آیا هزینه تعمیر نمای ساختمان و ایزوگام پشتبام باید میان دو واحد مسکونی و یک واحد تجاری تقسیم شود؟ بله، در اصل پرداخت بازسازی نما و ایزوگام بین دو واحد و یک واحد تجاری بر عهده مالکان هر سه واحد است؛ اما شیوه تقسیم هزینه به مشترک یا اختصاصی بودن محل تعمیر، مساحت واحدها، سند مالکیت و توافق مالکان بستگی دارد. اگر نما یا پشتبام جزء مشاعات باشد، صرف استفاده نکردن یک واحد تجاری از آن، معمولاً موجب معافیت مالک از پرداخت نمیشود.
نما، اسکلت، بام و عایقکاری قسمتهایی هستند که معمولاً در زمره قسمتهای مشترک ساختمان قرار میگیرند؛ مگر اینکه در سند، صورتمجلس تفکیکی یا توافق معتبر، وضعیت دیگری تعیین شده باشد. هزینههای نگهداری این بخشها اصولاً میان مالکان تقسیم میشود. قاعده عمومی، تقسیم هزینه بر اساس نسبت مساحت اختصاصی هر واحد به مجموع مساحت واحدهاست، مگر آنکه هزینه به مساحت ارتباط نداشته باشد یا مالکان روش دیگری را بهطور معتبر پذیرفته باشند.
بنابراین برای پرداخت بازسازی نما و ایزوگام بین دو واحد و یک واحد تجاری، ابتدا باید روشن شود تعمیر برای کل ساختمان انجام میشود یا فقط بخشی خاص را پوشش میدهد. همچنین وجود ورودی مستقل، تابلو یا کرکره تجاری، بهتنهایی مالک واحد تجاری را از هزینههای مشاعات معاف نمیکند.
عدم استفاده مستقیم از پشتبام یا نما، معمولاً دلیل کافی برای نپرداختن سهم هزینه نیست. معیار اصلی، تعلق آن بخش به مشاعات و ضرورت تعمیر است. با این حال، اگر هزینهای فقط مربوط به تأسیسات یا بخشی باشد که هیچ ارتباطی با واحد تجاری ندارد، یا سند و توافق صریح مسئولیت را بر عهده واحدهای مسکونی گذاشته باشد، امکان اعتراض وجود دارد.
در مقابل، اگر خسارت نما یا عایقکاری ناشی از اقدام یک مالک، نصب تجهیزات، حفاری، تغییرات ساختمانی یا بیاحتیاطی او باشد، موضوع از هزینه مشترک جدا میشود و میتوان مطالبه خسارت را علیه شخص مسئول مطرح کرد.
بهتر است پیش از شروع کار، مدیر یا هیئتمدیره جلسهای تشکیل دهد و در صورتجلسه، محدوده تعمیر، مبلغ برآوردی، روش تقسیم، زمان پرداخت و مسئول اجرای کار را درج کند. برای پرداخت بازسازی نما و ایزوگام بین دو واحد و یک واحد تجاری، مطالبه شفاهی معمولاً در اثبات بدهی کافی نیست و اسناد مکتوب ارزش زیادی دارد.
فرض کنید مساحت دو واحد مسکونی ۹۰ و ۱۱۰ متر و مساحت واحد تجاری ۶۰ متر باشد و هزینه مشترک بازسازی نما و ایزوگام ۲۶۰ میلیون تومان تعیین شود. اگر توافق خاصی وجود نداشته باشد و هزینه با مساحت مرتبط تشخیص داده شود، سهم هر واحد از تقسیم ۲۶۰ میلیون بر مجموع ۲۶۰ مترمربع به دست میآید؛ بنابراین سهمها بهترتیب ۹۰، ۱۱۰ و ۶۰ میلیون تومان خواهد بود. در چنین وضعی، ادعای اینکه واحد تجاری فقط از فضای تجاری خود استفاده میکند، بهتنهایی مانع مطالبه سهم آن نیست.
البته اگر کارشناسی نشان دهد ایزوگام فقط برای بخش مستقلی از بام مربوط به واحدهای مسکونی لازم بوده یا خرابی نما ناشی از اقدام یکی از مالکان است، نتیجه میتواند متفاوت باشد. تشخیص نهایی به مدارک، وضعیت فنی ساختمان و مفاد توافقها وابسته است.
نخست باید مطالبه رسمی، مبلغ و مبنای محاسبه برای مالک ارسال شود. مدیر ساختمان میتواند مستندات تعمیر و صورتجلسه را ضمیمه کند. اگر پرداخت انجام نشود، طرح دعوا برای مطالبه سهم هزینههای مشترک یا درخواست دستور پرداخت، با توجه به اسناد موجود و وضعیت مدیریت ساختمان قابل بررسی است. انتخاب مرجع صالح و عنوان دقیق دعوا به مبلغ مطالبه، مدارک و شیوه اداره ساختمان بستگی دارد؛ بنابراین پیش از اقدام قضایی، بررسی قرارداد پیمانکار و صورتجلسه ضروری است.
در بیشتر ساختمانها، پرداخت بازسازی نما و ایزوگام بین دو واحد و یک واحد تجاری هزینهای مشترک محسوب میشود و سهم هر مالک باید با توجه به قانون، مساحت، اسناد و توافق معتبر تعیین شود. ثبت تصمیم در صورتجلسه، نگهداری فاکتورها و ارسال مطالبه کتبی، از مهمترین اقدامات برای جلوگیری از اختلاف و اثبات حق در مراجع قانونی است.