آیا مالک جدید میتواند هزینههای استانداردسازی آسانسور را از فروشنده مطالبه کند؟ بله، امکان مطالبه هزینه استاندارد سازی آسانسور از فروشنده واحد بر اساس نامه وجود دارد، اما صرف ارسال نامه بهتنهایی بدهی قطعی ایجاد نمیکند و موفقیت مطالبه به قرارداد، زمان ایجاد هزینه، علت نقص و مدارک موجود بستگی دارد. اگر فروشنده هنگام معامله متعهد به تحویل واحد و مشاعات سالم و قابل استفاده بوده، یا نقص آسانسور پیش از انتقال وجود داشته و از خریدار پنهان مانده باشد، مسئولیت او قابل بررسی است.
هزینههای مربوط به قسمتهای مشترک ساختمان اصولاً در شمار هزینههای مشترک قرار میگیرند و مالک یا استفادهکننده، مطابق مقررات ساختمان و تصمیم معتبر مجمع، مکلف به پرداخت سهم خود است. بنابراین اگر پس از انتقال رسمی، آسانسور به علت فرسودگی یا تصمیم جدید ساختمان نیازمند تعمیر و استانداردسازی شده باشد، اصل مسئولیت معمولاً متوجه مالک فعلی است؛ مگر آنکه در قرارداد فروش، تعهد متفاوتی پیشبینی شده باشد.
وضعیت زمانی تغییر میکند که اداره استاندارد، شهرداری، شرکت بازرسی یا مدیر ساختمان پیش از معامله، وجود نقص یا ضرورت اصلاح آسانسور را اعلام کرده باشد. همچنین اگر فروشنده در قرارداد، آگهی یا مکاتبات خود سلامت کامل مشاعات را تضمین کرده باشد، خریدار میتواند بر مبنای تعهد قراردادی، خسارت یا هزینه قابل اثبات را مطالبه کند. باید میان هزینه بهرهبرداری معمول و هزینه رفع عیب اساسی یا تخلف فنی تفاوت گذاشت.
نامه مدیر ساختمان، صورتجلسه مجمع، گزارش شرکت بازرسی و فاکتور پرداختشده میتوانند وقوع هزینه و میزان سهم واحد را نشان دهند؛ اما نامه بهتنهایی ثابت نمیکند که فروشنده مسئول نهایی پرداخت است. برای تقویت امکان مطالبه هزینه استاندارد سازی آسانسور از فروشنده واحد بر اساس نامه، بهتر است مطالبه از طریق اظهارنامه رسمی انجام شود و در آن علت هزینه، مبلغ دقیق، مستند تصمیم ساختمان و مهلت متعارف پرداخت ذکر شود.
ابتدا باید مشخص شود هزینه پیش از فروش ایجاد شده یا پس از آن، چه شخصی آن را پرداخت کرده و تعهد قراردادی فروشنده دقیقاً چیست. سپس خریدار باید مبلغ قابل انتساب به واحد خود را محاسبه و با اظهارنامه مطالبه کند. اگر فروشنده پرداخت نکند، بسته به خواسته و دلایل، امکان طرح دعوای مطالبه وجه، مطالبه خسارت یا اجرای تعهد در مرجع صالح وجود دارد. در این مرحله، ارجاع موضوع به کارشناس برای بررسی فنی، زمان ایجاد عیب و ضرورت هزینه ممکن است اهمیت داشته باشد.
ادعای کلی مانند «آسانسور استاندارد نبوده است» کافی نیست. خواهان باید رابطه میان نقص موجود، تعهد فروشنده و مبلغ پرداختی را اثبات کند. همچنین اگر خریدار هنگام معامله از مشکل آسانسور آگاه بوده یا در قرارداد مسئولیت هزینههای مشاعات را پذیرفته باشد، ادعا ممکن است با ایراد جدی روبهرو شود.
فرض کنید سارا واحدی را در خرداد خریداری کند و در مبایعهنامه، فروشنده سلامت تأسیسات و مشاعات را تضمین کرده باشد. دو ماه بعد، شرکت بازرسی اعلام کند آسانسور به دلیل نقصی قدیمی نیازمند نصب تجهیزات ایمنی است و مدیر ساختمان نیز سهم واحد سارا را مطالبه کند. اگر گزارش فنی نشان دهد نقص پیش از معامله وجود داشته و فروشنده از آن مطلع بوده یا تعهد صریح داده است، امکان مطالبه هزینه استاندارد سازی آسانسور از فروشنده واحد بر اساس نامه تقویت میشود؛ البته نتیجه نهایی به اصالت اسناد و نظر کارشناس بستگی دارد.
امکان مطالبه هزینه استاندارد سازی آسانسور از فروشنده واحد بر اساس نامه مطلق نیست. نامه، اظهارنامه و مدارک ساختمان ابزار اثبات هستند، نه دلیل قطعی مسئولیت. تعیین مالک مسئول، زمان ایجاد نقص، مفاد قرارداد و میزان واقعی هزینه باید پیش از اقدام بررسی شود. بهترین روش، جمعآوری اسناد، محاسبه دقیق سهم، ارسال اظهارنامه و دریافت نظر حقوقی متناسب با مدارک پرونده است.