آیا اگر متهم پس از آزادی با وثیقه مرتکب جرم دیگری شود، وثیقه او خودبهخود ضبط میشود؟ ارتکاب جرم توسط متهم بعد از آزادی با وثیقه بهتنهایی موجب ضبط فوری وثیقه یا محکومیت قطعی در پرونده قبلی نیست؛ اما ممکن است باعث تشکیل پرونده جدید، تشدید قرار تأمین، لغو یا تغییر قرار قبلی و در شرایطی صدور قرار بازداشت موقت شود. تصمیم نهایی به نوع جرم جدید، دلایل موجود، وضعیت پرونده نخست و تشخیص مقام قضایی بستگی دارد.
وثیقه برای تضمین حضور متهم و دسترسی به او در جریان تحقیقات، رسیدگی و اجرای تصمیم قضایی سپرده میشود. بنابراین، مبنای اصلی ضبط آن معمولاً خودداری متهم از حضور بدون عذر موجه پس از احضار قانونی است، نه صرفاً ادعای ارتکاب جرم جدید. اگر متهم در مهلتهای مقرر حاضر شود و تعهدات قضایی خود را انجام دهد، انتساب اتهام تازه بهتنهایی به معنای از بین رفتن وثیقه نیست.
با این حال، اگر جرم جدید نشان دهد که احتمال فرار، تبانی، تکرار رفتار مجرمانه یا تأثیرگذاری بر شهود وجود دارد، بازپرس یا دادستان میتواند با رعایت مقررات، تأمین مناسبتری تعیین کند. در چنین وضعی ممکن است مبلغ وثیقه افزایش یابد، قرار تأمین به نوع شدیدتری تبدیل شود یا در صورت وجود شرایط قانونی، قرار بازداشت موقت صادر گردد.
جرم جدید اصولاً پروندهای مستقل دارد و باید جداگانه از نظر وقوع جرم، انتساب آن به متهم و ادله اثبات بررسی شود. ارتکاب جرم توسط متهم بعد از آزادی با وثیقه به این معنا نیست که جرم قبلی ثابت شده یا متهم حتماً در هر دو پرونده محکوم خواهد شد. همچنین، سابقه اتهام یا تشکیل پرونده با محکومیت قطعی تفاوت دارد و آثار تکرار جرم معمولاً به وجود شرایط قانونی و محکومیت قطعی وابسته است.
ممکن است مقام قضایی پرونده جدید، وضعیت قرار تأمین پرونده قبلی را نیز بررسی کند و از مرجع رسیدگیکننده درباره حضور متهم یا شرایط آزادی او استعلام بگیرد. در مقابل، اگر متهم در پرونده نخست حاضر نشود، احضاریه را نادیده بگیرد یا نشانی خود را بدون اطلاع تغییر دهد، خطر اجرای تشریفات مربوط به مطالبه وجهالکفاله یا ضبط وثیقه افزایش پیدا میکند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
فرض کنید «الف» در پرونده ایراد خسارت با وثیقه آزاد شده و چند هفته بعد به درگیری دیگری متهم شود. ارتکاب جرم توسط متهم بعد از آزادی با وثیقه در این مثال، موجب تشکیل پرونده دوم و احتمال بازبینی قرار تأمین میشود؛ اما تا زمانی که الف در پرونده نخست حاضر میشود و از احضار قانونی سرپیچی نکرده است، ضبط خودکار وثیقه مبنای قانونی ندارد. اگر در پرونده دوم دلایل کافی برای خطر فرار یا تکرار جرم وجود داشته باشد، ممکن است تأمین جدید شدیدتر تعیین شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری کیست را ببینید.
در نتیجه، اثر جرم جدید بر وثیقه به رفتار متهم، نحوه حضور او، مفاد قرار صادرشده و دلایل هر پرونده بستگی دارد. ارتکاب جرم توسط متهم بعد از آزادی با وثیقه نه موجب محکومیت قطعی است و نه همیشه به ضبط وثیقه میانجامد؛ اما بیتوجهی به احضاریهها، پنهان شدن یا نقض تعهدات میتواند وضعیت را بهطور جدی دشوار کند. بررسی فوری پرونده توسط وکیل کیفری، بهترین راه برای جلوگیری از تصمیمهای قابل پیشگیری است. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در پیشوا را ببینید.