برای اثبات شکستگی در اثر تصادف باید رابطه میان حادثه و آسیب جسمی با مدارک پزشکی، گزارش پلیس و نظریه پزشکی قانونی نشان داده شود؛ صرف ادعای درد یا ارائه یک عکس قدیمی معمولاً کافی نیست. اثبات شکستگی در اثر تصادف زمانی با قدرت بیشتری انجام میشود که مصدوم بلافاصله به مرکز درمانی و پزشکی قانونی مراجعه کند، گزارش حادثه را دریافت نماید و تمام اسناد درمانی را تا زمان بهبودی حفظ کند. برای مثال، اگر رانندهای پس از برخورد خودرو دچار شکستگی دست شود اما چند روز مراجعه به پزشک را به تأخیر بیندازد، همچنان امکان پیگیری وجود دارد، ولی اثبات ارتباط آسیب با همان تصادف دشوارتر خواهد شد.
مهمترین دلیل، نظریه پزشکی قانونی است؛ زیرا پزشکی قانونی میتواند نوع آسیب، محل شکستگی، شدت آن، آثار باقیمانده و میزان ارتباط احتمالی با حادثه را بررسی کند. گزارش اورژانس، عکسبرداری، سیتیاسکن، امآرآی، گواهی پزشک معالج و پرونده بیمارستانی نیز در تصمیمگیری پزشکی قانونی و مرجع قضایی مؤثر هستند.
در کنار مدارک پزشکی، گزارش افسر راهنمایی و رانندگی، کروکی، اظهارات شاهدان، تصاویر دوربینهای اطراف، عکس خودروها و گزارش امدادگران اهمیت دارد. این مدارک باید در کنار یکدیگر بررسی شوند؛ زیرا ممکن است گزارش پزشکی وجود شکستگی را ثابت کند، اما برای تعیین اینکه شکستگی در همان تصادف ایجاد شده یا پیش از آن وجود داشته، به شواهد تکمیلی نیاز باشد.
نخستین مرحله، مراجعه فوری به مراکز درمانی است. مصدوم نباید صرفاً به بستن آتل یا مصرف داروی مسکن اکتفا کند. حتی اگر درد در ابتدا کم باشد، شکستگی یا آسیب داخلی ممکن است بعداً آشکار شود. از پزشک بخواهید تمام آسیبها، محل درد، محدودیت حرکتی و سابقه حادثه را بهطور دقیق در پرونده درج کند.
مرحله بعد، مراجعه به پزشکی قانونی با معرفینامه مرجع صالح یا طبق فرآیند اعلامشده در پرونده است. پزشکی قانونی ممکن است معاینه اولیه، معاینه مجدد پس از پایان درمان و بررسی مدارک تصویربرداری را لازم بداند. بنابراین مراجعهکننده باید تاریخهای تعیینشده را رعایت کند و بدون دلیل موجه در معاینه بعدی حاضر نشود.
در پروندههای تصادف، پلیس معمولاً گزارش حادثه و نظر اولیه درباره نحوه وقوع آن را تنظیم میکند. اگر درباره تقصیر، تغییر مسیر، سرعت، رعایت حق تقدم یا اصابت خودروها اختلاف وجود داشته باشد، نظر کارشناس تصادفات اهمیت زیادی پیدا میکند. در صورت اعتراض به نظریه کارشناسی، موضوع میتواند با تشریفات قانونی برای بررسی مجدد به کارشناس یا هیئت کارشناسی ارجاع شود.
پس از تکمیل تحقیقات، در صورت وجود جراحت، پرونده ممکن است در مرجع کیفری بررسی شود تا تقصیر راننده و مسئولیت وی مشخص گردد. برای دریافت دیه یا سایر خسارتهای قابل مطالبه نیز باید اسناد هویتی، مدارک پزشکی، نظریه پزشکی قانونی و گزارشهای مربوط به حادثه ارائه شود. اگر شرکت بیمه مسئولیت پرداخت داشته باشد، پیگیری از بیمهگر نیز باید همزمان و با حفظ رسید ثبت درخواست انجام شود.
برای اثبات شکستگی در اثر تصادف مجموعهای از مدارک را آماده کنید، نه فقط یک گواهی پزشکی. هر مدرک باید بتواند یکی از سه موضوع را نشان دهد: وقوع تصادف، ایجاد شکستگی و ارتباط شکستگی با همان حادثه.
اگر شکستگی از نوعی باشد که نیاز به عمل جراحی، پلاتین، پیچ، فیزیوتراپی یا مراقبت طولانی دارد، اسناد مربوط به این اقدامات را جداگانه نگهداری کنید. همچنین بهتر است از همه مدارک نسخه کاغذی و تصویر دیجیتال داشته باشید. تحویل اصل سند بدون دریافت رسید میتواند در آینده مشکلساز شود.
تأخیر در مراجعه به پزشک، حق مصدوم را بهطور خودکار از بین نمیبرد، اما ممکن است باعث ایجاد تردید شود. برای نمونه، اگر فرد یک هفته پس از حادثه برای نخستین بار تصویربرداری کند، طرف مقابل ممکن است ادعا کند شکستگی در زمان دیگری رخ داده است. در چنین شرایطی، پیامک اعلام حادثه، شهادت همراهان، تصاویر روز حادثه، سوابق تماس با اورژانس و مدارک محل کار میتواند به اثبات پیوستگی زمانی کمک کند.
اگر مصدوم به دلیل بستری بودن، بیهوشی، انتقال به شهر دیگر یا وضعیت جسمی نامناسب نتوانسته بهموقع مراجعه کند، این موضوع باید با مدرک قابل اثبات توضیح داده شود. ثبت دقیق زمان حادثه، زمان انتقال، زمان نخستین معاینه و زمان تصویربرداری، در ارزیابی اعتبار پرونده اثر زیادی دارد.
