آیا زن میتواند در برابر طلاق، از دریافت مهریه خود صرفنظر کند؟ بله، ابراء مهریه در قبال طلاق زمانی معتبر و قابل استناد است که اراده زن برای بخشش دین مهریه، عوض یا شرط مورد توافق و تشریفات قانونی طلاق بهروشنی در سند درج شود. با این حال، صرف امضای یک نوشته عادی همیشه به معنای پایان قطعی حق مطالبه نیست و متن سند، قصد واقعی طرفین و نحوه ثبت طلاق اهمیت زیادی دارد.
ابراء به معنای صرفنظر کردن طلبکار از دینی است که بر عهده بدهکار قرار دارد. در مهریه، زن طلبکار و شوهر بدهکار محسوب میشود؛ بنابراین زن میتواند تمام یا بخشی از مهریه را ابراء کند. بذل مهریه نیز در فرآیند طلاق توافقی یا طلاق خلع کاربرد فراوان دارد و معمولاً به معنای بخشیدن مال یا طلبی برای جلب رضایت شوهر به طلاق است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
این دو عنوان در عمل گاهی به جای یکدیگر نوشته میشوند، اما آثار آنها به متن توافق وابسته است. اگر زن فقط مقدار مشخصی از مهریه را ببخشد، نسبت به باقیمانده حق مطالبه خواهد داشت. همچنین بخشش مهریه لزوماً بهتنهایی شوهر را مکلف به طلاق نمیکند؛ مگر اینکه تعهد او به اقدام برای طلاق، در توافقی معتبر و روشن پذیرفته شده باشد.
رضایت باید واقعی، آگاهانه و بدون اجبار باشد. زن باید بداند که ابراء، در اصل، اسقاط حق مطالبه است و پس از تحقق آن معمولاً نمیتواند همان مقدار را دوباره مطالبه کند. بهتر است میزان دقیق مهریه، نوع آن، وضعیت پرداختهای قبلی و ارتباط بخشش با انجام طلاق صریحاً نوشته شود.
اگر توافق در دفترخانه یا مرجع قضایی ثبت شود، اثبات مفاد آن آسانتر است. نوشته عادی، پیامک یا رسید دستنویس نیز ممکن است دلیل محسوب شود، اما اعتبار آن به اصالت، امضا، محتوای دقیق و سایر قرائن بستگی دارد.
در طلاق توافقی، زوجین ابتدا درباره مهریه و سایر حقوق مالی توافق میکنند و سپس از مسیر دادگاه خانواده و مشاورههای الزامی مربوط به پرونده اقدام میشود. پس از صدور تصمیم لازم و فراهم شدن شرایط ثبت، توافق باید در دفتر رسمی طلاق منعکس شود. اگر زن در قبال طلاق خلع، مهریه را ببخشد، نوع طلاق و حدود بذل باید دقیقاً در اسناد پرونده مشخص باشد.
توجه کنید که مراجعه به دفترخانه بدون احراز شرایط قانونی ثبت طلاق کافی نیست. همچنین اگر شوهر پس از دریافت عوض یا پذیرش بخشش، از اجرای تعهد خودداری کند، زن میتواند بر اساس سند و توافق موجود، اجرای تعهد یا حقوق قانونی دیگر خود را پیگیری کند؛ نتیجه به مفاد نوشته و مدارک پرونده بستگی دارد.
فرض کنید مریم در توافقنامه اعلام کند که در برابر طلاق، ۵۰ سکه از مهریه ۱۱۰ سکهای خود را میبخشد و شوهر نیز متعهد به پیگیری طلاق شود. در این وضعیت، ابراء مهریه در قبال طلاق فقط نسبت به همان ۵۰ سکه قابل بررسی است و اصل حق مریم نسبت به ۶۰ سکه باقیمانده از بین نمیرود، مگر اینکه در سند، بخشش کل مهریه بهصراحت ذکر شده باشد. اگر طلاق انجام نشود، امکان استناد به تخلف شوهر از تعهد وجود دارد، اما اثر دقیق بخشش به عبارتهای سند و قصد مشترک طرفین وابسته خواهد بود.
نوشتن عبارتهای کلی مانند «تمام حقوق مالی بخشیده شد» بدون تعیین حدود، امضای سند پیش از مطالعه کامل، بیتوجهی به شروط ضمن عقد و تصور اینکه بخشش مهریه خودبهخود طلاق را قطعی میکند، از اشتباهات رایج است. پیش از امضا باید متن توسط فرد آشنا با حقوق خانواده بررسی شود و وضعیت تمامی مطالبات مالی، فرزندان و تعهدات متقابل روشن باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
ابراء مهریه در قبال طلاق میتواند راهی برای پایان توافقی اختلاف باشد، اما اعتبار و آثار آن به رضایت، عبارت دقیق سند، میزان مهریه و ثبت قانونی توافق بستگی دارد. برای پیشگیری از اختلاف، مقدار بخشیدهشده و تعهد شوهر به طلاق را صریح بنویسید و از امضای اسناد مبهم یا کلی خودداری کنید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل زن در تهرانپارس را ببینید.