آیا میتوان فضای خالی زیر راهپله ساختمان را به انباری یا محل نگهداری وسایل تبدیل کرد؟ پاسخ کوتاه این است که استفاده از زیر راه پله فقط زمانی مجاز است که این فضا طبق سند، صورتمجلس تفکیکی یا توافق معتبر، اختصاصی شناخته شده باشد و استفاده از آن به حقوق سایر مالکان، ایمنی ساختمان و مقررات شهرداری لطمه نزند. در ساختمانهای آپارتمانی، صرف قرار گرفتن این فضا در مجاورت واحد یک مالک، بهتنهایی دلیل مالکیت یا حق تصرف انحصاری نیست.
تشخیص مشاع یا اختصاصی بودن محل، به اسناد و وضعیت واقعی ساختمان بستگی دارد. راهپله معمولاً از قسمتهای مشترک ساختمان است؛ زیرا برای دسترسی عمومی به طبقات استفاده میشود. فضای زیر آن نیز در بسیاری از ساختمانها بخشی از مشاعات تلقی میشود، مگر آنکه در سند مالکیت یا صورتمجلس تفکیکی، بهطور روشن به یک واحد اختصاص یافته باشد.
اگر هیچ تصریحی در اسناد وجود نداشته باشد، تصرف انحصاری یک مالک میتواند با اعتراض دیگران مواجه شود. حتی پرداخت هزینه ساخت، رنگآمیزی یا نصب در، لزوماً مالکیت ایجاد نمیکند. توافق شفاهی ساکنان نیز در برابر خریدار بعدی یا اشخاص ثالث ممکن است کافی نباشد و بهتر است تصمیمات مهم در صورتجلسه کتبی ساختمان ثبت شود.
اگر محل مشاع باشد، تبدیل آن به انباری شخصی، نصب قفل، ایجاد دیوار یا تغییر کاربری، معمولاً نیازمند رضایت معتبر مالکان و رعایت مقررات اداره ساختمان است. موافقت مدیر ساختمان بهتنهایی همیشه اختیار واگذاری قسمت مشترک را ایجاد نمیکند. در مواردی که ساختوساز، تغییر نما، تغییر مسیر تأسیسات یا ایجاد مانع در راه خروج مطرح باشد، بررسی و مجوز شهرداری و ملاحظات ایمنی نیز اهمیت دارد. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل در دعاوی شهرداری را ببینید.
برای اعتراض به استفاده از زیر راه پله، مدارکی مانند تصویر سند، صورتمجلس تفکیکی، صورتجلسه مجمع، عکس و فیلم از وضعیت محل، شهادت ساکنان و گزارش کارشناس میتواند مؤثر باشد. ابتدا بهتر است اعتراض بهصورت کتبی به مدیر ساختمان و شخص متصرف اعلام شود. در صورت ادامه اختلاف، موضوع ممکن است از طریق اظهارنامه، درخواست تأمین دلیل و سپس طرح دعوای مناسب پیگیری شود.
عنوان دعوا به وضعیت بستگی دارد؛ برای نمونه، رفع ممانعت از حق، رفع تصرف، اعاده وضع سابق یا جلوگیری از اقدامات ساختمانی، هرکدام شرایط متفاوتی دارند. مرجع صالح نیز با توجه به نوع خواسته و ارزش آن تعیین میشود. بنابراین، صرف ادعای «مشاع بودن» بدون ارائه دلیل، نتیجه قطعی پرونده را تضمین نمیکند.
فرض کنید مالک طبقه همکف بدون درج حق اختصاصی در سند، زیر راهپله را با دیوار و قفل جدا کرده و آن را انباری شخصی قرار دهد. چند مالک دیگر با ارائه صورتمجلس تفکیکی، تصاویر محل و صورتجلسه مخالفت ساختمان، درخواست رفع تصرف و بازگرداندن وضعیت پیشین را مطرح میکنند. اگر کارشناس نیز عمومی بودن فضا و ایجاد مانع برای دسترسی به تأسیسات را تأیید کند، احتمال پذیرش درخواست آنان افزایش مییابد؛ با این حال نتیجه نهایی به اسناد، نحوه تصرف و نظر مرجع رسیدگی وابسته است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره قضایی رایگان قوه قضاییه را ببینید.
پیش از هر اقدامی، مدارک مالکیت و نقشه ساختمان را بررسی کنید و بدون اجازه روشن و کتبی، اقدام به دیوارکشی یا قفلگذاری نکنید. استفاده از زیر راه پله نباید موجب خطر آتشسوزی، انسداد راه فرار، آسیب به تأسیسات یا محرومیت سایر ساکنان از حقوق مشترک شود. توافق مکتوب، تعیین مدت و حدود استفاده و اخذ نظر متخصص ساختمان، از اختلافات بعدی و هزینههای دادرسی جلوگیری میکند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل خانواده در صادقیه را ببینید.