آیا هزینه آب واحدها باید بر اساس مصرف واقعی پرداخت شود؟ در پاسخ باید گفت کنتور آب در ساختمان، در صورتی که برای هر واحد بهطور مستقل نصب و قابل قرائت باشد، مبنای مناسبی برای تعیین سهم مصرف هر مالک یا مستأجر است؛ اما اگر ساختمان فقط یک کنتور اصلی داشته باشد، تقسیم هزینه تابع توافق مالکان، مقررات داخلی و در موارد اختلاف، تشخیص مرجع رسیدگی خواهد بود. صرف وجود کنتور فرعی نیز همیشه به معنای ایجاد رابطه قراردادی مستقل با شرکت آب و فاضلاب نیست.
در ساختمانهای موجود، الزام عمومی و یکسانی که همه مالکان را مکلف به نصب کنتور مستقل کند، قابل فرض نیست. این موضوع ممکن است از ضوابط ساختوساز، مقررات شرکت آب و فاضلاب، سند مالکیت، صورتمجلس تفکیکی یا توافق مالکان ناشی شود. کنتور اصلی معمولاً وسیله سنجش رابطه اشتراک با شرکت آب و فاضلاب است و کنتورهای فرعی، در بسیاری از موارد، وسیله داخلی برای محاسبه مصرف واحدها هستند.
اگر نصب تجهیزات جدید به تأسیسات مشترک، لولهکشی اصلی یا مشاعات آسیب بزند، انجام آن بدون هماهنگی مدیر و رعایت مقررات ساختمان میتواند موجب مسئولیت شود. همچنین نمیتوان با نصب یک کنتور فرعی، سهم مالک از هزینههای مشترک مانند تعمیر پمپ، مخزن یا لوله اصلی را حذف کرد؛ زیرا هزینه مصرف آب با هزینه نگهداری تأسیسات مشترک یکسان نیست.
در نبود کنتور مستقل، شیوه تقسیم باید تا حد امکان بر پایه توافق روشن و قابل اثبات باشد. روشهای رایج شامل تقسیم مساوی، تقسیم بر اساس تعداد ساکنان، محاسبه ترکیبی یا استفاده از قرائت کنتورهای فرعی است. هیچیک از این روشها بدون توجه به توافق معتبر، عرف ساختمان و وضعیت واقعی مصرف، همیشه نتیجه قطعی ندارد.
در رابطه استیجاری، پرداخت هزینه مصرف معمولاً بر عهده استفادهکننده است؛ بااینحال، قرارداد اجاره میتواند ترتیب دیگری مقرر کند. در برابر شرکت آب و فاضلاب نیز مسئولیت شخصی که اشتراک به نام اوست، با تعهد داخلی مالک و مستأجر تفاوت دارد.
تصویر قبض، گزارش قرائت، عکس دارای تاریخ از کنتور، صورتجلسه ساختمان، قرارداد اجاره، رسیدهای پرداخت و پیامهای مربوط به اعلام بدهی، ادله مهمی هستند. اگر ادعا شود کنتور خراب یا دستکاری شده است، باید از شرکت آب و فاضلاب یا کارشناس فنی درباره صحت عملکرد آن استعلام یا بررسی کارشناسی درخواست شود. صرف ادعای مدیر یا مالک، بهتنهایی، دلیل قطعی میزان بدهی نیست.
فرض کنید ساختمانی یک کنتور اصلی و چهار کنتور فرعی دارد. مدیر، تمام قبض را مساوی تقسیم میکند؛ اما مالک طبقه اول با ارائه عکسهای ماهانه نشان میدهد مصرف واحد او بسیار کمتر بوده و کنتور فرعی نیز سالم است. در چنین وضعی، او میتواند ابتدا اصلاح روش محاسبه را در مجمع یا جلسه مالکان درخواست کند و مدارک خود را ارائه دهد. اگر توافق حاصل نشود، مطالبه وجه یا اعتراض به بدهی باید با توجه به قراردادها، صورتجلسات و نظر کارشناس در مرجع صالح بررسی شود. نتیجه دعوا به اعتبار کنتورها و نحوه تصویب روش تقسیم بستگی دارد، نه فقط به ادعای یک طرف.
نخست، اعتراض کتبی و مستند را به مدیر ارائه کنید و جلسهای برای بررسی قبض، قرائت و روش تقسیم تشکیل دهید. سپس در صورت احتمال خرابی، درخواست بازدید یا آزمایش فنی بدهید. اگر اختلاف درباره تصمیم مجمع، مطالبه هزینه یا خسارت ناشی از خرابی باشد، مرجع رسیدگی بر اساس خواسته و مبلغ آن تعیین میشود و مشاوره حقوقی میتواند از انتخاب نادرست مسیر جلوگیری کند.
کنتور آب در ساختمان ابزار مهمی برای شفافیت مصرف است، اما بهتنهایی همه اختلافات را حل نمیکند. اعتبار قرائت، نحوه نصب، توافق مالکان، تفکیک هزینههای مصرفی و مشترک و مدارک قابل ارائه، همگی در تعیین مسئولیت اثر دارند. بهترین راهکار، ثبت منظم اعداد کنتورها و تصویب روش روشن تقسیم هزینه پیش از ایجاد اختلاف است.