آیا اگر شخصی مدارک پرونده خسارت را پس ندهد و برای تشکیل یا تکمیل پرونده به شرکت بیمه مراجعه نکند، میتوان او را مجبور به پیگیری کرد؟ پاسخ این است که پس ندادن مدارک و مراجعه نکردن به بیمه بهخودیخود همیشه جرم یا موجب پرداخت خسارت نیست، اما اگر مدارک متعلق به شما باشد یا همکاری شخص برای استفاده از پوشش بیمهای ضرورت داشته باشد، میتوان با مطالبه کتبی، ثبت درخواست در بیمه و در صورت لزوم پیگیری قضایی، موضوع را دنبال کرد.
باید میان اصل مدارک متعلق به شخص و مدارکی که برای بررسی خسارت به بیمه تحویل شده است تفاوت گذاشت. شرکت بیمه ممکن است برای بررسی اصالت، تصویربرداری یا تشکیل پرونده، اصل برخی اسناد را موقتاً دریافت کند؛ اما این موضوع معمولاً به معنای انتقال مالکیت مدارک نیست. تحویلدهنده بهتر است رسیدی شامل نام مدارک، تاریخ تحویل و علت دریافت مطالبه کند.
اگر شخصی مانند تعمیرگاه، کارشناس، کارفرما یا طرف حادثه مدارک هویتی، اسناد خودرو یا مدارک پزشکی را نگه داشته باشد، ابتدا باید از طریق اظهارنامه یا مطالبه کتبی، استرداد آنها را درخواست کرد. در متن مطالبه، مشخصات مدرک، زمان تحویل و مهلت متعارف برای بازگرداندن آن ذکر شود. خودداری از استرداد، با توجه به نحوه تحویل و قصد دارنده، میتواند زمینه طرح دعوای حقوقی یا در موارد خاص، بررسی کیفری را ایجاد کند؛ بنابراین عنوان اتهام بدون بررسی مدارک قابل تعیین نیست.
مراجعه نکردن به بیمه ممکن است روند ارزیابی خسارت را متوقف یا طولانی کند، زیرا شرکت بیمه برای احراز حادثه، میزان زیان، ذینفع و شرایط قرارداد به مدارک و اظهارات لازم نیاز دارد. با این حال، عدم مراجعه یک شخص لزوماً حق مطالبه شخص دیگر را از بین نمیبرد. باید دید بیمهنامه به نام چه کسی است، خسارت به چه شخصی وارد شده و همکاری فرد غایب از نظر قرارداد یا قانون ضروری است یا نه.
در پروندههای تصادف، بهتر است زیاندیده یا بیمهگذار بدون تأخیر، حادثه را به شرکت بیمه اعلام و رسید ثبت درخواست دریافت کند. مراجعه نکردن طرف مقابل، مانع ثبت اولیه مطالبه نیست؛ ولی ممکن است برای تکمیل بررسی، حضور او یا ارائه مدارکی مانند گزارش حادثه و مدارک مالکیت لازم شود. مهلتهای قراردادی و قانونی نیز بسته به نوع بیمه و موضوع خسارت متفاوت است و نباید بدون مطالعه بیمهنامه درباره از بین رفتن حق اظهارنظر قطعی کرد.
اگر شرکت بیمه از ثبت درخواست خودداری کند، ابتدا باید موضوع از واحد رسیدگی به شکایات همان شرکت پیگیری شود. در ادامه، حسب نوع بیمه، امکان مراجعه به نهاد ناظر یا مراجع قضایی وجود دارد. ثبت درخواست بدون دریافت شماره پیگیری، یکی از اشتباهات رایج است.
فرض کنید مالک خودرو پس از تصادف، اصل مدارک خودرو را برای تشکیل پرونده به تعمیرگاه میدهد، اما تعمیرگاه پس از تعمیر، مدارک را بازنمیگرداند و برای مراجعه به بیمه نیز همکاری نمیکند. مالک باید ابتدا رسید یا پیامهای موجود را حفظ و طی اظهارنامه، پس ندادن مدارک و مراجعه نکردن به بیمه را بهصورت دقیق شرح دهد. همزمان میتواند تشکیل پرونده و اعلام خسارت را از بیمه مطالبه کند. نتیجه نهایی به مفاد بیمهنامه، علت نگهداری اسناد و سایر دلایل بستگی دارد.
برای حل این وضعیت، اقدام شفاهی کافی نیست. پس ندادن مدارک و مراجعه نکردن به بیمه باید با مدارک قابل اثبات، مطالبه کتبی و ثبت رسمی درخواست پیگیری شود. پیش از طرح دعوا، مشخص کنید سند نزد چه شخصی است، چه کسی ذینفع بیمه است و آیا قرارداد، حضور یا همکاری فرد خاصی را لازم دانسته است.