آخرین به روزرسانی ۱۴۰۵/۰۴/۲۹ (دوشنبه - ۲۹ تیر ۱۴۰۵)

اعتراض به نظریه کارشناس در پرونده جعل امضا

سوال در مورد اعتراض به نظریه کارشناس در پرونده جعل امضا:
با سلام
در یک مشارکت ملکی امضا اینجانب توسط بنگاه دار جعل شده و صورتجلسه جعلی تشکیل شده است . امضا بقدری ناشیانه جعل شده که قاضی از مشاهده آن خندید و تصور کرد من دو امضا دارم .
یا کمال تعجب کارشناس یک نفره اعلام کرده امضا صحیح است
تقاضای کارشناسی سه نفره کرده ام .
چطور می‌شود یک هیات سه نفره انتخاب کرد که به هیچ قیمتی خلاف واقع نگویند و غیر قابل نفوذ باشند ؟ آیا مراجعه به سازمان بازرسی کل کشور می‌تواند کمک کند؟
با تشکر

بررسی مختصر وکیل بر اساس قانون

پاسخ وکیل برای اعتراض به نظریه کارشناس در پرونده جعل امضا :
با سلام و احترام

با توجه به توضیحاتی که ارائه کرده اید، موضوع پرونده شما مربوط به ادعای جعل امضا در یک قرارداد یا صورتجلسه مشارکت ملکی است. به گفته شما، بنگاه دار امضای شما را جعل کرده و بر اساس آن صورتجلسه ای تنظیم شده است. همچنین بیان کرده اید که قاضی نیز هنگام مشاهده امضا، نسبت به شباهت نداشتن آن با امضای واقعی شما تعجب کرده، اما کارشناس رسمی دادگستری در نظریه یک نفره، اصالت امضا را تایید کرده است. اکنون نیز به این نظریه اعتراض کرده و درخواست ارجاع موضوع به هیات سه نفره کارشناسان را داده اید و این نگرانی را دارید که چگونه می توان اطمینان حاصل کرد کارشناسان بعدی کاملا بی طرف و غیر قابل نفوذ باشند.

در پاسخ باید گفت که قانون برای چنین شرایطی راهکارهایی پیش بینی کرده است، اما هیچ شخصی، حتی اصحاب دعوا، حق انتخاب مستقیم کارشناسان یا تعیین افراد خاص برای رسیدگی را ندارند.

مطابق مواد 257 تا 269 قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین مقررات مربوط به کارشناسان رسمی دادگستری، هرگاه یکی از طرفین نسبت به نظریه کارشناس اعتراض کند و دادگاه اعتراض را موجه بداند، می تواند موضوع را به هیات سه نفره کارشناسان رسمی دادگستری ارجاع دهد. اعضای این هیات توسط مرجع قضایی و از طریق سازوکار قانونی انتخاب می شوند، نه توسط خواهان یا خوانده پرونده.

بنابراین شما نمی توانید درخواست کنید که اشخاص مشخصی به عنوان کارشناس انتخاب شوند، اما اگر نسبت به بی طرفی یا صلاحیت یک کارشناس دلیل قانونی داشته باشید، می توانید ایراد رد کارشناس را مطرح کنید. برای مثال اگر ثابت شود کارشناس با یکی از طرفین رابطه مالی، شغلی، خانوادگی یا منفعت شخصی دارد، دادگاه می تواند از انتخاب یا ادامه فعالیت او جلوگیری کند.

نکته مهم این است که صرف اینکه نظریه کارشناس به نفع طرف مقابل صادر شده، دلیل بر جانبداری یا فساد کارشناس نیست. برای اثبات بی طرف نبودن کارشناس، باید دلیل و مستندات مشخص ارائه شود. در غیر این صورت، صرف نارضایتی از نتیجه کارشناسی، موجب تغییر کارشناس نخواهد شد.

اگر هیات سه نفره نیز نظریه ای صادر کند که همچنان مورد اعتراض شما باشد و اعتراضتان مستدل و فنی باشد، دادگاه در موارد لازم می تواند موضوع را به هیات پنج نفره یا حتی در پرونده های خاص به هیات های با تعداد بیشتر کارشناسان ارجاع دهد. هرچه تعداد کارشناسان بیشتر باشد، احتمال تاثیر نظر فردی کاهش می یابد و تصمیم بر اساس نظر اکثریت اعضای هیات اتخاذ می شود.

