آیا تصویر صفحهنمایش پیامها یا اطلاعات یک حساب کاربری در دادگاه ایران قابل قبول است؟ بله، استناد به اسکرین شات ممکن است، اما پذیرش و ارزش آن به اصالت، نحوه تهیه، ارتباط با موضوع دعوا و امکان بررسی فنی آن بستگی دارد و صرف ارائه تصویر، پیروزی در پرونده را تضمین نمیکند. در حقوق ایران، دادههای الکترونیکی صرفاً به دلیل دیجیتال بودن از اعتبار نمیافتند؛ با این حال، دادگاه باید درباره انتساب و تغییر نکردن محتوا اطمینان پیدا کند.
اسکرینشات معمولاً یک قرینه یا بخشی از مجموعه دلایل است، نه همیشه دلیل قطعی. برای نمونه، تصویر یک گفتوگو ممکن است نشان دهد پیامی ارسال شده، اما موضوعاتی مانند هویت واقعی فرستنده، زمان دقیق، کامل بودن مکالمه و احتمال حذف یا ویرایش پیام همچنان باید بررسی شود. قاضی میتواند در کنار آن به اقرار، شهادت، قرارداد، گزارش کارشناسی، سوابق پرداخت یا سایر اسناد توجه کند.
بر اساس مقررات مربوط به تجارت الکترونیکی، دادهپیام را نمیتوان صرفاً به علت شکل و قالب الکترونیکی از ارزش اثباتی محروم کرد. ارزش نهایی آن نیز با توجه به میزان اطمینان از ایجاد، نگهداری، تمامیت و انتساب داده تعیین میشود. بنابراین استناد به اسکرین شات زمانی قویتر است که تصویر با اطلاعات قابل بررسی دیگری پشتیبانی شود.
برش دادن تصویر، افزودن متن یا علامت، تغییر قالب فایل و انتشار مجدد آن میتواند زمینه تردید درباره اصالت را ایجاد کند. بهتر است از فایل اصلی چند نسخه پشتیبان تهیه شود و از دستکاری محتوای اولیه خودداری شود. در اختلافهای مهم، بررسی کارشناس رسمی یا مرجع تخصصی میتواند درباره نشانههای فنی و احتمال تغییر نظر بدهد.
ابتدا باید موضوع در دادخواست، شکواییه یا لایحه بهطور روشن بیان و تصویرها بهعنوان مستند معرفی شوند. سپس اصل وسیله یا نسخه کامل داده، در صورت مطالبه مرجع رسیدگی، ارائه میشود. دادگاه ممکن است برای احراز اصالت، موضوع را به کارشناس ارجاع دهد یا از دارنده سامانه و سرویسدهنده اطلاعات تکمیلی بخواهد. در پرونده کیفری، مراجعه به پلیس فتا نیز در موارد مرتبط میتواند به جمعآوری و بررسی فنی کمک کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل کیفری پایه یک را ببینید.
درخواست تأمین دلیل، بهویژه زمانی که احتمال حذف پیام یا تغییر صفحه وجود دارد، ممکن است برای ثبت وضعیت موجود مفید باشد. با این حال، تأمین دلیل فقط وضعیت یا داده موجود را ثبت میکند و بهتنهایی به معنای اثبات قطعی ادعا نیست. نحوه اقدام باید با نوع دعوا و مرجع صالح هماهنگ شود.
فرض کنید «مریم» مدعی است فروشنده در پیامرسان، بازپرداخت مبلغ سفارش را پذیرفته و تصویر گفتوگو را ارائه میکند. فروشنده انتساب حساب و کامل بودن مکالمه را انکار میکند. در این وضعیت، استناد به اسکرین شات میتواند شروع بررسی باشد، اما نتیجه به عواملی مانند رسید پرداخت، سابقه سفارش، شماره متصل به حساب، نسخه کامل پیامها و نظر کارشناسی وابسته است. اگر مجموعه قرائن انتساب و محتوای پیام را تأیید کند، ارزش اثباتی تصویر افزایش مییابد؛ در غیر این صورت، صرف تصویر ممکن است برای اثبات تعهد کافی نباشد.
ارائه تصویر ناقص، حذف پیامهای قبل و بعد، اتکا به نام نمایشی، انتشار عمومی محتوای خصوصی یا تهیه مدرک از راه غیرقانونی از خطاهای مهم است. همچنین نباید میان «وجود یک تصویر» و «اثبات محتوای واقعی و انتساب آن» تفاوتی قائل نشد. انتشار بدون مجوز اطلاعات خصوصی نیز میتواند برای ارائهدهنده مسئولیت جداگانه ایجاد کند. در نتیجه، استناد به اسکرین شات باید همراه با حفظ حریم خصوصی و ارائه منظم سایر قرائن انجام شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی وکیل کیفری در تهران را ببینید.
استناد به اسکرین شات در ایران ممکن است و ارزش آن مطلقاً رد یا پذیرفته نمیشود. اصالت، تمامیت، انتساب، ارتباط با دعوا و پشتیبانی سایر دلایل معیارهای اصلیاند. برای افزایش اعتبار، فایل اصلی و وسیله منبع را حفظ کنید، مکالمه را کامل ارائه دهید و در پروندههای حساس از مشاوره حقوقی و بررسی فنی کمک بگیرید. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه بهترین وکیل در شریف آباد را ببینید.