آیا خرابی خیابان، چاله یا نقص تجهیزات شهری به خودرو شما آسیب زده است؟ در چنین شرایطی، گرفتن خسارت خودرو از شهرداری زمانی امکانپذیر است که تقصیر یا قصور شهرداری، وقوع خسارت و رابطه مستقیم میان این دو با دلیل قابل قبول اثبات شود. صرفاً عکس خودرو یا ادعای وجود چاله معمولاً برای موفقیت کافی نیست و باید وضعیت محل، میزان خسارت و نبود تقصیر مؤثر از سوی راننده نیز بررسی شود.
شهرداری متولی همه معابر نیست؛ مسئولیت ممکن است به شهرداری، اداره راه، شرکت متولی بزرگراه، پیمانکار یا دستگاه دیگری مربوط باشد. چنانچه خیابان در محدوده شهری باشد و نقص خطرناک آن برای مدت قابل توجهی اصلاح، علامتگذاری یا ایمن نشده باشد، امکان طرح ادعای مسئولیت وجود دارد. مبنای حقوقی چنین ادعایی، قواعد عمومی جبران خسارت و مسئولیت مدنی است، اما نتیجه به مدارک و تشخیص مرجع رسیدگی وابسته خواهد بود.
مواردی مانند چاله، نشست آسفالت، دریچه بدون پوشش، جدول شکسته، مانع ساختمانی یا نقص چراغ و علائم میتواند موضوع ادعا قرار گیرد. با این حال، سرعت غیرمجاز، بیاحتیاطی، رانندگی در مسیر ممنوع یا فرسودگی قبلی خودرو ممکن است موجب کاهش یا رد تمام یا بخشی از مطالبه شود.
اگر خودرو بیمه بدنه دارد، ابتدا شرایط بیمهنامه و تکلیف اعلام حادثه را بررسی کنید. پرداخت بیمه مانع پیگیری مسئول واقعی نیست، اما ممکن است بر میزان مبلغ قابل مطالبه و انتقال حق رجوع اثر بگذارد.
نخست محل حادثه را ترک نکنید، مگر برای جلوگیری از خطر، و از پلیس یا مرجع انتظامی بخواهید گزارش تنظیم کند. سپس با تأمین دلیل از طریق مرجع صالح قضایی، وضعیت خودرو و محل را پیش از تعمیر مستند کنید. در ادامه، درخواست کتبی خود را همراه با مدارک به شهرداری منطقه یا واحد مسئول نگهداری معبر تحویل دهید و رسید دریافت کنید.
اگر پاسخ شهرداری منفی باشد یا خسارت پرداخت نشود، میتوان با توجه به مسئول واقعی و ماهیت خواسته، دعوای مطالبه خسارت را در مرجع قضایی صالح مطرح کرد. شکایت اداری درباره عملکرد دستگاه، با دعوای مطالبه وجه و جبران خسارت یکی نیست؛ بنابراین انتخاب مرجع باید بر اساس نوع خواسته و اسناد پرونده انجام شود.
فرض کنید خودرویی شبانه در خیابانی شهری به چالهای عمیق برخورد کند و پلیس، نبود تابلو هشدار و آسیب تعلیق را تأیید کند. مالک با عکسهای زماندار، گزارش کارشناسی و فاکتور تعمیر، برای گرفتن خسارت خودرو از شهرداری اقدام میکند. اگر شهرداری ثابت نکند که معبر تحت مسئولیت دستگاه دیگری بوده یا راننده نیز تقصیر مؤثر داشته است، احتمال پذیرش اصل مسئولیت و تعیین مبلغ توسط کارشناس وجود دارد؛ اما میزان نهایی قطعی نیست.
تعمیر خودرو پیش از مستندسازی، نداشتن نشانی دقیق، تأخیر طولانی، انتشار عکسهای بدون امکان احراز زمان و نسبت دادن حادثه به شهرداری بدون بررسی مالک معبر از اشتباهات رایج است. برای گرفتن خسارت خودرو از شهرداری باید رابطه سببیت روشن باشد و مبلغ خسارت نیز با سند یا نظر کارشناس اثبات شود. در صورت پیچیدگی پرونده، بررسی مدارک توسط وکیل یا مشاور حقوقی پیش از طرح دعوا میتواند از انتخاب نادرست طرف دعوا جلوگیری کند.