آیا میتوان برای دریافت مهریه مستقیماً از پدرشوهر شکایت یا دادخواست مطرح کرد؟ در حالت عادی، اقامه دعوی از پدرشوهر در خصوص مطالبه مهریه امکانپذیر نیست؛ زیرا مسئول اصلی پرداخت مهریه، شوهر به عنوان زوج و متعهد سند ازدواج است، نه پدر یا سایر بستگان او. با این حال، اگر پدرشوهر بهطور مستقل پرداخت مهریه را ضمانت کرده، مالی را برای تضمین دین پذیرفته یا در سندی معتبر مسئولیت پرداخت را بر عهده گرفته باشد، موضوع میتواند متفاوت باشد.
مهریه از زمان وقوع عقد، حق مالی زن و دینی بر عهده شوهر محسوب میشود. بنابراین زن میتواند با مراجعه به دفتر ازدواج و دریافت اجراییه یا از طریق دادگاه خانواده، وصول مهریه را از زوج مطالبه کند. پدرشوهر صرفاً به دلیل نسبت خانوادگی، سکونت زوجین در منزل او، پرداخت برخی هزینهها یا داشتن وضعیت مالی مناسب، بدهکار مهریه شناخته نمیشود. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه بهترین وکیل مهریه در تهران را ببینید.
اگر شوهر فوت کرده باشد، مطالبه مهریه باید از ترکه او انجام شود. در این حالت، وراث اصولاً مسئول پرداخت بدهی متوفی از اموال شخصی خود نیستند و مسئولیت آنان تا حدود دارایی بهجامانده از متوفی و قواعد مربوط به ترکه بررسی میشود. طرح دعوا علیه پدرشوهر به عنوان وارث، بدون توجه به مالکیت ترکه و سمت قانونی او، ممکن است با ایراد مواجه شود.
برای اقامه دعوی از پدرشوهر در خصوص مطالبه مهریه باید رابطه حقوقی مستقلی میان زن و پدرشوهر وجود داشته باشد. نمونههای قابل بررسی عبارتاند از:
در چنین مواردی، دعوا لزوماً «مطالبه مهریه از پدرشوهر» نیست؛ بلکه ممکن است مطالبه وجه ضمانتشده، الزام به ایفای تعهد، ابطال معامله یا توقیف مال موضوع تعهد باشد. عنوان صحیح خواسته، بر صلاحیت مرجع و نتیجه پرونده اثر مستقیم دارد.
سند ازدواج برای اثبات اصل مهریه ضروری است، اما بهتنهایی مسئولیت پدرشوهر را ثابت نمیکند. مدارک مؤثر میتواند شامل قرارداد ضمانت، رسید پرداخت، اقرارنامه، سند رسمی، پیامها و مکاتبات قابل انتساب، شهادت شهود و اسناد بانکی باشد. همچنین اگر ادعا شود مالی برای فرار از پرداخت مهریه منتقل شده، تاریخ انتقال، وضعیت مالی شوهر، وجود طلب و واقعی یا صوری بودن معامله باید بررسی شود.
فرض کنید سارا پس از مطالبه مهریه متوجه شود شوهرش اموال قابل دسترسی ندارد و پدرشوهر نیز یک واحد آپارتمان را به نام خود دارد. صرف این موضوع برای اقامه دعوی از پدرشوهر در خصوص مطالبه مهریه کافی نیست. اما اگر پدرشوهر در یک تعهدنامه رسمی پرداخت مهریه را ضمانت کرده باشد، سارا میتواند با ارائه سند، تعهد او را جداگانه پیگیری کند. اگر انتقال آپارتمان از شوهر به پدرشوهر پس از ایجاد دین و با هدف محروم کردن سارا از وصول طلب انجام شده باشد، امکان بررسی دعوای مرتبط با معامله صوری یا فرار از دین نیز وجود دارد؛ نتیجه نهایی به ادله و زمانبندی معاملات وابسته است.
ابتدا باید سند ازدواج، داراییهای شوهر و هرگونه تعهد پدرشوهر بررسی شود. سپس مسیر مناسب، یعنی اجرای ثبت، دادگاه خانواده یا مرجع حقوقی مرتبط، بر اساس نوع سند و خواسته انتخاب میشود. طرح دادخواست با عنوان نادرست، اتکا به رابطه خانوادگی، یا معرفی پدرشوهر بدون ارائه دلیل تعهد مستقل، از اشتباهات رایج است. پیش از اقدام، بررسی اسناد توسط وکیل یا مشاور حقوقی میتواند از پرداخت هزینه و زمان برای دعوای فاقد مبنا جلوگیری کند. برای راهنمایی بیشتر در این زمینه، صفحه مشاوره حقوقی مهریه را ببینید.
اصل بر این است که مهریه از شوهر مطالبه شود و پدرشوهر مسئولیتی ندارد. اقامه دعوی از پدرشوهر در خصوص مطالبه مهریه تنها در صورت وجود ضمانت، قرارداد، تعهد مستقل یا دلایل مشخص درباره انتقال صوری اموال قابل طرح است. بنابراین پیش از ثبت دادخواست، باید مبنای مسئولیت، مدارک موجود و خواسته دقیق حقوقی مشخص شود. برای پیدا کردن وکیل در این منطقه، صفحه وکیل در بومهن را ببینید.