آیا پس از فوت صاحب حساب، یکی از اعضای خانواده میتواند موجودی حساب را برداشت کند؟ پاسخ کوتاه این است که برای دانستن اینکه چگونه برداشت پول از حساب متوفی انجام میشود، باید ابتدا فوت به بانک اعلام و سپس وراث قانونی با ارائه مدارک لازم، سهم خود را از مسیر قانونی مطالبه کنند؛ برداشت یکجانبه معمولاً مجاز نیست.
پس از اطلاع بانک از فوت، حساب معمولاً تا تعیین وراث و سهم آنان از برداشت عادی خارج میشود. وکالتنامهای که متوفی در زمان حیات به شخص دیگری داده است، با فوت او اعتبار خود را از دست میدهد؛ بنابراین وکیل نمیتواند پس از فوت، صرفاً با استناد به همان وکالتنامه پول برداشت کند.
اگر برداشت پیش از اعلام فوت انجام شده باشد، قانونی یا غیرقانونی بودن آن به زمان برداشت، حدود اختیار، اطلاع شخص از فوت و اسناد موجود بستگی دارد. در حساب مشترک نیز مالکیت تمام موجودی بهصورت خودکار برای دارنده زنده ثابت نمیشود و سهم واقعی هر شخص باید با قرارداد بانکی، منشأ وجوه و حقوق وراث بررسی شود.
مدارک دقیق ممکن است با توجه به بانک و وضعیت پرونده تفاوت داشته باشد، اما معمولاً این موارد درخواست میشود:
بنابراین، صرف ارائه شناسنامه متوفی یا اثبات نسبت خانوادگی کافی نیست. بانک باید مطمئن شود شخص مراجعهکننده واقعاً وارث یا نماینده قانونی همه ذینفعان است.
نخست باید فوت به بانک اعلام و درباره حسابها و مدارک مورد نیاز استعلام شود. پس از دریافت گواهی انحصار وراثت، وراث باید برای تعیین تکلیف مالیات و سایر الزامات اداری اقدام کنند. سپس با تکمیل فرمهای بانک، احراز هویت و ارائه رضایت یا حضور وراث، موجودی میان آنان طبق سهم قانونی پرداخت یا به حسابهای معرفیشده منتقل میشود.
اگر یکی از وراث صغیر، محجور یا غایب باشد، حضور ولی، قیم یا نمایندهای که صلاحیت قانونی دارد ضروری است. اختلاف میان ورثه نیز مانع مراجعه آنان به دادگاه برای مطالبه سهم میشود، اما بانک معمولاً بدون دستور مرجع صالح یا توافق معتبر، سهم مورد اختلاف را پرداخت نمیکند.
شخصی که بدون اجازه وراث یا مرجع قانونی از حساب برداشت کرده است، ممکن است ملزم به بازگرداندن وجه و جبران خسارت شود. بسته به شیوه برداشت، استفاده از کارت یا رمز، جعل، فریب یا وجود رابطه امانی، موضوع میتواند جنبه کیفری نیز پیدا کند. برای پیگیری، گردش حساب، رسید بانکی، پیامک تراکنش، شهادت و قرائن مربوط به زمان برداشت اهمیت دارد.
فرض کنید پس از فوت پدر، یکی از فرزندان با در دست داشتن کارت بانکی قصد برداشت کل موجودی را دارد. بانک با احراز فوت و نبود مجوز از سایر وراث، درخواست او را نمیپذیرد. در این وضعیت، پاسخ به اینکه چگونه برداشت پول از حساب متوفی ممکن است، مراجعه جمعی وراث یا ارائه وکالت معتبر، پس از تکمیل انحصار وراثت و الزامات مالیاتی است؛ نه استفاده از کارت یا رمز متوفی.
مسیر درست برای چگونه برداشت پول از حساب متوفی، اعلام فوت، شناسایی رسمی وراث، تعیین تکلیف مالیاتی و مراجعه قانونی به بانک است. پیش از هر اقدامی، از برداشت با کارت، اینترنتبانک یا وکالتنامه قدیمی خودداری کنید؛ زیرا ممکن است مسئولیت مالی و حتی کیفری ایجاد شود.