میزان دیه شکستگی به استخوان آسیبدیده، نوع شکستگی، وضعیت بهبودی، باقی ماندن عیب یا نقص و نظر پزشکی قانونی بستگی دارد. بنابراین تعیین مبلغ دقیق بدون مشاهده مدارک پزشکی و نظریه نهایی ممکن نیست. شکستگی ساده، شکستگی همراه با جابهجایی، شکستگیای که با نقص عضو یا محدودیت حرکتی همراه شود و شکستگی نیازمند جراحی، ممکن است آثار مالی متفاوتی داشته باشد.
علاوه بر دیه، در موارد قابل مطالبه میتوان هزینههای متعارف و ضروری درمان را نیز پیگیری کرد؛ مانند هزینه بستری، جراحی، دارو، آزمایش، تصویربرداری، فیزیوتراپی و توانبخشی. برای مطالبه این هزینهها، نگهداری فاکتور رسمی، رسید پرداخت و گواهی پزشک درباره ضرورت درمان اهمیت دارد. هزینههای ادعایی که ارتباطی با آسیب نداشته باشند یا فاقد مدرک باشند، ممکن است پذیرفته نشوند.
در برخی پروندهها، خسارت ناشی از ازکارافتادگی موقت یا کاهش توانایی کار نیز مطرح میشود؛ اما پذیرش آن به نوع آسیب، مدارک شغلی، نظر کارشناسی و مقررات قابل اعمال بستگی دارد. نباید بدون بررسی پرونده، مبلغ قطعی یا نتیجه حتمی برای این بخش اعلام کرد.
پس از مشخص شدن مسئولیت راننده، زیاندیده باید مدارک را به شرکت بیمه مربوط ارائه کند. شرکت بیمه معمولاً مدارک حادثه، گزارش پلیس، نظریه پزشکی قانونی، مدارک شناسایی و اسناد درمانی را بررسی میکند. هنگام تحویل مدارک، شماره پیگیری یا رسید دریافت کنید و اگر مبلغ پیشنهادی با نظریه پزشکی قانونی یا خسارت واقعی مطابقت ندارد، بدون بررسی حقوقی رضایتنامه کامل امضا نکنید.
اگر خودرو بیمه نداشته باشد، بیمهنامه معتبر نباشد، راننده متواری باشد یا پرداخت خسارت با مانع روبهرو شود، مسیر پیگیری میتواند متفاوت باشد. در بعضی وضعیتها، صندوق مربوط به جبران خسارتهای بدنی یا طرح دعوا علیه شخص مسئول مطرح میشود. تشخیص مسیر صحیح به وضعیت بیمهنامه، نوع حادثه و مدارک موجود بستگی دارد.
توافق خصوصی نیز باید روشن، مکتوب و شامل مشخصات کامل طرفین، شرح حادثه، مبلغ پرداختی، نحوه پرداخت و حدود اسقاط ادعاها باشد. اگر هنوز نتیجه نهایی درمان مشخص نشده است، امضای عباراتی مانند تسویه کامل همه خسارتها میتواند امکان مطالبه بعدی را محدود کند.
عکس رادیولوژی میتواند وجود شکستگی را نشان دهد، اما معمولاً بهتنهایی رابطه آن با تصادف و میزان نهایی آسیب را ثابت نمیکند. نظریه پزشک، زمان تصویربرداری، گزارش اورژانس، پزشکی قانونی و سایر قرائن نیز بررسی میشوند.
نداشتن کروکی به معنای غیرممکن بودن پیگیری نیست. گزارش کلانتری یا پلیس، اظهارات شاهدان، فیلم دوربین، عکس صحنه، بیمهنامه و مدارک پزشکی میتوانند برای روشن شدن موضوع استفاده شوند؛ اما نبود کروکی ممکن است اثبات نحوه وقوع حادثه را دشوارتر کند.
تمام مدارک مربوط به فاصله زمانی حادثه تا تشخیص را نگهداری کنید و علت تأخیر را توضیح دهید. مراجعه به پزشک، ثبت شرح حال دقیق و ارائه مدارک روز حادثه به پزشکی قانونی، برای تقویت رابطه میان آسیب و تصادف اهمیت دارد.
بسته به مرحله پرونده، مراجعه به پلیس، پزشکی قانونی، مرجع قضایی رسیدگیکننده و شرکت بیمه لازم میشود. اگر درباره تقصیر راننده یا میزان جراحت اختلاف باشد، مرجع قضایی میتواند موضوع را به کارشناسی و پزشکی قانونی ارجاع دهد.
داشتن وکیل الزامی نیست، اما در پروندههای دارای چند مصدوم، شکستگیهای متعدد، اختلاف درباره تقصیر، نقص عضو یا پیشنهاد نامتناسب بیمه، مشاوره حقوقی میتواند از تضییع حقوق مصدوم جلوگیری کند. وکیل پس از بررسی پرونده میتواند درباره اعتراض، مطالبه خسارت و نحوه تنظیم درخواستها راهنمایی بدهد.
برای اثبات شکستگی در اثر تصادف باید از همان ابتدا سه موضوع را مستند کنید: وقوع حادثه، وجود شکستگی و ارتباط مستقیم آن با تصادف. مراجعه سریع به مراکز درمانی، دریافت نظریه پزشکی قانونی، حفظ گزارش پلیس و اسناد درمانی، ثبت اعتراضهای لازم و خودداری از امضای تسویهحساب شتابزده، مهمترین اقدامات عملی هستند. مبلغ دیه و سایر خسارتها نیز تنها پس از بررسی نوع شکستگی، نتیجه درمان، نظریه پزشکی قانونی و مسئولیت راننده قابل تعیین است.