اگر پس از قطعی شدن حکم، محکومعلیه مبلغ را به شماره شبای اعلامی پرداخت نکند، چه اقدامی باید انجام داد؟ پاسخ کوتاه این است که در موضوع اجرای حکم و عدم واریز محکوم به به شماره شبای اعلامی به دادگاه، محکومله باید موضوع را به واحد اجرای احکام اعلام و درخواست ادامه عملیات اجرایی، شناسایی اموال و وصول محکومبه را ثبت کند. صرف اعلام شماره شبا به دادگاه، به معنای دریافت وجه نیست و تا زمانی که واریز قابل احراز نباشد، پرونده اصولاً مختومه تلقی نمیشود.
خیر. شماره شبا تنها وسیلهای برای انتقال وجه است و پرداخت زمانی قابل استناد خواهد بود که رسید بانکی معتبر، شناسه واریز، تاریخ انتقال و مبلغ پرداختی با مفاد حکم مطابقت داشته باشد. همچنین باید مشخص شود وجه به حساب متعلق به محکومله یا حسابی که مرجع قضایی بهطور رسمی معرفی کرده، واریز شده است. ارسال تصویر یک رسید ناقص یا ادعای شفاهی، بهتنهایی اثباتکننده اجرای حکم نیست.
محکومله میتواند با مراجعه به شعبه اجرای احکام یا ثبت درخواست در سامانه مربوط، عدم وصول وجه را اعلام کند. بهتر است این اقدام همراه با مدارک زیر باشد: برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل اجرای احکام کیفری را ببینید.
پس از بررسی، اجرای احکام میتواند حسب مورد نسبت به شناسایی حسابهای بانکی و اموال، توقیف داراییهای قابل توقیف و سایر اقدامات قانونی اقدام کند. اگر محکومعلیه مدعی پرداخت باشد، باید دلیل پرداخت را ارائه کند و اختلاف درباره اصالت یا مقصد وجه ممکن است نیازمند استعلام بانکی باشد.
ابتدا باید شماره شبا، نام صاحب حساب، مبلغ، تاریخ و وضعیت تراکنش بررسی شود. در مواردی مانند اشتباه در درج شماره، برگشت وجه، تأخیر بانکی یا واریز به حساب شخص دیگر، صرف ادعای انتقال کافی نیست. در چنین شرایطی، اجرای احکام میتواند از بانک درباره سرنوشت تراکنش استعلام کند. چنانچه واریز به حساب معرفیشده صحیح انجام شده باشد، ممکن است ادعای عدم دریافت پذیرفته نشود؛ اما تشخیص نهایی به اسناد بانکی و ارتباط آن با محکومبه بستگی دارد.
فرض کنید دادگاه، شماره شبای خانم «الف» را برای دریافت مبلغ حکم ثبت کرده، اما آقای «ب» پس از پایان مهلت پرداخت، تنها تصویری از یک رسید بانکی ارائه میدهد. در بررسی مشخص میشود مبلغ به حسابی با نام مشابه ولی متعلق به شخص دیگری منتقل شده است. در این وضعیت، اجرای حکم و عدم واریز محکوم به به شماره شبای اعلامی به دادگاه همچنان قابل پیگیری است و محکومله میتواند تا روشن شدن نتیجه استعلام بانکی، ادامه عملیات اجرایی را درخواست کند. البته اگر مشخص شود خطا ناشی از اعلام نادرست اطلاعات از سوی محکومله بوده، ارزیابی مسئولیت و آثار پرداخت متفاوت خواهد بود.
اعلام شفاهی موضوع، خودداری از دریافت رسید ثبت درخواست، ارائه شماره شبای غیرمتعلق به محکومله و تصور اینکه پیامک یا تصویر رسید جایگزین استعلام رسمی است، از خطاهای رایج هستند. همچنین نباید مهلتهای ابلاغشده یا درخواستهای اجرای احکام را نادیده گرفت. هر اقدامی باید با شماره پرونده، تاریخ و مستندات قابل پیگیری ثبت شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقي رايگان ٢٤ ساعته را ببینید.
در اجرای حکم و عدم واریز محکوم به به شماره شبای اعلامی به دادگاه، معیار اصلی، احراز واقعی و قابل استناد پرداخت است، نه صرف معرفی حساب یا ادعای انتقال وجه. محکومله باید فوراً عدم وصول را اعلام، مدارک بانکی را ارائه و ادامه اقدامات اجرایی را درخواست کند. نتیجه نهایی به صحت شماره شبا، مقصد وجه، اسناد بانکی و تصمیم مرجع اجرا وابسته است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل طلاق در تهرانپارس را ببینید.