آیا میتوان مبلغ اجرتالمثل را پس از طرح شکایت کیفری افزایش داد؟ بله، ارتقا مبلغ اجرت المثل در دعاوی کیفری در صورت ارائه دلیل جدید، اصلاح خواسته یا مشخص شدن ارزش واقعی منفعت از دسترفته امکانپذیر است؛ اما مبلغ نهایی تعرفه ثابت و از پیش تعیینشدهای ندارد و معمولاً با نظر کارشناس و توجه به مدت، نوع استفاده و ارزش عرفی مال یا کار تعیین میشود.
اجرتالمثل، بهای متعارف استفاده از مال، منفعت یا انجام کار بدون تعیین اجرت قطعی است. ممکن است رفتار مجرمانهای مانند تصرف غیرمجاز، ممانعت از حق، تخریب یا سوءاستفاده از مال دیگری، علاوه بر مسئولیت کیفری، زیان مالی نیز ایجاد کند. زیاندیده میتواند جبران خسارت را در چارچوب قانونی مطالبه کند؛ با این حال، رسیدگی کیفری به وقوع جرم و مسئولیت متهم مربوط است و تعیین دقیق اجرتالمثل غالباً نیازمند ارزیابی کارشناسی و رعایت تشریفات مطالبه ضرر و زیان است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری ارزان را ببینید.
افزایش مبلغ تنها با اعلام یک رقم بالاتر پذیرفته نمیشود. خواهان باید نشان دهد برآورد قبلی ناقص بوده یا مدت و میزان استفاده، وضعیت واقعی ملک یا ارزش کار بهدرستی لحاظ نشده است. عوامل مهم عبارتاند از:
در ارتقا مبلغ اجرت المثل در دعاوی کیفری باید میان «اصلاح رقم خواسته» و «ادعای خسارت جدید» تفاوت گذاشت. اصلاح مبلغ بر پایه همان سبب و دوره مطالبه است، اما افزودن زیان مستقل ممکن است نیازمند طرح درخواست یا دعوای جداگانه باشد.
مدارک باید هم اصل رابطه یا تصرف و هم میزان منفعت از دسترفته را ثابت کنند. سند مالکیت یا مدرک ذینفع بودن، قراردادها، اظهارنامه، گزارش کلانتری یا مرجع تحقیق، تصاویر، پیامها، شهادت مطلعان و مدارک پرداخت میتواند مفید باشد. همچنین باید از کارشناس خواسته شود مبنای محاسبه، دوره زمانی و املاک یا خدمات مورد مقایسه را شفاف بیان کند. اعتراض به نظریه کارشناسی باید مستدل باشد؛ صرف نارضایتی از مبلغ، معمولاً برای ارجاع به هیئت کارشناسی کافی نیست.
ابتدا باید پرونده و مرحله رسیدگی بررسی شود. سپس مبلغ واقعی با مدارک جدید محاسبه و درخواست اصلاح یا تکمیل مطالبه به مرجع رسیدگی ارائه میشود. اگر افزایش خواسته مستلزم پرداخت هزینه دادرسی یا هزینه کارشناسی باشد، تفاوت آن باید طبق اعلام مرجع پرداخت شود. در صورت صدور قرار منع تعقیب یا موقوفی تعقیب، امکان مطالبه حقوق مالی ممکن است از مسیر حقوقی باقی بماند؛ بنابراین نباید جبران خسارت را کاملاً وابسته به نتیجه کیفری دانست.
فرض کنید مالک یک واحد تجاری، آن را بدون اجازه برای هجده ماه در اختیار شخص دیگری داشته و ابتدا اجرتالمثل را بر اساس برآوردی پایین مطالبه کرده است. پس از ارائه قراردادهای اجاره واحدهای مشابه و اثبات کاربری تجاری، کارشناس مبلغ بیشتری تعیین میکند. در این وضعیت، ارتقا مبلغ اجرت المثل در دعاوی کیفری ممکن است پذیرفته شود، مشروط بر اینکه درخواست در زمان مناسب، با توضیح علت اختلاف و رعایت هزینههای قانونی ارائه شود. نتیجه قطعی به مدارک، نظر کارشناسی و تصمیم مرجع رسیدگی بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
برای ارتقا مبلغ اجرت المثل در دعاوی کیفری باید مبلغ جدید بر پایه معیار عرفی و دلیل قابل بررسی باشد، نه صرفاً ادعای افزایش قیمت. تفکیک مسئولیت کیفری از مطالبه مالی، توجه به مرحله رسیدگی، تکمیل مستندات و اعتراض فنی به کارشناسی اهمیت اساسی دارد. در پروندههای پیچیده، بررسی همزمان مسیر کیفری و حقوقی از ثبت مطالبه ناقص یا از دست رفتن امکان جبران جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در بومهن را ببینید.