آیا مادری که پس از جدایی یا در دوران زندگی مشترک از فرزند خود مراقبت کرده است، میتواند از پدر کودک مطالبه وجه کند؟ بله، اجرت المثل نگهداری فرزند در برخی شرایط قابل مطالبه است، اما این حق خودکار و قطعی نیست و دادگاه باید انجام خدمات، نبود قصد رایگانبودن و سایر شرایط قانونی را احراز کند. مبلغ نیز تعرفه ثابت و یکسانی ندارد و معمولاً با نظر کارشناس و بر اساس وضعیت هر پرونده تعیین میشود.
مبنای اصلی این دعوا، قواعد مربوط به اجرتالمثل کار انجامشده است. چنانچه شخصی به درخواست یا با اجازه دیگری کاری را انجام دهد که عرفاً برای آن دستمزد پرداخت میشود و ثابت نشود که کار را رایگان انجام داده، امکان مطالبه اجرت وجود دارد. در موضوع نگهداری کودک، مادر باید نشان دهد مراقبتهای مستمر، تربیتی و خدمات روزمره را انجام داده و قصد تبرع، یعنی قصد انجام رایگان کار، نداشته است.
با این حال، حضانت همزمان دارای جنبه حق و تکلیف است. بنابراین صرف اینکه مادر حضانت فرزند را بر عهده داشته، بهتنهایی برای صدور حکم کافی نیست. دادگاه شرایط خانوادگی، توافق طرفین، نقش پدر، میزان مشارکت مادر و عرف محل را بررسی میکند. نگهداری معمول و متعارف ممکن است با مراقبتهای ویژه، شبانهروزی یا همراه با درمان و توانبخشی تفاوت داشته باشد.
برای این خواسته رقم قطعی یا جدول رسمی واحدی وجود ندارد. کارشناس رسمی معمولاً با بررسی مدت نگهداری و کیفیت خدمات، مبلغ را بهصورت موردی ارزیابی میکند. عواملی مانند سن کودک، تعداد فرزندان، بیماری یا نیازهای خاص، میزان حضور مادر، محل زندگی، عرف دستمزد خدمات مشابه و کمک یا عدم کمک پدر میتواند مبلغ را افزایش یا کاهش دهد. هزینههای مستقل کودک، مانند شهریه، درمان و لباس، با اجرت مادر یکی نیست و نباید بدون دلیل در یک عنوان مطالبه شود.
خواهان باید علاوه بر ادعا، قرائن قابل بررسی ارائه کند. مدارک زیر میتواند مؤثر باشد:
اظهارات شهود بهتنهایی همیشه کافی نیست و ارزش آن به هماهنگی با سایر دلایل بستگی دارد. همچنین اگر توافقی درباره رایگانبودن خدمات وجود داشته باشد یا مادر قبلاً از حق خود صرفنظر کرده باشد، نتیجه پرونده ممکن است تغییر کند.
برای نمونه، مادری پس از طلاق، طبق توافق مکتوب، فرزند هفتساله را نزد خود نگه میدارد. پدر هزینههای جاری کودک را میپردازد، اما مادر به دلیل اشتغال تماموقت پدر، مراقبت روزانه، رفتوآمد درمانی و امور آموزشی را انجام میدهد. مادر میتواند اجرت المثل نگهداری فرزند را مطالبه کند؛ با این حال، دادگاه باید بررسی کند آیا توافقی درباره رایگانبودن این خدمات وجود داشته، پدر انجام مراقبت را خواسته یا پذیرفته و میزان خدمات از تکالیف عادی حضانت فراتر رفته است. در صورت احراز شرایط، مبلغ به کارشناس ارجاع میشود و نتیجه کارشناسی نیز قابل اعتراض خواهد بود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی در مورد طلاق را ببینید.
خواهان باید از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی، دادخواست مطالبه اجرتالمثل را با تعیین طرف دعوا و شرح مدت مراقبت ثبت کند. سپس دادگاه خانواده یا مرجع صالح، حسب مورد، درباره حضانت، ادله و ارجاع به کارشناسی تصمیم میگیرد. بهتر است خواسته، بازه زمانی و خدمات مورد ادعا دقیق نوشته شود. پدر نیز میتواند به پرداخت هزینههای مستقیم، وجود توافق رایگان، مشارکت واقعی خود یا نبود دلیل بر انجام کار به درخواست او استناد کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی شماره را ببینید.
اجرت المثل نگهداری فرزند با نفقه کودک یا هزینههای حضانت یکسان نیست و نتیجه آن به دلایل پرونده وابسته است. پیش از طرح دعوا، جمعآوری مدارک، تعیین دقیق دوره مراقبت و تفکیک هزینههای کودک از دستمزد مادر اهمیت زیادی دارد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در شریف آباد را ببینید.