آیا پس از معامله ملک، شهرداری برای عوارض معوق به خریدار مراجعه کرده است؟ در اختلاف پرداخت عوارض شهرداری بین فروشنده و خریدار، ابتدا باید نوع عوارض، زمان ایجاد بدهی و مفاد قرارداد بررسی شود؛ زیرا ممکن است در رابطه با شهرداری، مالک یا متقاضی صدور مفاصاحساب مسئول شناخته شود، اما در رابطه داخلی طرفین، قرارداد پرداخت را بر عهده فروشنده یا خریدار گذاشته باشد. بنابراین، صرف مراجعه شهرداری به خریدار، همیشه به معنای نهایی بودن مسئولیت او در برابر فروشنده نیست.
عوارض شهرداری عنوان واحدی ندارد و میتواند شامل عوارض نوسازی، پسماند، کسری یا تغییر کاربری، عوارض کسبوپیشه و بدهیهای مرتبط با ساختوساز باشد. برخی بدهیها به ملک یا فعالیت مربوط هستند و برای انتقال رسمی، دریافت پایانکار یا مفاصاحساب باید تعیین تکلیف شوند. در برابر شهرداری، تشخیص مسئول پرداخت تابع مقررات مربوط به همان عوارض و وضعیت پرونده ملک است. اما میان خریدار و فروشنده، اصل مهم، مفاد مبایعهنامه و توافقهای مکتوب است.
اگر در قرارداد نوشته شده باشد «کلیه بدهیها و عوارض تا روز معامله بر عهده فروشنده است»، خریدار پس از پرداخت بدهی قدیمی میتواند با ارائه رسید، قرارداد و مدارک معامله، مطالبه وجه کند. برعکس، اگر قرارداد پرداخت عوارض زمان انتقال یا هزینههای پس از معامله را بر عهده خریدار گذاشته باشد، ادعای خریدار ممکن است پذیرفته نشود. عبارتهای مبهمی مانند «هزینههای قانونی بالمناصفه» نیز باید با توجه به عرف، زمان ایجاد بدهی و مذاکرات طرفین تفسیر شوند.
در اختلاف پرداخت عوارض شهرداری بین فروشنده و خریدار، ادعا بهتنهایی کافی نیست و باید ارتباط بدهی با دوره مالکیت یا تعهد قراردادی اثبات شود. مدارک کاربردی عبارتاند از:
بهتر است خریدار پیش از پرداخت، از شهرداری ریز بدهی و علت مطالبه را بهصورت مکتوب دریافت کند. پرداخت بدون اخذ رسید یا پرداخت به حساب شخصی، اثبات موضوع را دشوار میکند. همچنین عوارضی که ناشی از اقدام جدید خریدار پس از معامله است، با بدهی مربوط به دوره پیش از انتقال تفاوت دارد و نباید بدون بررسی با یکدیگر جمع شوند.
فرض کنید سارا آپارتمانی را از امیر خرید و در قرارداد مقرر شد تمام بدهیهای ملک تا تاریخ امضا بر عهده فروشنده باشد. هنگام انتقال، شهرداری مبلغی بابت عوارض نوسازی سه سال قبل مطالبه کرد و سارا برای جلوگیری از توقف انتقال، آن را پرداخت نمود. در این وضعیت، اختلاف پرداخت عوارض شهرداری بین فروشنده و خریدار با بررسی متن قرارداد، تاریخ ایجاد بدهی و رسید پرداخت ارزیابی میشود. اگر بدهی واقعاً مربوط به پیش از معامله باشد و تعهد فروشنده روشن باشد، سارا میتواند استرداد مبلغ و در صورت وجود شرایط، خسارت قابل اثبات را مطالبه کند؛ اما نتیجه قطعی به اسناد و دفاعیات امیر وابسته است.
خریدار بهتر است ابتدا اظهارنامهای رسمی برای فروشنده ارسال و نوع بدهی، مبلغ پرداختی، تاریخ پرداخت و مهلت جبران را اعلام کند. اگر توافق حاصل نشد، طرح دعوای مطالبه وجه در مرجع صالح، همراه با قرارداد و رسیدها، امکانپذیر است. خواسته باید دقیق تنظیم شود؛ زیرا مطالبه اصل عوارض با خسارت تأخیر یا هزینههای جانبی، مبنای اثبات جداگانه دارد. در مقابل، فروشنده میتواند با استناد به شرط قراردادی، تسویه پیشین، تعلق بدهی به دوره خریدار یا نبود دلیل پرداخت دفاع کند.
برای حل اختلاف پرداخت عوارض شهرداری بین فروشنده و خریدار، سه موضوع تعیینکننده است: نوع عوارض، زمان ایجاد بدهی و متن قرارداد. دریافت استعلام کتبی، نگهداری رسید و تعیین تکلیف روشن بدهیها پیش از انتقال، از اختلاف جلوگیری میکند. در پروندههای پیچیده، بررسی قرارداد و سوابق شهرداری توسط وکیل یا کارشناس حقوقی، پیش از طرح دعوا، تصمیمگیری دقیقتری فراهم میسازد.