در خصوص مراجعه به سازمان بازرسی کل کشور نیز باید توجه داشت که این سازمان وظیفه نظارت بر حسن جریان امور در دستگاه های اجرایی و برخی نهادهای مشمول قانون را بر عهده دارد. اختلاف درباره نظریه یک کارشناس رسمی در یک پرونده قضایی، اصولا از طریق دادگاه رسیدگی کننده، اعتراض به نظریه کارشناسی، یا در صورت وجود تخلف، مراجع انتظامی کارشناسان رسمی پیگیری می شود و صرف اعتراض به نظریه کارشناسی، موضوعی نیست که سازمان بازرسی مستقیما در آن مداخله کند.

البته اگر دلایل و مستندات محکمی در اختیار داشته باشید که نشان دهد کارشناس مرتکب تخلف انتظامی، تبانی، دریافت رشوه یا رفتار خلاف قانون شده است، می توانید علاوه بر طرح موضوع در دادگاه، شکایت خود را نزد دادسرای انتظامی کانون کارشناسان رسمی دادگستری یا مرجع انتظامی مربوط به کارشناسان رسمی ثبت کنید. در این صورت، عملکرد کارشناس از جنبه انتظامی بررسی خواهد شد.

در پرونده های جعل امضا، یکی از نکات بسیار مهم این است که کارشناسان باید اصل سند را بررسی کنند، نه تصویر یا کپی آن. همچنین هرچه تعداد نمونه امضاهای مسلم الصدور شما بیشتر باشد، امکان مقایسه دقیق تر برای هیات کارشناسی فراهم می شود. بنابراین اگر اسناد رسمی، قراردادها، چک ها، اسناد بانکی یا مدارکی با امضای قطعی خود دارید، آنها را در اختیار دادگاه قرار دهید تا به عنوان نمونه تطبیقی در اختیار هیات کارشناسی قرار گیرد.

همچنین اگر معتقدید جعل امضا به اندازه ای آشکار است که حتی با مشاهده ظاهری قابل تشخیص است، این موضوع را به صورت مستدل در لایحه اعتراض خود بیان کنید و از دادگاه بخواهید علت فنی نظریه کارشناس اول را با نظریه هیات سه نفره تطبیق دهد. گاهی هیات کارشناسی با بررسی دقیق تر، به نتیجه ای متفاوت از کارشناس یک نفره می رسد.

جمع بندی حقوقی

با توجه به توضیحاتی که ارائه کرده اید، اعتراض شما به نظریه کارشناس یک نفره و درخواست ارجاع پرونده به هیات سه نفره، اقدامی کاملا قانونی و صحیح است. اما قانون این امکان را به طرفین دعوا نمی دهد که کارشناسان را شخصا انتخاب کنند یا افرادی را که از نظر خودشان غیر قابل نفوذ هستند، معرفی نمایند. انتخاب کارشناسان بر عهده دادگاه است و در صورت وجود دلیل قانونی بر عدم بی طرفی یا وجود جهات رد، می توانید آن را به دادگاه اعلام کنید.

همچنین مراجعه به سازمان بازرسی کل کشور، صرفا به دلیل مخالفت با نظریه کارشناسی، معمولا راهکار موثری برای تغییر روند پرونده نیست. اگر معتقدید کارشناس مرتکب تخلف یا تبانی شده است، مرجع مناسب برای رسیدگی به این موضوع، دادسرای انتظامی کارشناسان رسمی دادگستری است. در عین حال، بهترین اقدام در این مرحله آن است که با ارائه نمونه امضاهای متعدد، تنظیم لایحه مستدل و پیگیری کارشناسی هیات سه نفره، از دادگاه بخواهید موضوع با دقت بیشتری بررسی شود؛ زیرا در بسیاری از پرونده های جعل، نظریه هیات کارشناسی می تواند نتیجه پرونده را تغییر دهد.