استعلام سوابق، درخواست او را نپذیرفت؛ زیرا تسهیلات قبلاً به نام او پرداخت شده بود. در مقابل، اگر همسر جدید او پیشتر هیچ وامی نگرفته باشد، ممکن است فقط همان شخص واجد شرایط دریافت تسهیلات شناخته شود؛ نتیجه نهایی به مقررات جاری و بررسی پرونده بستگی دارد.
متقاضی باید ابتدا علت رد را از شعبه بهصورت روشن و ترجیحاً کتبی دریافت کند. اگر مشکل، اشتباه در ثبت سابقه، مغایرت کد ملی یا خطای اطلاعات ازدواج باشد، اصلاح اطلاعات در مرجع ثبتکننده و پیگیری از بانک میتواند مؤثر باشد. در صورت باقی ماندن اختلاف، ثبت شکایت در سامانه پاسخگویی بانک و بانک مرکزی امکانپذیر است. مراجعه قضایی زمانی اهمیت بیشتری دارد که ادعای خطای اداری، امتناع بدون دلیل یا تضییع حق قابل اثبات مطرح باشد.
وام ازدواج پس از طلاق حق خودکار فرد مطلقه نیست. اگر شخص قبلاً وام گرفته باشد، ازدواج مجدد معمولاً موجب پرداخت دوباره نمیشود؛ اگر نگرفته باشد، عقد جدید میتواند زمینه ثبت درخواست را فراهم کند. پیش از هر اقدام، سابقه تسهیلات، تاریخ عقد جدید، بخشنامه همان سال و مدارک مورد مطالبه بانک را بررسی کنید.