آیا میتوان مهریه را از حقوق شوهر کسر کرد یا الزاماً باید سکه پرداخت شود؟ پاسخ این است که پرداخت مهریه با کسر حقوق یا سکه هر دو ممکن است، اما روش اجرا به نوع مهریه، توان مالی زوج، وجود حکم یا اجرائیه و توافق طرفین بستگی دارد. اگر مهریه سکه باشد، اصل تعهد پرداخت همان تعداد سکه تعیینشده است؛ بااینحال، در صورت صدور حکم تقسیط یا توافق معتبر، مبلغ اقساط میتواند از حقوق کسر شود.
زوجه پس از مطالبه مهریه از طریق دادگاه یا اجرای ثبت، میتواند توقیف بخشی از حقوق و مزایای قانونی زوج را درخواست کند. این اقدام معمولاً زمانی عملی است که محل کار و مشخصات استخدامی زوج قابل شناسایی باشد. مرجع اجرا پس از بررسی مدارک، دستور کسر مبلغ مشخص از حقوق را به کارفرما یا دستگاه پرداختکننده ابلاغ میکند.
میزان برداشت آزادانه تعیین نمیشود و باید با مقررات اجرای احکام هماهنگ باشد. در حالت معمول، بخشی از حقوق که برای هزینههای ضروری زندگی و افراد تحت تکفل لازم است، قابل توقیف نیست. میزان قابل کسر به وضعیت خانوادگی، نوع درآمد، مزایا، بدهیهای مقدم و تصمیم مرجع اجرا بستگی دارد؛ بنابراین نمیتوان برای همه پروندهها درصد یکسانی اعلام کرد.
چنانچه مهریه به تعداد معینی سکه بهار آزادی یا نوع مشخص دیگری از سکه تعیین شده باشد، زوج اصولاً باید همان موضوع تعهد را پرداخت کند. افزایش یا کاهش قیمت سکه، بهتنهایی تعداد سکههای تعهدشده را تغییر نمیدهد. بااینحال، طرفین میتوانند درباره پرداخت معادل ریالی، تحویل تدریجی سکه یا کسر مبلغ اقساط از حقوق توافق کنند؛ بهتر است این توافق کتبی و قابل ارائه به مرجع اجرا باشد.
در پرداخت مهریه با کسر حقوق یا سکه باید میان «اصل دین» و «شیوه وصول» تفاوت گذاشت. کسر حقوق معمولاً روش وصول تدریجی است، نه تبدیل خودکار مهریه سکهای به مبلغی دلخواه. اگر زوج توان پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، میتواند با ارائه مدارک مالی، دادخواست اعسار و تقسیط مطرح کند. پذیرش اعسار قطعی نیست و دادگاه وضعیت درآمد، دارایی، هزینههای ضروری و دلایل ارائهشده را بررسی میکند.
درخواستکننده باید رسیدها و توافقهای قبلی را نگه دارد؛ زیرا ادعای پرداخت بدون دلیل کافی ممکن است در محاسبه مانده بدهی پذیرفته نشود. همچنین توقیف حقوق، مانع مطالبه سایر اموال شناساییشده زوج نیست.
فرض کنید مهریه زوجه ۱۱۰ سکه بوده و زوج کارمند رسمی است، اما توان پرداخت یکباره ندارد. زوجه پس از دریافت اجرائیه، محل خدمت او را معرفی میکند. زوج نیز برای تقسیط، اسناد درآمد و هزینههای خود را ارائه میدهد. اگر مرجع صالح با تقسیط موافقت کند، مبلغ هر قسط و نحوه کسر آن مشخص میشود و کارفرما مطابق ابلاغ رسمی اقدام میکند. در این وضعیت، پرداخت مهریه با کسر حقوق یا سکه به معنای تسویه تدریجی است و تا زمان پرداخت کامل یا توافق جدید ادامه دارد. نتیجه پرونده به میزان حقوق، افراد تحت تکفل و ادله مالی بستگی دارد.
پرداخت مهریه با کسر حقوق یا سکه نیازمند تعیین دقیق مرجع اقدام و شیوه پرداخت است. پیش از امضای توافق، باید تعداد سکه، ارزش پرداخت ریالی، مبلغ و زمان اقساط، ضمانت اجرای تأخیر و تکلیف پرداختهای قبلی روشن شود. اقدام بدون بررسی حکم، اجرائیه و وضعیت مالی ممکن است باعث محاسبه نادرست بدهی یا اختلاف تازه شود.