آیا کودک یا نوجوانی که هنوز 18 ساله نشده میتواند از والدین یا بستگان خود ارث ببرد؟ بله؛ ارث برای زیر 18 سال مانند سایر ورثه، از زمان فوت مورث ایجاد میشود و صغیر مالک سهمالارث خود است، اما اداره، دریافت و تصمیمگیری درباره این اموال تابع مقررات نمایندگی قانونی و رعایت مصلحت اوست. بنابراین کمسن بودن، موجب حذف سهم کودک یا انتقال آن به سایر ورثه نمیشود.
پس از فوت، ابتدا باید ورثه، دیون و وصیت معتبر متوفی مشخص شود. سپس سهم هر وارث، از جمله فرد زیر 18 سال، تعیین میشود. کودک برای مالک شدن نیازی به امضای قرارداد یا حضور شخصی ندارد؛ با این حال، تا زمانی که به سن و رشد لازم برای انجام مستقل امور مالی نرسیده باشد، نمیتواند آزادانه درباره فروش، صلح یا برداشت از مال خود تصمیم بگیرد.
در حالت معمول، ولی قهری یعنی پدر یا جد پدری، امور مالی طفل را در حدود قانون و با رعایت مصلحت او اداره میکند. اگر ولی قهری وجود نداشته باشد، صلاحیت قانونی نداشته باشد یا میان نماینده و کودک تعارض منافع ایجاد شود، موضوع میتواند به تعیین قیم یا دخالت دادستان و دادگاه نیاز پیدا کند. مادر صرفاً به دلیل مادر بودن، در همه موارد نماینده قانونی مستقل برای فروش یا انتقال اموال فرزند محسوب نمیشود.
خانواده معمولاً باید ابتدا گواهی فوت و مدارک هویتی را آماده و گواهی انحصار وراثت دریافت کنند. پس از آن، برای اموال قابل ثبت مانند ملک یا خودرو، انتقال رسمی سهم کودک باید با رعایت تشریفات قانونی انجام شود. در مورد حساب بانکی، سهام یا مطالبات نیز نماینده قانونی باید مدارک نمایندگی و مجوزهای لازم را به مرجع مربوط ارائه کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی ارث را ببینید.
خیر. نماینده قانونی حق ندارد مال کودک را صرفاً برای منفعت شخصی خود مصرف کند. هر اقدامی که موجب کاهش دارایی صغیر شود باید با مصلحت او سازگار باشد و در برخی معاملات، بهویژه فروش اموال غیرمنقول یا موارد دارای تعارض منافع، اجازه مرجع صالح یا نظارت قانونی لازم است. استفاده از سهم کودک برای پرداخت بدهی شخصی والدین یا سایر ورثه، قابل توجیه نیست.
اگر میان ورثه درباره اصل مالکیت، ارزش اموال یا نحوه تقسیم اختلاف باشد، نماینده قانونی کودک باید از حقوق او دفاع کند. چنانچه نماینده با طرف مقابل اختلاف منافع داشته باشد، ممکن است دادگاه برای جلوگیری از تضییع حق کودک، نماینده یا قیم موقت تعیین کند. اسناد پرداخت، ارزیابی رسمی و سوابق نقلوانتقال میتوانند در اثبات میزان واقعی سهم مؤثر باشند.
فرض کنید پدری فوت کرده و یکی از ورثه او فرزند 12 سالهاش است. در این وضعیت، ارث برای زیر 18 سال به نام کودک محاسبه میشود و عموی او نمیتواند صرفاً با توافق خانوادگی، سهم کودک را حذف کند. اگر ملک فروخته شود، باید سهم کودک جداگانه محاسبه و وجه آن به شکل قانونی حفظ شود؛ نتیجه نهایی به اسناد، نماینده قانونی و نحوه معامله بستگی دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل ملکی را ببینید.
ارث برای زیر 18 سال حق قانونی کودک است، نه مالی متعلق به والدین یا دیگر بستگان. مهمترین اقدام، دریافت انحصار وراثت، شناسایی کامل داراییها، تعیین نماینده صالح و جلوگیری از هر معاملهای است که بدون رعایت مصلحت کودک انجام شود. در اختلافهای خانوادگی یا معاملات ملکی، بررسی اسناد توسط وکیل یا مرجع قضایی میتواند از تضییع سهم کودک جلوگیری کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در جواد آباد را ببینید.