آیا بخشیدن مهریه باعث از بین رفتن حق زن نسبت به نصف دارایی شوهر میشود؟ خیر؛ ابرا مهریه و حق تنصیف دو موضوع حقوقی مستقل هستند و صرف بخشش یا اسقاط مهریه، بهخودیخود حق تنصیف دارایی را از بین نمیبرد. نتیجه نهایی به متن سند، شروط ضمن عقد نکاح، نحوه جدایی و مدارک موجود بستگی دارد.
ابرا یعنی طلبکار، بدهی مدیون را بدون دریافت عوض ساقط کند. در اینجا، زن با اراده خود تمام یا بخشی از مهریه را از ذمه شوهر خارج میکند. این اقدام ممکن است در دفتر اسناد رسمی، سند طلاق یا توافقنامه معتبر انجام شود. برای اعتبار آن، باید قصد و رضایت واقعی زن و اهلیت او وجود داشته باشد و مفاد سند نیز روشن باشد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل خوب برای گرفتن مهریه را ببینید.
ابرا با بذل مهریه در طلاق توافقی یکسان نیست. در بذل، زن معمولاً مالی را برای جلب رضایت شوهر نسبت به طلاق میبخشد و نوع طلاق و مفاد توافق اهمیت پیدا میکند؛ اما در ابرا، اصل بر اسقاط طلب مهریه است. همچنین، ابرا اصولاً قابل رجوع نیست؛ بنابراین امضای سند بدون مطالعه دقیق میتواند آثار دائمی داشته باشد.
حق تنصیف معمولاً از شرط مندرج در عقدنامه ناشی میشود، نه از خود مهریه. بر اساس مفاد رایج این شرط، اگر شوهر بدون تقصیر یا تخلف زن درخواست طلاق دهد و شرایط قراردادی محقق باشد، ممکن است متعهد شود تا نصف داراییهایی را که در دوران زندگی مشترک به دست آورده، به زن منتقل کند. این حق مطلق و خودکار نیست و دادگاه باید شرایط آن را بررسی کند.
بنابراین، عبارت ابرا مهریه و حق تنصیف بیانگر دو تعهد متفاوت است. اگر در سند فقط نوشته شده باشد «مهریه را ابراء کردم»، معمولاً نمیتوان از آن، صرفنظر از تنصیف را نتیجه گرفت. بااینحال، اگر زن در همان سند بهطور صریح همه حقوق مالی خود، از جمله حق ناشی از شرط تنصیف، را اسقاط کرده باشد، ممکن است ادعای بعدی او با مانع جدی روبهرو شود.
در رسیدگی، داراییهای پیش از ازدواج، اموال ارثی، هبهشده یا اموالی که انتقال آنها به شوهر اثبات نشده، ممکن است از محاسبه خارج شوند. تشخیص ارزش و زمان تحصیل مال نیز به اسناد و گاهی نظر کارشناس وابسته است.
فرض کنید ناهید در دفترخانه، مهریه خود را ابراء کند، اما در سند هیچ اشارهای به شرط تنصیف یا سایر حقوق مالی نشود. امیر مدتی بعد بدون اثبات تخلف ناهید برای طلاق اقدام میکند و در دوران ازدواج آپارتمانی به نام خود خریده است. ناهید میتواند با استناد به عقدنامه و مدارک مالی، اجرای شرط تنصیف را درخواست کند؛ بااینحال، پذیرش درخواست او به متن شرط، نحوه تحصیل آپارتمان و احراز سایر شرایط بستگی دارد. در این مثال، ابرا مهریه و حق تنصیف قابل جمع هستند و یکی الزاماً دیگری را از بین نمیبرد.
پیش از امضا، باید دقیقاً مشخص شود که سند درباره مهریه، اجرتالمثل، نفقه، جهیزیه، حضانت و تنصیف چه حکمی دارد. استفاده از عبارتهای کلی مانند «اسقاط تمام حقوق» بدون تعیین مصادیق، میتواند موجب اختلاف تفسیری شود. بهتر است متن توسط وکیل خانواده بررسی و در صورت توافق قطعی، در سند رسمی درج شود. ابرا مهریه و حق تنصیف را نباید در یک عبارت مبهم ادغام کرد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
بخشش مهریه بهتنهایی مساوی با گذشت از حق تنصیف نیست. ملاک اصلی، متن دقیق سند ابرا، شرط عقدنامه، علت طلاق و وضعیت اموال است. پیش از هر امضا، آثار اسقاط حقوق مالی و امکان مطالبه هر حق بهصورت جداگانه بررسی شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل تهرانپارس غربی را ببینید.