آیا با فسخ قرارداد مشارکت در ساخت، پیشفروش انجامشده نیز خودبهخود از بین میرود؟ پاسخ کوتاه این است که اثر فسخ قرارداد مشاركت بر پیش فروش به زمان پیشفروش، اختیار فروشنده، مفاد قراردادها و وضعیت ثبت و اجرای تعهدات بستگی دارد و فسخ قرارداد مشارکت بهتنهایی همیشه موجب بیاعتباری پیشفروش نمیشود.
قرارداد مشارکت در ساخت و قرارداد پیشفروش، از نظر حقوقی دو رابطه جداگانهاند؛ هرچند معمولاً به یک پروژه ساختمانی مربوط میشوند. فسخ مشارکت، رابطه میان مالک و سازنده را برهم میزند، اما قرارداد پیشفروش باید جداگانه بررسی شود. اگر سازنده هنگام پیشفروش اختیار قراردادی یا قانونی داشته و معامله با رعایت شرایط لازم انجام شده باشد، مالک نمیتواند صرفاً با استناد به فسخ مشارکت، حقوق پیشخریدار را نادیده بگیرد.
در مقابل، اگر پیشفروش پس از پایان اختیار سازنده، بدون اجازه مالک، نسبت به مال دیگری یا برخلاف محدودیتهای روشن قرارداد مشارکت انجام شده باشد، مالک میتواند حسب مورد بیاعتباری، عدم نفوذ یا آثار مسئولیت قراردادی و جبران خسارت را مطرح کند. تشخیص نتیجه نهایی به متن قرارداد، حدود اختیار، پرداختها و اقدامات انجامشده وابسته است.
اگر قرارداد پیشفروش معتبر باقی بماند، تعهدات پیشفروشنده از جمله ساخت، تکمیل، تحویل و انتقال رسمی اصولاً پابرجاست؛ مگر اینکه قرارداد بهطور مستقل فسخ، اقاله یا به علت قانونی بیاعتبار شود. فسخ مشارکت ممکن است اجرای پروژه را دشوار یا غیرممکن کند، اما دشواری اجرا الزاماً به معنای زوال تعهد نیست. پیشخریدار میتواند بر اساس مفاد قرارداد، الزام به ایفای تعهد، مطالبه خسارت یا در شرایط مناسب، پایان دادن به قرارداد را پیگیری کند.
تاریخ هر سند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا باید مشخص شود پیشفروش قبل از اعلام فسخ انجام شده یا بعد از آن. همچنین صرف داشتن رسید پرداخت، بدون احراز موضوع معامله و اختیار فروشنده، همیشه برای اثبات حق انتقال کافی نیست.
فرض کنید مالک و سازنده توافق کردهاند سازنده پس از رسیدن پروژه به مرحله مشخصی، چند واحد را پیشفروش کند. سازنده با رعایت این شرط، واحدی را به شخصی پیشفروش میکند و پیشخریدار بخش عمده مبلغ را میپردازد. چند ماه بعد، مالک به علت تأخیر، قرارداد مشارکت را فسخ میکند. در این وضعیت، اثر فسخ قرارداد مشاركت بر پیش فروش لزوماً بیاعتبار شدن معامله نیست؛ دادگاه باید اختیار سازنده در زمان انعقاد، رعایت تشریفات، اطلاع پیشخریدار از اختلاف و امکان اجرای تعهد را بررسی کند. ممکن است مالک مکلف به همکاری برای انتقال شود یا مسئولیت سازنده به پرداخت خسارت محدود شود؛ نتیجه قطعی بدون بررسی اسناد قابل اعلام نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل رایگان را ببینید.
پیشخریدار باید ابتدا قرارداد را از نظر شرط داوری، مرجع حل اختلاف، حق فسخ و وجه التزام بررسی کند. سپس ارسال اظهارنامه برای اعلام آمادگی اجرای تعهد و مطالبه تعیین تکلیف، اقدام مناسبی است. دعوا میتواند با توجه به خواسته، مانند الزام به انجام تعهد، تنفیذ یا اعلام بیاعتباری، مطالبه خسارت یا فسخ قرارداد پیشفروش، در مرجع صالح مطرح شود. انتخاب خواسته نادرست ممکن است روند رسیدگی را طولانی کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان قوه قضاییه را ببینید.
اثر فسخ قرارداد مشاركت بر پیش فروش خودکار و یکسان نیست. اعتبار پیشفروش، اختیار سازنده، زمان انعقاد، آگاهی پیشخریدار و مفاد قرارداد، عوامل اصلی تصمیمگیری هستند. پیش از امضای سازش یا طرح دعوا، باید اسناد توسط وکیل یا مشاور حقوقی بررسی شود تا میان فسخ مشارکت، فسخ پیشفروش و بیاعتباری معامله تفاوت گذاشته شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل پایه یک در ورامین را ببینید.