آیا میتوان ملکی را که به نام همسر منتقل شده پس گرفت؟ پاسخ کوتاه این است که استرداد ملک از همسر فقط در شرایط مشخص قانونی امکانپذیر است و صرف پشیمانی، اختلاف خانوادگی یا ادامه نداشتن زندگی مشترک، مالکیت رسمی همسر را از بین نمیبرد. نتیجه پرونده به نوع انتقال، مفاد سند، علت واگذاری و مدارک موجود بستگی دارد.
اگر ملک به صورت هبه و بدون عوض به همسر واگذار شده باشد، اصل بر امکان رجوع از هبه است؛ مگر آنکه یکی از موانع قانونی مانند انتقال ملک به شخص دیگر، ایجاد تغییر اساسی در مال، فوت یکی از طرفین یا وجود عوض و اجرای آن مطرح باشد. در مقابل، اگر ملک در قالب بیع قطعی، صلح، انتقال بابت مهریه یا توافق مالی الزامآور واگذار شده باشد، رجوع یکطرفه معمولاً امکانپذیر نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل برای مهریه را ببینید.
همچنین اگر ادعا شود سند با اکراه، فریب، فقدان قصد، جعل یا بدون اختیار قانونی تنظیم شده است، موضوع از «رجوع از هبه» جدا میشود و باید دعوای متناسب با همان ایراد مطرح شود. صرف ادعای صوری بودن معامله نیز کافی نیست و نیاز به دلیل قابل قبول دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل جعل چک را ببینید.
در پروندههای ملکی، سند رسمی اهمیت زیادی دارد؛ اما سند رسمی همیشه به معنای بیاعتباری ادعاهای مخالف نیست. برای مثال، در صورت اثبات جعل یا بطلان معامله، ممکن است ابطال سند و اصلاح وضعیت ثبتی درخواست شود. تشخیص ارزش هر مدرک با دادگاه و بر اساس مجموع قرائن انجام میشود.
خواسته باید دقیق انتخاب شود؛ برای نمونه، ممکن است موضوع پرونده رجوع از هبه، تأیید بطلان معامله، ابطال سند رسمی، الزام به تنظیم سند یا استرداد ملک باشد. طرح عنوان نادرست میتواند موجب رد دعوا یا طولانی شدن رسیدگی شود. دعوای مربوط به حقوق ملک معمولاً در دادگاه محل وقوع ملک مطرح میشود، نه لزوماً محل اقامت همسر.
پیش از طرح دعوا، بررسی زنجیره انتقال، استعلام ثبتی و تنظیم اظهارنامه در موارد مناسب اهمیت دارد. هزینه دادرسی و حقالزحمه کارشناسی رقم ثابتی برای همه پروندهها ندارد و به نوع خواسته، ارزش منطقهای یا معاملاتی ملک و اقدامات لازم وابسته است.
فرض کنید علی، آپارتمان خود را با سند رسمی و بدون دریافت پول به همسرش مریم هبه کرده و در سند نیز به فروش یا پرداخت مهریه اشاره نشده است. پس از مدتی، علی با ارائه سند و مدارک لازم، استرداد ملک از همسر را از طریق رجوع از هبه درخواست میکند. اگر مریم ملک را منتقل نکرده باشد و مانع قانونی دیگری وجود نداشته باشد، ادعای علی قابل بررسی است؛ اما نتیجه قطعی فقط پس از رسیدگی به سند و دفاع طرفین مشخص میشود.
استرداد ملک از همسر به علت انتقال و وضعیت حقوقی ملک وابسته است. هبه بدون عوض با معامله قطعی یا انتقال بابت مهریه تفاوت دارد و هرکدام دعوای جداگانهای میطلبد. پیش از هر اقدام، متن سند، علت انتقال و سوابق ثبتی باید توسط وکیل یا مشاور حقوقی بررسی شود تا خواسته درست و مدارک مؤثر انتخاب شوند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در امیرآباد را ببینید.