آیا ساختوساز بیشتر از مساحت ثبتشده در صورتمجلس تفکیکی قابل قانونیشدن است؟ پاسخ این است که اضافه بنا پس از صورت مجلس تفکیکی بهخودیخود مالکیت رسمی ایجاد نمیکند و اعتبار آن به وضعیت پروانه ساختمانی، پایانکار، حقوق سایر مالکان و امکان اصلاح اسناد بستگی دارد. بنابراین، صرف تصرف فضای اضافی یا پرداخت هزینه ساخت، برای ثبت آن به نام مالک کافی نیست.
صورتمجلس تفکیکی، حدود و مساحت واحدها، پارکینگها، انباریها و قسمتهای اختصاصی و مشاع را مشخص میکند. اگر پس از تنظیم آن، واحدی بزرگتر ساخته شود یا بخشی از مشاعات به فضای اختصاصی تبدیل شود، مساحت واقعی با سند رسمی هماهنگ نخواهد بود. این اختلاف ممکن است هنگام فروش، اخذ تسهیلات بانکی، انتقال رسمی، دریافت پایانکار یا طرح دعوای مالکیت آشکار شود.
اگر ساختوساز در محدوده اختصاصی واحد و مطابق ضوابط شهرسازی باشد، معمولاً باید از شهرداری درباره تخلف یا امکان صدور گواهیهای لازم استعلام شود. در مقابل، تصرف راهرو، حیاط، نورگیر، پشتبام یا سایر قسمتهای مشاع، بدون رضایت معتبر مالکان و مجوزهای لازم، میتواند با اعتراض شرکا و درخواست رفع تصرف یا اعاده وضع سابق مواجه شود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه وکیل در دعاوی شهرداری را ببینید.
اصلاح سند، نتیجه مستقیم توافق خصوصی یا گزارش کارشناس نیست. مسیر معمول، بررسی فنی و اداری و سپس اصلاح مدارک ثبتی است:
قبول تخلف در شهرداری، لزوماً به معنای تأیید مالکیت خصوصی یا رفع حقوق دیگران نیست. همچنین صورتمجلس اصلاحی زمانی امکانپذیر است که تغییرات از نظر ثبتی، فنی و حقوقی قابل پذیرش باشد؛ در غیر این صورت، ممکن است الزام به تخریب یا بازگرداندن بنا مطرح شود.
برای بررسی اضافه بنا پس از صورت مجلس تفکیکی، اسناد و دلایل زیر اهمیت دارند:
کارشناس میتواند وجود و مقدار اضافه بنا را اثبات کند، اما درباره مالکیت نهایی یا اعتبار سند تصمیم نمیگیرد. ادعای مالک باید با سند، منشأ قانونی تصرف و مجوزهای ساختمانی پشتیبانی شود.
فرض کنید مالک طبقه اول، پس از صدور صورتمجلس تفکیکی، بخشی از حیاط خلوت را مسقف و به آشپزخانه خود اضافه کند. در چنین وضعی، کارشناسی میتواند تغییر مساحت و مشاعبودن محل را نشان دهد، اما این گزارش بهتنهایی مالکیت ایجاد نمیکند. اگر سایر مالکان رضایت معتبر نداشته باشند یا شهرداری ساختوساز را تأیید نکند، آنان میتوانند حسب موضوع، رفع تصرف، اعاده وضع یا تعیین تکلیف تخلف را پیگیری کنند. حتی در صورت پرداخت جریمه، اصلاح سند فقط با فراهمشدن شرایط قانونی و ثبتی ممکن است. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره رایگان تلفنی حقوقی را ببینید.
اضافه بنا پس از صورت مجلس تفکیکی باید همزمان از سه جهت بررسی شود: شهرسازی، حقوق مالکیت و ثبت. پیش از خریدوفروش یا طرح دعوا، تطبیق سند با وضع موجود، بررسی مشاع یا اختصاصی بودن محل و دریافت نظر کارشناس ضروری است. اقدام عجولانه، بهویژه تنظیم توافقنامه بدون تعیین تکلیف شهرداری و اداره ثبت، میتواند اختلاف را پیچیدهتر و هزینه اصلاح یا دفاع را بیشتر کند. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل دادگستری در پاکدشت را ببینید.