آیا یکی از مالکان میتواند حیاط، پشتبام، راهرو یا پارکینگ مشاع را بدون هماهنگی با دیگران منتقل کند؟ پاسخ کوتاه این است که آیا نقل و انتقال مشاعات مستلزم رضایت همه مالکین میباشد؟ در اغلب موارد، بله؛ زیرا مشاعات متعلق به همه مالکان واحدهاست و هیچ مالکی نمیتواند سهم دیگران را نادیده بگیرد یا بخش مشترک را بهطور مستقل به دیگری واگذار کند. البته نوع اقدام، مفاد سند مالکیت، صورتمجلس تفکیکی و توافقهای معتبر مالکان در نتیجه نهایی اثر دارد.
قسمتهایی مانند زمین، اسکلت، راهپله، آسانسور، راهرو، تأسیسات مشترک، پشتبام و حیاط، اصولاً از قسمتهای مشترک ساختمان محسوب میشوند؛ مگر آنکه در اسناد رسمی یا صورتمجلس تفکیکی، وضعیت متفاوتی برای بخشی از ملک تعیین شده باشد. مالک هر واحد در این قسمتها سهم مشاع دارد، اما این سهم معمولاً از واحد آپارتمان جداشدنی نیست و انتقال مستقل آن، بدون انتقال واحد یا بدون مجوز قانونی، با اشکال جدی مواجه است.
اگر هدف، فروش تمام یا بخشی از مشاع، تغییر کاربری آن، اختصاص دادن آن به یک واحد یا ایجاد حق انحصاری برای شخصی خاص باشد، رضایت همه مالکان و تنظیم سند معتبر ضروری است. رضایت مدیر ساختمان بهتنهایی برای فروش مشاعات کافی نیست؛ زیرا مدیر، نماینده اجرایی ساختمان است و اختیار او از قانون، مجمع عمومی و حدود مقرر در اساسنامه یا توافق مالکان فراتر نمیرود.
در مقابل، تصمیمهای مربوط به اداره و نگهداری معمول ساختمان، مانند تعمیر آسانسور یا تعیین شیوه استفاده متعارف از بخشهای مشترک، تابع مقررات مدیریت ساختمان و تصمیم مجمع است و الزاماً به رضایت تکتک مالکان نیاز ندارد. بنابراین باید میان اداره مشاع و انتقال مالکیت یا ایجاد حق اختصاصی تفاوت گذاشت.
برای بررسی موضوع، مدارک زیر معمولاً نقش اساسی دارند:
صرف ادعای شفاهی برای اثبات مالکیت یا رضایت کافی نیست. همچنین امضای برخی مالکان، در صورتی که دلالت بر رضایت همه نداشته باشد، الزاماً انتقال کل مشاع را معتبر نمیکند. در چنین وضعی، اعتبار اقدام نسبت به سهم امضاکنندگان نیز به نوع قرارداد و حدود اختیار آنان بستگی خواهد داشت.
فرض کنید مالک طبقه همکف، بخشی از حیاط مشترک را با قرارداد عادی به شخص دیگری واگذار کند و برای آن دیوارکشی انجام دهد. در این وضعیت، پاسخ به پرسش آیا نقل و انتقال مشاعات مستلزم رضایت همه مالکین میباشد؟ معمولاً مثبت است؛ زیرا حیاط، در فرض مشاع بودن، متعلق به تمام مالکان است. سایر مالکان میتوانند با ارائه اسناد و مدارک، رفع تصرف، جلوگیری از ادامه عملیات و حسب مورد بیاعتباری یا عدم قابلیت استناد قرارداد نسبت به حقوق خود را از مرجع صالح درخواست کنند. نتیجه دعوا به مفاد اسناد، حدود تصرف و نحوه تنظیم قرارداد وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل رایگان مشاوره حقوقی را ببینید.
ابتدا باید اسناد ثبتی و صورتمجلس تفکیکی بررسی و وضعیت واقعی محل با مدارک تطبیق داده شود. سپس ارسال اظهارنامه برای توقف انتقال یا رفع تصرف، در بسیاری از پروندهها برای ثبت رسمی اعتراض مفید است. در صورت ادامه اختلاف، بسته به خواسته، امکان طرح دعوای حقوقی یا درخواست دستور موقت وجود دارد. انتخاب عنوان دقیق دعوا اهمیت زیادی دارد و بهتر است پیش از اقدام، قرارداد و سوابق ثبتی توسط وکیل یا کارشناس حقوقی بررسی شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی تلفنی رایگان 24 ساعته را ببینید.
مشاعات قابل استفاده اختصاصی برخلاف حقوق سایر مالکان نیستند و انتقال مستقل آنها اصولاً نیازمند رضایت همه ذینفعان است. بنابراین در پاسخ نهایی به اینکه آیا نقل و انتقال مشاعات مستلزم رضایت همه مالکین میباشد؟ باید گفت: برای انتقال مالکیت یا ایجاد حق انحصاری، اصل بر ضرورت رضایت همه مالکان است؛ اما تصمیمهای مدیریتی و بهرهبرداری متعارف، قواعد متفاوتی دارند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خوب ورامین را ببینید.