آیا میتوان برای پذیرش کودک از بهزیستی اقدام کرد؟ بله، پیدا کردن فرزند در بهزیستی از مسیر ثبت درخواست فرزندخواندگی در سازمان بهزیستی و سپس بررسی و تصمیم دادگاه خانواده انجام میشود؛ اما متقاضی حق انتخاب آزادانه کودک یا دریافت فوری سرپرستی را ندارد. اگر منظور شما یافتن فرزند biological یا گمشده باشد، موضوع متفاوت است و باید از طریق پلیس، مراجع قضایی و ثبت احوال پیگیری شود.
قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست، گروههایی مانند زوجهای فاقد فرزند، زوجهای دارای فرزند و زنان یا دختران مجرد واجد شرایط را در اولویتهای متفاوت قرار میدهد. برای نمونه، در برخی موارد گذشت مدت مشخصی از ازدواج، رسیدن یکی از زوجین به سن مقرر یا امکان پذیرش فقط کودک دختر برای زن مجرد اهمیت دارد. تشخیص نهایی به وضعیت خانوادگی، توان مالی و عاطفی، سلامت جسمی و روانی و مصلحت کودک وابسته است.
کودک نیز باید از نظر قانونی قابل واگذاری باشد؛ یعنی وضعیت سرپرست قانونی، صلاحیت والدین یا امکان بازگشت به خانواده اصلی بررسی شده باشد. صرف حضور کودک در مرکز بهزیستی به معنی امکان واگذاری او نیست.
فهرست مدارک ممکن است با توجه به استان، وضعیت متقاضی و دستورهای بهروز سازمان بهزیستی تغییر کند. بنابراین پیش از تهیه گواهیهای هزینهبر، فهرست رسمی همان استان را دریافت کنید.
درخواست معمولاً از طریق سامانه یا واحد معرفیشده بهزیستی ثبت میشود. پس از آن، مصاحبه، بازدید از منزل، بررسی اقتصادی و اجتماعی، آزمایشها و ارزیابی تخصصی انجام میگیرد. در صورت تأیید اولیه، بهزیستی کودک متناسب با شرایط و مصلحت او را معرفی میکند و پرونده برای تصمیم قضایی به دادگاه صالح ارسال میشود.
ممکن است دادگاه ابتدا سرپرستی آزمایشی یا موقت را با شروطی بپذیرد و پس از احراز استمرار صلاحیت، درباره سرپرستی قطعی تصمیم بگیرد. مدت انجام کار عدد ثابتی ندارد و به تکمیل مدارک، تعداد پروندهها، وضعیت حقوقی کودک و سرعت بررسی دادگاه وابسته است؛ بنابراین وعده زمان قطعی یا پرداخت وجه به واسطهها قابل اعتماد نیست.
فرض کنید زوجی پس از سالها زندگی مشترک برای پیدا کردن فرزند در بهزیستی درخواست میدهد. کارشناسان متوجه میشوند کودک معرفیشده هنوز امکان بازگشت به خویشاوند واجد صلاحیت را دارد؛ در نتیجه، زوج نمیتواند صرفاً به دلیل علاقه، او را تحویل بگیرد. اگر دادگاه پس از بررسی مصلحت کودک، نبود سرپرست مناسب و توانایی زوج را احراز کند، ممکن است سرپرستی موقت صادر شود. این نتیجه به معنی مالکیت کودک یا بیاعتباری حقوق خانواده اصلی نیست و با تغییر شرایط قابل بازبینی خواهد بود.
پرداخت پول برای تسریع پرونده، پنهان کردن بیماری یا سابقه مؤثر، اصرار بر جنسیت یا سن خاص، و ایجاد ارتباط مستقیم با خانواده زیستی کودک از اشتباههای مهم است. همچنین نباید سرپرستی موقت را با فرزندخواندگی قطعی یکی دانست. هر توافق خصوصی درباره تحویل کودک، بدون رعایت تشریفات قانونی، میتواند برای طرفین و خود کودک پیامد حقوقی داشته باشد.
پیدا کردن فرزند در بهزیستی یک فرایند حمایتی و قضایی است، نه خرید یا انتخاب آزادانه کودک. ثبت درخواست در بهزیستی، تکمیل ارزیابیها، احراز شرایط قانونی و دریافت تصمیم دادگاه مراحل اصلی آن هستند. برای جلوگیری از اتلاف وقت، متقاضی باید مدارک واقعی ارائه کند و وضعیت پرونده را فقط از مراجع رسمی پیگیری کند.