آیا محکومله میتواند با ادعای نادرست بودن اعسار، رأی دادگاه را به چالش بکشد؟ بله، اعتراض به حکم اعسار معمولاً از طریق تجدیدنظرخواهی در مهلت قانونی انجام میشود و معترض باید ناتوانی واقعی مدیون، وجود دارایی یا بیاعتباری دلایل ارائهشده را اثبات یا دستکم با قرائن معتبر مطرح کند. مهلت معمول تجدیدنظر برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ رأی است؛ بااینحال، نوع رأی و نحوه ابلاغ باید دقیق بررسی شود.
مهمترین شخص معترض، محکوملهای است که صدور حکم اعسار موجب شده محکومبه به صورت اقساطی پرداخت شود یا اجرای فوری آن متوقف بماند. همچنین شخصی که دادخواست اعسارش رد شده، در صورت قابل تجدیدنظر بودن رأی، میتواند نسبت به رد دعوا اعتراض کند. اعتراض باید در مهلت مقرر و از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت شود و صرف نارضایتی، بدون بیان ایراد مشخص، برای نقض رأی کافی نیست. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل تجدیدنظر در تهران را ببینید.
در اعتراض به حکم اعسار باید روشن شود که دادگاه بدوی در ارزیابی شهادت شهود، بررسی وضعیت مالی، تشخیص درآمد یا توجه به اسناد ارائهشده دچار اشتباه شده است. اگر رأی غیابی باشد، موضوع واخواهی نیز ممکن است مطرح شود؛ بنابراین انتخاب شیوه اعتراض به حضوری یا غیابی بودن رأی و مرحله رسیدگی بستگی دارد.
ادعای کلی درباره ثروتمند بودن مدیون معمولاً کافی نیست. مدارک باید به دارایی، درآمد یا معاملات او ارتباط مستقیم داشته باشد. نمونههای قابل بررسی عبارتاند از:
در مقابل، داشتن یک مال لزوماً به معنای توانایی پرداخت کامل بدهی نیست؛ زیرا ممکن است مال، جزء مستثنیات دین باشد یا ارزش آن برای پرداخت محکومبه کافی نباشد. دادگاه مجموع دارایی، درآمد، هزینههای ضروری و وضعیت خانوادگی را بررسی میکند.
معترض باید متن دادخواست تجدیدنظر را با ذکر مشخصات رأی، جهات اعتراض و مدارک ثبت کند. سپس پرونده به دادگاه تجدیدنظر ارسال میشود و ممکن است برای بررسی وضعیت مالی، استعلام از مراجع رسمی، تحقیق محلی یا ارزیابی شهادت شهود انجام شود. ثبت اعتراض همیشه به معنای توقف قطعی آثار رأی نیست؛ در برخی موارد، اجرای حکم و نحوه وصول اقساط تا تصمیم مرجع بالاتر تابع مقررات اجرایی و دستور دادگاه خواهد بود.
اگر دادگاه تجدیدنظر رأی اعسار را نقض کند، امکان مطالبه محکومبه مطابق وضعیت جدید فراهم میشود. چنانچه فقط مبلغ اقساط نامتناسب باشد، ممکن است نتیجه رسیدگی به اصلاح اقساط یا بررسی مجدد توان پرداخت محدود شود، نه الزاماً رد کامل اعسار. اعتراض به حکم اعسار همچنین نباید با اعتراض به عملیات اجرایی یا ادعای پرداخت بدهی اشتباه گرفته شود؛ هرکدام مسیر و دلیل متفاوتی دارد.
فرض کنید «الف» بابت بدهی قراردادی محکوم شده و دادگاه با استناد به شهادت دو شاهد، اعسار او را میپذیرد. «ب» در مهلت مقرر اعتراض میکند و قرارداد اجاره یک واحد تجاری، آگهی فروش خودرو و گردش مالی مرتبط با فعالیت شغلی الف را ارائه میدهد. در این وضعیت، اعتراض به حکم اعسار زمانی شانس بیشتری دارد که اسناد با زمان رسیدگی مرتبط باشند و نشان دهند درآمد یا دارایی الف با ادعای ناتوانی کامل سازگار نیست. نتیجه نهایی به اعتبار مدارک، دفاع طرفین و ارزیابی دادگاه بستگی خواهد داشت. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره وکیل رایگان 24 ساعته را ببینید.
برای موفقیت در اعتراض، باید مهلت قانونی، نوع رأی، ادله مالی و خواسته دقیق مشخص شود. جمعآوری سند، درخواست استعلام و اشاره به تناقضهای موجود، از اعتراضهای کلی مؤثرتر است. پیش از اقدام، متن رأی و تاریخ ابلاغ را بررسی کنید؛ زیرا از دست رفتن مهلت یا انتخاب روش نادرست میتواند امکان پیگیری مؤثر را کاهش دهد. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل ورامین را ببینید.